`Bu bütün döviz krizlerinin anası`

Bu yılın Nobel ödüllü Amerikalı iktisatçısı Prof. Paul Krugman, The New York Times gazetesindeki blogunda, ‘Bütün döviz krizlerinin anası’ başlıklı kısa yazısıyla dünyada yaşanan küresel krize farklı bir açıdan bakıyor.

RADİKAL

Prof. Krugman yazısında şu görüşleri dile getiriyor:

‘Krizleri ben icat ettim’

“Döviz krizlerini ben icat ettim. Tabii kendisini değil ama modern akademik edebiyatta bu konudaki ilk makaleyi 1979’da ben yazdım. O günden bugüne de işler iyiydi.

Ancak şu anda olanları hiçbir zaman tahmin edemezdim. Bir zamanlar öğrencim olan şimdinin Morgan Stanley’de baş döviz analisti olan Stephen Jen’in yazdığı bir raporu okuyordum. Jen. Lehman Brothers’ın batışından bu yana Doğu Avrupa dahil tüm gelişmekte olan piyasalar dünyasında bir döviz krizinin açık işaretleri gördüğüne işaret ediyor ve “Bu kez bu bir Latin Amerika ya da Asya değil küresel kriz” diyor.

Bugüne kadar ABD finans sektörü krizin merkez üssüydü. Gelişmekte olan pazarların, varlıklarındaki ve ekonomilerindeki sert iniş nedeniyle önümüzdeki aylarda gelişen ülkelere de zarar verecek yeni merkez haline gelmesinden korkuyorum.

Bugün kendimi ‘Sevin, işler daha kötü olabilirdi’ denen adam gibi hissediyorum. O sevindi ve işler daha da kötü hale geldi’.

28.10.2008

FT: IMF koşullarını yumuşatmalı

Financial Times, küresel krizi ortamında IMF’nin gecikmeden devreye girmesini isterken Fon’un şimdiye kadar kredi sağladığı ülkelerden istediği katı koşulları yumuşatmasının gereğini vurguladı

İngiliz ekonomi gazetesi Financial Times gazetesi başyazısında küresel krizin etkileri yayılırken IMF’ye başvuran ülkelerin sayısının artması üzerine örgütün kaynaklarının yetmeyebileceğini belirterek IMF’nin kredi verdiği ülkelerden talep ettiği koşulları yumuşatması istendi.

Financial Times, IMF’nin gerçekleştirmesi gereken kurtarmaların küçük ekonomilerle sınırlı kalması halinde kaynaklarının yetebileceğini vurgularken “Ancak Fon’un birkaç büyük ekonomiyi, örneğin Brezilya ve Türkiye, aynı anda ele alacak kadar kaynağı olmayabilir” yorumunu yaptı.

Yeniden ortaya çıktı

Bu arada, Asya ve petrol üretici ülkelerin rezervlerinin kullanılmasını öneren gazete, IMF’nin artık geçmişte borçlanan ülkelerden talep ettiği katı koşulların artık sürdürülemez olduğunu belirterek Fon’un tutumunu yumuşatması gereğinin altını çizdi.

Financial Times, yüksek gelirli ülkelerde bankacılık krizinin reel sektöre yayılırken başka aktörlerin sahneye çıkmak zorunda kaldığını belirterek sahnede yükselen ekonomiler ile uzun bir süreden beri pek ortalıkta görünmeyen oyuncu IMF’nin boy göstermeye başladığını kaydetti.

IMF’den korkuyorlar

Şimdiye kadar yükselen ekonomilerin borçlarını döndürmek için uluslararası kredi piyasalarına dayandığını belirten gazete, ancak kredi muslukları kururken birçok ülkenin fonlanma sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını, yatırımcılar geri çekilirken de para birimlerinin hücuma uğradığını yazdı. Gazete şöyle devam etti:

Cesaret verici işaretler

“1980’li yılların başında Latin Amerika’da, 1990’lı yıllarda da Asya’da yaşanan krizler hâlâ hatıralardadır. Ülkeler, IMF’ye başvurmaya isteksiz çünkü geçmişte krediler için getirilen katı koşullardan korkuyor. IMF’ye yönelmeden önce Izlanda Rusya ile, Pakistan ise, ABD, Çin ve Suudi Arabistan ile görüştü.” Ancak ABD ve Avrupa’nın kendi finansal sektörleri kurtarmaya çalıştığını ve başka ülkelere yardım etmeye isteksiz olduğunu belirten gazete, diğer nakit zengini ülkelerde de kredi pek bulunmadığını, sağlanması halinde bile kabul edilemez siyasi koşullar ile önerildiğini kaydederek “Bir kez daha IMF, son ödünç verme mercii olacağı gibi görünüyor” diye konuştu.

İngiliz gazetesi, geçmişte IMF’nin sert bütçe kesintileri, özelleştirme ve piyasa liberalizasyonu istediğini anımsatırken “ABD ve Batı Avrupa’nın mevcut krize verdiği yanıtın ışığında açık ki bu tür koşullar artık sürdürülemez. IMF, tutumunu yumuşatmalı ve bunu yapmaya hazır olduğu yolunda cesaret verici işaretler var” görüşünü dile getirdi. IMF’nin hızlı bir biçimde harekete geçmesinin öneminin altını çizen gazete, böyle yapacağının bilinmesinin güveni artıracağını kaydetti.

Operasyona hazır mı?

Buna karşın “IMF, büyük çaptaki kurtarmalar için hazır mı?” sorusunu da soran gazete, IMF’nin krediler için doğrudan 207 milyar dolarlık bir kaynağının bulunduğunu, 53 milyar dolar daha sağlayabileceğini kaydetti.

Buna karşın FT, IMF’nin kullanabileceği kaynakların yüksek gelirli ülkelerdeki banka kurtarma operasyonlarının tutarıyla karşılaştırıldığında çok fazla bir şey olmadığına dikkat çekerken IMF’nin Asya krizi sırasında 36 milyar dolar civarında bir kredi sağladığını ancak bundan çok daha büyük bir tutarın başka ülkelerden geldiğini anımsattı. Gazete şu değerlendirmeyi yaptı:

Hızlı davranmalı

“Eğer kurtarmalar, İzlanda, Macaristan, Ukrayna, Belarus ve Pakistan gibi daha küçük ekonomiler ile sınırlı kalırsa IMF’nin kasaları yetebilir. Ancak Fon’un, birkaç büyük ekonomileri, örneğin Brezilya ve Türkiye, aynı anda ele alacak kadar kaynağı olmayabilir.” Financial Times, ülkeleri kurtarma konularında “Asya ve petrol üretici ülkelerin rezervleri, IMF’de çoktan yapılması gereken reformun karşılığında istikrar sağlayıcı araçlar olarak kullanılabilir” önerisinde de bulundu.

Gazete değerlendirmesinin sonucunda IMF’nin geçmişte provası yapılan film senaryolarından uzaklaşması gerektiğini de savunurken, kurum için “Hızlı bir biçimde yardım sağlamalı ve ülkelerden kısa vadeli görünümü felçe uğratmadan uzun vadeli sürdürülebilirliğini iyileştiren politikaları uygulamalarını istemeli” yorumunda bulundu.

28.10.2008

New York Borsası yine geriledi

[COLOR="Purple"New York Menkul Değerler Borsası, günü düşüşle kapattı.

AA

Borsanın temel göstergesi olan Dow Jones Endeksi, 203,18 puan düşerek 8,175.77 puana gerilerken, teknoloji endeksi Nasdaq da 46,13 puan kayıpla 1,505.90 puandan günü tamamladı.

20 bin Türk işsiz kalabilir

Almanya'nın önde gelen sanayi sektörlerinden otomotivde büyük bir kriz yaşanıyor.

Global ekonomik krizin vurduğu Alman otomotiv sanayi, üretimleri azalttığı gibi krizin sürmesi durumunda çalışma saatlerini de haftada 38 saatten 30 saate düşürmeyi planlıyor.

Alman otomotiv sanayinde çalışan yaklaşık 20 bin Türk de işsiz kalma endişesi yaşıyor.

Yaklaşık 5 bin 500 Türk'ün çalıştığı Mercedes otomobil şirketi, Noel tatili döneminde ülke çapındaki toplam 14 fabrikada üretimin yaklaşık 1 ay boyunca durdurulacağını açıkladı. Krizin sürmesi durumunda da çalışma saatinin haftada 30 saate düşürüleceği kaydedildi.

Bu arada, Mercedes şirketi Macar hükümetiyle, Macaristan'ın Kecskemet kentinde yeni bir fabrika kurulması konusunda anlaşma imzaladı.

Yaklaşık 2 bin 500 kişiye iş imkanı sağlayacak olan fabrika için Mercedes şirketi 800 milyon avro yatırım yapacak. Fabrikada 2012 yılından itibaren yılda 100 binden fazla araç üretilecek.

Dünya çapında tanınan BMW şirketi de, Leipzig kentindeki üretimini 1 hafta süreyle durdururken, kasım ayı başında Regensburg ve Münih kentlerinde de üretimin durdurulacağını bildirdi.

Opel, Volkswagen (VW) ve Ford gibi tanınmış şirketler de üretimlerini düşürdüler. Bu şirketlerin hisseleri de borsada büyük ölçüde düştü.

Ford'da yaklaşık 4 bin 700, VW'de 3 bin 500, BMW'de yaklaşık 3 bin, Opel'de de 1500 civarında Türk çalışıyor.

Global ekonomik kriz, Bosch ve Continental gibi tanınmış şirketleri de vurdu.

Bosch şirketi, talebin azalması nedeniyle 400 kişinin işine son verildiğini açıklarken, Continental şirketi de, Noel döneminde Regensburg'taki üretimini 1 hafta süreyle durduracağını bildirdi.

29.10.2008

New York borsası coştu!!!

New York borsasında Dow Jones endeksi yüzde 10.88, Nasdaq ise yüzde 9.53 oranında arttı.

Dow Jones 889.35 puan artışla 9 bin puanın üzerine çıkarken (9,065.12), Nasdaq da 143.57 puan yükselerek günü 1,649.47 puandan kapattı.

Standard & Poor's 500 endeksi de 91.59 puan (yüzde 10.79) yükselerek 940.51 puana çıktı.

Rusya krizde dışa kapalı kalmayacak

Rusya Başbakanı Vladimir Putin, ülkesinin küresel finans krizi karşısında ekonomisini dünyanın geri kalan kısmına kapatmayacağını belirterek Bizim seçimimiz izolasyona yönelmek değil, Rusya'yı kürsel ekonomi içinde daha da büyütmek dedi.

REFERANS GAZETESİ

Dış ticarette engellerin kaldırılması ve küresel ekonomi oyununda kuralların şeffaflaştırılması gerektiğinin altını çizen Putin, Halen Dünya Ticaret Örgütü'ne üye olma ve AB ile stratejik ortaklık anlaşması konusunda istekliyiz dedi.

Rusya'nın Gürcistan'a askeri müdahalesi sonrasında AB stratejik ortaklık anlaşması ile ilgili görüşmeleri askıya almıştı.

G20 zirvesinde Medvedev'den öneri

Bu arada Rusya Devlet Başkanı Dimitriy Medvedev, küresel ekonomik krizle ilgili 15 Kasım'da Washington'da yapılacak zirvede, dünya mali sisteminin yeniden yapılandırılmasıyla ilgili Rusya'nın önerilerini sunacak.

Rusya Başbakan Birinci Yardımcısı İgor Şuvalov, Rus Vesti televizyonuna yaptığı açıklamada, Medvedev'in G20 ülkelerinin liderlerinin katılacağı zirvede, uluslararası mali yapının yeniden revize edilmesiyle ilgili önlemler, uluslararası mali kurumların nasıl çalışması gerektiği ve ulusal düzenlemelerin yer alacağı Rus önerilerini sunacağını söyledi.

Moskova'nın bu konudaki önerileriyle ilgili detay vermeyen Şuvalov, Dünyadaki mevcut sistem bugün yaşadığımız koşullarla örtüşmüyor dedi. Şuvalov, Rusya'nın kriz sırasında kendisini diğer ülkelerden izole etme gibi bir planının olmadığını ve küresel ekonominin bir parçası olduğunu belirterek, Eğer dünya ekonomisi küçülürse Rusya'nın büyümesi de kısa ömürlü olur dedi.

Rusya'nın kabul ettiği 2020 yılına kadar olan süreyi içeren bir ekonomik programı olduğunu belirten Şuvalov bu yüzden de ülkedeki büyüme temposunun düşmesini engellemeleri gerektiğini dile getirdi.

Kuveyt nakit akıtıp güven artıracak

Kuveyt Merkez Bankası, batık krediler ve piyasalardaki zayıflamanın etkisiyle kârı iki çeyrektir düşen Gulf Bank'ı hafta sonunda kurtarmasının ardından dün piyasalara nakit enjeksiyonu yaparak güven aşılamaya çalıştı.

REFERANS GAZETESİ

Merkez Bankası Başkanı Şeyh Salim Abdul-Aziz, dün yaptığı açıklamada Gulf Bank'ta hesabı bulunanların endişelenmelerini gerektiren bir durum olmadığını belirterek yeterli miktarda likidite sağlama sözü verdi. Gulf Bank'in Kurumsal İlişkiler Müdürü Fevzi el Tunayan da bir açıklama yaparak müşerilerinin endişeye kapılmaması gerektiğini ve Merkez Bankası'nın kendilerini desteklediğini bildirdi. Bu arada hükümet de banka hesaplarına garanti getirmeye hazırlanıyor.

Kuveyt Merkez Bankası, bankaya yönelik soruşturma başlatarak, soruşturma süresince banka hisselerinin işlem görmesini durdurmuş, ayrıca bankanın döviz ve mali piyasalardaki ticari işlemlerini yönetecek bir de yönetici de atamıştı. Gulf Bank'ın kurtarılması sonrasında bu bankada hesapları olanlar paralarını çekmek için şubelere koşarken, piyasa değeri açısından ülkenin dördüncü büyük bankası olan Kuveyt Ticaret Bankası, Gulf Bank'taki sorunlardan etkilenmediğini açıkladı.

Yatırımcılardan istifa çağrısı

Bu arada sayıları 60'a yakın bir grup yatırımcı ise borsa binası önünde bir eylem yaparak hükümetin küesel finans krizine yönelik politikalarını protesto etti ve kabinenin istifasını istedi. Eylemciler birçok ülkenin krize karşı önlem aldığını ancak Kuveyt hükümetinin kendilerinden bir şeyler sakladığını ileri sürerek gerçekleri açıklamasını aksi halde istifa etmesini istediler.

Kuveyt'te dün yayımlanan istatistikler enflasyonun temmuz ayında yüzde 11'in üzerinde kaldığını gösteriyor. Bu durum hükümetin üzerindeki baskıyı artırıyor. Küresel kriz nedeniyle petrol fiyatlarının düşmesi ekonomisi büyük oranda petrol ihracatı gelirlerine dayanan ülkeleri zorluyor. Bir kaç ay öncesine kadar yükseliş grafiği çizen Körfez borsalarında son dönemlerde düşüşler yaşanıyor. Hükümetler de krizin ülkelerine etkisini en aza indirmek için önlem arayışında. Suudi Arabistan hükümeti de bu doğrultuda, düşük gelirli vatandaşlarının faizsiz kullanımına sunulmak üzere Suudi Credit Bankası'na 10 milyar riyal (2.67 milyar dolar) vermişti.