Bir FotoğrafaKarşımdasın işte... Bana bakmasan da oradasın görüyorum seni. Ah benim sevdasında bencil yüreğinde sağlam sevdiğim. Kalbime gömdüm sözlerimi ceset torbası oldu yüreğim. Tıkandığım o an Elimi nereye koyacağımı şaşırdığım o an işte Aklımdan o kadar çok şey geçti ki takip edemedim. Ellerim boşlukta ben darda kaldım. Ellerim buz gibi ben harda kaldım. Bir senfoni vardı kulağımda çalınan bitti artık hepsi... Köşeme çekildim hani hep kaldığım köşeme. Bakış açım belli oldu yine. Geride kalan ardından bakar gidenlerin. Bir meltem olacak rüzgarım dahi kalmadı benim. Dağlara çarptım her esişimde. Yollara küfrettim her gidişinde. Demiştim sana hatırlarsan: Önemli olan zamana bırakmak değil zamanla bırakmamaktir.. Şimdi bana geçen o zamanın Unutulmaz sancısı kalır Gittiğim eğer bensem söyle bana kimden gittim? Sende yoktum zaten ben ben yine bende bittim...

Bir Cezaevinde Tecritteki Adamın Mektupları

1 Senin adını kol saatımın kayışına tırnağımla kazıdım. Malum ya bulunduğum yerde ne sapı sedefli bir çakı var (bizlere âlâtı-katıa verilmez) ne de başı bulutlarda bir çınar. Belki avluda bir ağaç bulunur ama gökyüzünü başımın üstünde görmek bana yasak... Burası benden başka kaç insanın evidir? Bilmiyorum. Ben bir başıma onlardan uzağım hep birlikte onlar benden uzak. Bana kendimden başkasıyla konuşmak yasak. Ben de kendi kendimle konuşuyorum. Fakat çok can sıkıcı bulduğumdan sohbetimi şarkı söylüyorum karıcığım. Hem ne dersin o berbat ayarsız sesim öyle bir dokunuyor ki içime yüreğim parçalanıyor. Ve tıpkı o eski acıklı hikâyelerdeki yalnayak karlı yollara düşmüş yetim bir çocuk gibi bu yürek mavi gözleri ıslak kırmızı küçücük burnunu çekerek senin bağrına sokulmak istiyor. Yüzümü kızartmıyor benim onun bu an böyle zayıf böyle hodbin böyle sadece insan oluşu. Belki bu hâlin fizyolojik psikolojik filân izahı vardır. Belki de sebep buna bana aylardır kendi sesimden başka insan sesi duyurmayan bu demirli pencere bu toprak testi bu dört duvardır... Saat beş karıcığım. Dışarda susuzluğu acayip fısıltısı toprak damı ve sonsuzluğun ortasında kımıldanmadan duran bir sakat ve sıska atıyla, yani kederden çıldırtmak için içerdeki adamı dışarda bütün ustalığı bütün takım taklavatıyla ağaçsız boşluğa kıpkızıl inmekte bir bozkır akşamı. Bugün de apansız gece olacaktır. Bir ışık dolaşacak yanında sakat sıska atın. Ve şimdi karşımda haşin bir erkek ölüsü gibi yatan bu ümitsiz tabiatın ağaçsız boşluğuna bir anda yıldızlar dolacaktır. Yine o malum sonuna erdik demektir işin yani bugün de mükellef bir daüssıla için yine her şey yerli yerinde işte, her şey tamam. Ben ben içerdeki adam yine mutad hünerimi göstereceğim ve çocukluk günlerimin ince sazıyla suzinâk makamından bir şarkı ağzıyla yine billâhi kahredecek dil-i nâşâdımı seni böyle uzak seni dumanlı eğri bir aynadan seyreder gibi kafamın içinde duymak... 2 Dışarda bahar geldi karıcığım bahar. Dışarda bozkırın üstünde birdenbire taze toprak kokusu kuş sesleri ve saire... Dışarda bahar geldi karıcığım,bahar,dışarda bozkırın üstünde pırıltılar... Ve içerde artık böcekleriyle canlanan kerevet suyu donmayan testi ve sabahları çimentonun üstünde güneş... Güneş artık o her gün öğle vaktine kadar bana yakın benden uzak sönerek ışıldayarak yürür... Ve gün ikindiye döner gölgeler düşer duvarlara başlar tutuşmaya demirli pencerenin camı : dışarda akşam olur bulutsuz bir bahar akşamı... İşte içerde baharın en kötü saatı budur asıl. Velhasıl o pul pul ışıltılı derisi ateşten gözleriyle bilhassa baharda ram eder kendine içerdeki adamı hürriyet denen ifrit... Bu bittecrübe sabit karıcığım bittecrübe sabit... 3 Bugün pazar. Bugün beni ilk defa güneşe çıkardılar. Ve ben ömrümde ilk defa gökyüzünün bu kadar benden uzak bu kadar mavi bu kadar geniş olduğuna şaşarak kımıldanmadan durdum. Sonra saygıyla toprağa oturdum dayadım sırtımı duvara. Bu anda ne düşmek dalgalara bu anda ne kavga ne hürriyet ne karım. Toprak güneş ve ben... Bahtiyarım... 1938

Bir Gemici Türküsü

Rüzgâr yıldızlar ve su. Bir Afrika rüyasının uykusu düşmüş dalgalara. Işıltılı kara bir yelken gibi gece direğinde geminin. Geçmekteyiz içinden bir sayısız bir uçsuz bucaksız yıldızlar âleminin. Yıldızlar rüzgâr ve su. Başüstünde bir gemici korosu su gibi rüzgâr gibi yıldızlar gibi bir türkü söylüyor yıldızlar gibi rüzgâr gibi su gibi bir türkü. Bu türkü diyor ki »Korkumuz yok! İnmedi bir gün bile gözlerimize bir kış akşamı gibi karanlığı korkunun.» Bu türkü diyor ki «Bir gülüşün ateşiyle yakmasını biliriz ölümün önünde sigaramızı.» Bu türkü diyor ki «Çizmişiz rotamızı dostların alkışlarıyla değil gıcırtısıyla düşmanın dişlerinin.» Bu türkü diyor ki «Dövüşmek..» Bu türkü diyor ki «Işıklı büyük ışıklı geniş ve sınırsız bir limana dümen suyumuzda sürüklemek denizi..» Bu türkü diyor ki «Yıldızlar rüzgâr ve su...» Baş üstünde bir gemici korosu bir türkü söylüyor; yıldızlar gibi rüzgâr gibi su gibi bir türkü..

Bir Hatıra

İkimiz yan yana ilerliyorduk
O gece ilk defa konuştum sizle
Birbirimize çok sualler sorduk
Asıl tanışırken gözlerimizle

Sizde sır dolu bir güzellik vardı
İri gözleriniz ta ruhu sarardı
Kalbimde yer tutan her şey karardı
Bende bıraktığınız çok derin izle

Bir Hazin Hürriyet

Satarsın gözlerinin dikkatini ellerinin nurunu bir lokma bile tatmadan yoğurursun bütün nimetlerin hamurunu. Büyük hürriyetinle çalışırsın el kapısında ananı ağlatanı Karun etmek hürriyetiyle hürsün! Sen doğar doğmaz dikilirler tepene işler ömrün boyunca durup dinlenmeden yalan değirmenleri büyük hürriyetinle parmağın şakağında düşünürsün vicdan hürriyetiyle hürsün! Başın ensenden kesik gibi düşük kolların iki yanında upuzun büyük hürriyetinle dolaşıp durursun işsiz kalmak hürriyetiyle hürsün! En yakın insanınmış gibi seversin memleketini günün birinde meselâ Amerika'ya ciro ederler onu seni de büyük hürriyetinle beraber hava üssü olmak hürriyetiyle hürsün! Yapışır yakana kopası elleri Valstrit'in günün birinde diyelim ki Kore'ye gönderilebilirsin büyük hürriyetinle bir çukuru doldurabilirsin meçhul asker olmak hürriyetiyle hürsün! Bir alet bir sayı bir vesile gibi değil insan gibi yaşamalıyız dersin büyük hürriyetinle basarlar kelepçeyi yakalanmak hapse girmek hattâ asılmak hürriyetiyle hürsün! Ne demir ne tahta ne tül perde var hayatında hürriyeti seçmene lüzum yok hürsün. Bu hürriyet hazin şey yıldızların altında. (1951)

Bir Kız Vardı Japonyada

Bir kız vardı Japonyada
ufacık tefecik bir kız
Bir bulut vardı dünyada
işi: öldürmekti yalnız.

Bu bulut bu kızcağızın
öldürdü nineciğini
külünü göğe savurdu
sonra yine apansızın
gelip babasını vurdu
sonra da kızın kendisini.
Ve doymadı ve doymadı
yeni kurbanlar arıyor.
Atom ölümüdür adı
karanlıkta bağırıyor.

Büyük bir birlik kuralım
canavarı susturalım.
Savaş cengine gidelim
canavarı yok edelim.

Bizde Pantolonla Etekli

Aynı kuvvetle iktidarın malıdır
"Radekéin pantolonuyla "zetkin"in etekliği...
Bizde
bizim içimizde
eteklik de pantolon gibi
Marksizmin sahibi...
Eteklik de kodeste yatmış
yatabilir.
Mavzer atabilir.
Eteklikte inanmıştır pantolon kadar.
Yok kafamızda fazlamız eksiğimiz bizim.
Küçücük farkımız
yanlız
bacaklarımızın arasında...

14 Kanun-i sani(ocak)1923 Moskova