Bu Vatana Nasıl Kıydılar?

İnsan olan vatanını satar mı?
Suyun içip ekmeğin yediniz
Dünyada vatandan aziz şey var mı?
Beyler bu vatana nasıl kıydınız?

Onu didik didik didiklediler
saçlarından tutup sürüklediler
götürüp kâfire: "Buyur..." dediler.
Beyler bu vatana nasıl kıydınız?

Eli kolu zincirlere vurulmuş
vatan çırıl çıplak yere serilmiş.
Oturmuş göğsüne Teksaslı çavuş.
Beyler bu vatana nasıl kıydınız?

Gün gelir çark düzüne çevrilir
günü gelir hesabınız görülür.
Günü gelir sualiniz sorulur :
Beyler bu vatana nasıl kıydınız?

(1959)

Bugün Pazar

bugün pazar.
bugün beni ilk defa güneşe çıkardılar.
ve ben ömrümde ilk defa gökyüzünün
bu kadar benden uzak
bu kadar mavi
bu kadar geniş olduğuna şaşarak
kımıldamadan durdum.
sonra saygıyla toprağa oturdum
dayadım sırtımı duvara.
bu anda ne düşmek dalgalara
bu anda ne kavga ne hürriyet ne karım.
toprak güneş ve ben...
bahtiyarım...

Bulut Mu Olsam

Denizin üstünde ala bulut
yüzünde gümüş gemi
içinde sarı balık
dibinde mavi yosun
kıyıda bir adam
durmuş düşünür.

Bulut mu olsam
gemi mi yoksa?
Balık mı olsam
yosun mu yoksa?..
Ne o ne o ne o.
Deniz olunmalı oğlum
bulutuyla gemisiyle balığıyla yosunuyla.

Bırak Doktor Varsın Çatlasın Bu Yürek

kaç kere beraberce yazmışız şiirlerimi kaç kere mavi dumandan avuçlarına onun koymuşum yanan başımı sanmıyorum kötülük edeceğini bana ama ilminize hürmeten ve güzel hatırınız için Lidi Vanna peki terkedeyim tütünü; mapushane yoldaşımı peki Lidi Vanna kafayı çekmeyeyim ne şarap ne votka ne rakı hatta yılbaşı gecesi bayramlarda hata hatta Kosti'nin doğumgünü . . zaten evet en kolayı bu kırk yıl içmesem aklıma gelmez meret peki saat on dedi mi yatrayım yatağa hasta kalbimi çocuklarla kuşlarla beraber halbuki mesela geç vakit geceleyin kışın hele rahatsız etmeden büyük uykudaki insanı usulcacık geçip Kızıl Meydan'ı dolaşmaya bayılırım rıhtımında Moskova nehrinin . . yahut da sabahlamaya Lidi Vanna usta bir kitabın aydınlığında . . peki en azından altı ay daha yarin dudağından uzak durayım zaten ayrılık var arada anlıyorum Lidi Vanna yoldaşım yüksek emirlerinize riayet gerek yoksa üçüncü bir enfarkt ve el bombası gibi patlayıp dağılabilir yürek . . anlıyorum fakat ; "sevinç öfke keder tütünden de diyorsunuz uykusuzluktan da beter" iyi ama doktorcuğum mesela nasıl sevinmem dolu dizgin gördükçe ben komünist burda komünizmin elle tutulur hale geldiğini yahut bu nisan ayında Fransız seçimlerinde en çok bizimkilerin oy aldığını? benim akıllı doktorum insaf edin nasıl öfkelenmem düşündükçe memleketimi? çırpınıyor ayakları altında bir avuç hergelenin sonra mesela belki görmeyeceğim bir daha anasıyla Memed'imi kederlenmemek elde mi güzel gözlü doktorum elde mi ? sözün kısası Lidi Vanna şefkatli emeğiniziboşa çıkaracağım diye kızmayın bana . . BEN VEKARLI SAKİN VURDUMDUYMAZ BİR KAYA GİBİ DENİZ KIYISINDA YAŞAMAYA SÖZ VEREMEYECEĞİM . . BIRAKIN DOKTOR YÜREK BU BAKIN NASIL ÇARPIYOR ÇATLAYACAKSA ÖFKEDEN KEDERDEN SEVİNÇTEN VARSIN ÇATLASIN

Büyük İnsanlık

Büyük insanlık gemide güverte yolcusu
tirende üçüncü mevki
şosede yayan
büyük insanlık.
Büyük insanlık sekizinde işe gider
yirmisinde evlenir
kırkında ölür
büyük insanlık.

Ekmek büyük insanlıktan başka herkese yeter
pirinç de öyle
şeker de öyle
kumaş da öyle
kitap da öyle
büyük insanlıktan başka herkese yeter.

Büyük insanlığın toprağında gölge yok
sokağında fener
penceresinde cam
ama umudu var büyük insanlığın
umutsuz yaşanmıyor.


(7 Ekim Taşkent 1958)

Çankırı Hapisanesinden Mektuplar

Saat dört yoksun Saat beş yok Altı yedi ertesi gün daha ertesi ve belki kim bilir... Hapisane avlusunda bir bahçemiz vardı. Sıcak bir duvar dibinde on beş adım kadardı. Gelirdin yan yana otururduk kırmızı ve kocaman muşamba torban dizlerinde... Kelleci Memedi hatırlıyor musun? Sübyan koğuşundan. Başı dört köşe bacakları kısa ve kalın ve elleri ayaklarından büyük. kovanından bal çaldığı adamın taşla ezmiş kafasını. "hanım abla" derdi sana. Bizim bahçemizden küçük bir bahçesi vardı tepemizde yukarda güneşe yakın bir konserve kutusunun içinde... Bir cumartesi gününü hapisane çeşmesiyle ıslanan bir ikindi vaktini hatırlıyor musun? Bir türkü söylediydi kalaycı Şaban Usta aklında mı: "Beypazarı meskenimizilimiz kim bilir nerede kalır ölümüz....?" O kadar resmini yaptım senin bana birini bırakmadın. Bende yalnız bir fotoğrafın var: bir başka bahçede çok rahat çok bahtiyar yem verip tavuklara gülüyorsun. Hapisane bahçesinde tavuklar yoktu fakat pek ala gülebildik ve bahtiyar olmadık değil. Nasıl haber aldık en güzel hürriyete dair nasıl dinledik ayak seslerini yaklaşan müjdelerin ne güzel şeyler konuştuk hapisane bahçesinde...

Çarlık Rusya’sının Ne Suretle Öldüğüne Dairdir

Bin dokuz yüz on yedi ikinciteşrin yedi.. Yumulak ve derin sesiyle Lenin: “Dün erkendi yarın geç zaman tamam bugün” dedi.. Yağlı çarklılarla yağlı işçiler: “Bugün!” dedi. Ölümü açlıktan öldüren siper : “Bugün!” dedi. Ağır çelik kara toplarıyla AVRORA: “BUGÜN!” dedi “BUGÜN!” dedi.. Artık ne kışlık sarayda sarhoş eteklerin ipekli sesi ne paskalya çanlarında deli duası çarın ne Sibirya yollarında zincir iniltisi… Artık votka kadehlerinde ıslanmayacak sarı sarkık bıyıkları pameşçiklerin. Kara toprağın üstünde bir avuç kan gibi yanmıyacak bakır sakalları açlıktan ölen mujiklerin. Artık kararmıyacaktır karlı sokaklar kara bir rüzgar gibi geçen Çarın kazaklarından. Sarkmayacaktır işçi kadınlalrın kanlı saçları: kara kalpaklaı kazaklalrın mızraklarından. Yandı kanatları iki başlı kara kartalın düştü yere öldü. Buzlu Baltık denizinin kıyısında bir pencere örtüldü. Açıldı bir pencere… Bin dokuz yüz on yedi ikinciteşrin yedi…