]ÇİL YAVRUSU GİBİ DAĞILMAK[/color]

(Topluluk halinde bulunan insanların hayvanların her birinin bir yana dağılması anlamında bir deyim.)
Keklik kuşunun bir adı da çildir. Tüylerindeki benekler yüzünden bu isim verilmiştir. Dişi keklik yavru çıkarınca onlarla hiç ilgilenmez kendi başlarına bırakır. Yumurtadan çıkan yavrular seke seke çevreye dağıldıklarından sözün buradan kaynaklandığı söylenebilir.

]BİR ÇUVAL İNCİRİ BERBAT ETMEK[/color]

(Yanlış bir davranış veya sözle olumlu giden bir işi bozmak anlamında bir deyim.)
İncir satılmak üzere hazırlanırken içlerinde çürük kurtlu hastalıklı olanlar ayrılır. İyi ayıklanmaz da içlerinde kurtlu çürük olanlar kalırsa ötekileri de bozar çürütür.
İyi ayıklanmayan bir iki çürük incirin bir çuval inciri bozduğu gibi bir toplulukta bir kişinin ağzından çıkan münasebetsiz gereksiz bir söz de topluluğun neşesini kaçırır keyfini bozar.

]BAL MUMU YAPIŞTIRMAK[/color]

(Yapılacak bir işi unutmamak için kullanılan mecazi bir deyim.)
Bizler mahalle mektebinde okurken kitapta dersimizin yarım kaldığı satırın başına nohut veya mercimek kadar bir balmumu yapıştırır ertesi ders oradan devam ederdik.
Bu balmumu dersimizin nerede kaldığını unutmamak için bir işaretti.
Günlük yaşamda da önemli olayları kastederek’unutmamak için balmumu yapıştırdım’ sözünü mecazi olarak kullanırız.

]ELİ KULAĞINDA[/color]
(Hemen az sonra beklenen işler için kullanılan bir deyim.)
İslamiyet’in ilk yıllarında ezan okunurken. Mekkeli müşrikler(inanmayanlar) alay ettikleri ve okuyanı şaşırttıkları için ilk müezzin Bilal Habeşi elleri ile kulaklarını tıkayarak okurdu. Birisi yanındakine ‘Ezan okundu mu?’ diye sorduğu zaman eğer ezan çok yakın ise diğeri şöyle cevap verir:’Hayır okunmadı ama eli kulağında’ Olması çok yakın işler için hemen eli kulağında gibi sözlerin kullanılması buradan kalmıştır.

]DOSTLAR ALIŞVERİŞTE GÖRSÜN[/color]

(Aslında doğru dürüst bir işle meşgul değilken öyleymiş gibi göstermek; boş durmamak için yapılan fazla kârı olmayan işler hakkında söylenen bir deyim.)
Nasreddin Hoca yumurtanın sekizini bir akçeye alır dokuzunu bir akçeye satarmış.
Hoca’nın bu acayip ticaretini görenler nedenini sormuşlar. Hoca da cevaben:
-Dostlar alışverişte görsün... demiş.

]ÇATTIK BELAYA MÜSTEFİLATUN[/color]

(Çapraşık içinden çıkılması kolay olmayacağı anlaşılan bir durumla karşılaşıldığını anlatan bir deyim.)
Vaktiyle İzmir lisesinde edebiyat sınavına giren bir öğrenciden müstefilatun vezninde bir kelime söylemesini istemişler.
Çocuk düşünmüş bir türlü bulamamış. ‘Çattık belaya müstefilatun’ diye mırıldanıyormuş. Öğretmenlerden birinin kulağına gitmiş. ‘Ne dedin ne dedin? Bir daha söyle’ demiş. Zavallı öğrenci bir kabahat işlediğini sanarak: ‘Yok efendim ben bir şey demedim’ deyince gülmüşler: ‘Oğlum işte buldun (çattık belaya) kelimesi müstefilatun veznindedir.’ diye iyi not vermişler.

]ATEŞ PAHASI[/color]

(Çok pahalı anlamında kullanılan bir deyim.)
Kanuni Sultan Süleyman adamlarıyla avlanmaya çıkmış. İstanbul çevresinde avlanırken oldukça uzaklaşmışlar. Hava birden bozmuş ve çok şiddetli bir yağmura tutulmuşlar. Islanmış ve üşümüş olarak bir kömürcü kulübesine sığınmışlar. Her ne kadar kendilerini tanıtmak istemeseler de kömürcü işi anlamış. Bunlara hemen bol ateş yakmış ısıtmış sıcak bir şeyler ikram etmiş. Gidecekleri sırada Sultan Süleyman kömürcüye ateş yaktığından dolayı kaç para borçları olduğunu sormuş. O da:
-‘Bin altın’ demiş.
Parayı çok fazla bulan veziri:
-‘Bu ateşin ücreti çok pahalı’ demesi üzerine padişah:
-‘Bu ateş deydi pahasını da verin’ demesi üzerine bu deyim ‘ateş pahası’ olarak dilimize yadigar kalmıştır.