Dersim Nevs

Bu yazımızda Dersim’e ilişkin seçim analizi yapmaya çalışacağız.
12 Haziran’da yapılacak olan genel seçimlerde Dersim’de kim ne kadar oy alır, kimin kazanma şansı var? Partiler ve partilerin gösterdiği adaylar üzerinden analiz yapacağız.

Siyasi partiler Dersim milletvekili adaylarını açıkladı. Sürprizi ise CHP yaptı.
CHP, Dersim’de Hukukçu yazar Hüseyin Aygün’ü aday olarak gösterdi. CHP’nin diğer adayı ise Kamer Genç. AKP, eski il başkanı Cihan Açıkgöz’ü, BDP ise bağımsız adaylarla gireceği bu seçimde aday olarak Ferhat Tunç’u gösterdi.

Bilindiği gibi Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP’nin başına geçmesinden sonra gerek ülke genelinde gerekse Dersim’de CHP kendi toparladı. Daha önce CHP’den istifa edenler Kılıçdaroğlu’nun Genel Başkan olmasından sonra tekrar partiye geri döndü. Kemal Kılıçdaroğlu’nun Dersimli olması Dersimlilerin bu partiye sıcak bakmasının en önemli nedenidir. Nitekim sonbaharda CHP’nin Dersim’de düzenlediği miting bunu gördük. Mitinge 30 bin insan katılmıştı.

12 Haziran seçimlerinde Dersim’den 2 milletvekili meclise gidecek.
Peki CHP seçimlerde Dersim’de ne kadar oy alır kaç milletvekili çıkarabilir?

CHP’de aday adaylığı için 21 kişi başvurmuştu. Bunlardan biri halen milletvekili olan Kamer Genç’ti. Kemal Kılıçdaroğlu bu seçimlerde yine hemşerisi Kamer Genç’i aday gösterdi. Kamer Genç, Dersim’de sembol bir isim. Kemikleşmiş bir oy potansiyeli var. Hangi partiden girerse girsin kazanan bir isim. Dolaysıyla Kılıçdaroğlu bunu göz önünde bulundurarak Genç’i aday göstermiş olabilir.

CHP’nin diğer adayı ise hukukçu-yazar Hüseyin Aygün. Hüseyin Aygün CHP’ye adaylık başvurusu yapmadığı halde Kılıçdaroğlu tarafından aday gösterildi. Peki Aygün neden aday gösterilmiş olabilir?
Dersim’de 1 vekil çıkarması garanti olan CHP’nin diğer vekili de alması için Dersim’de halkın benimseyeceği bir aday olması gerekiyordu. Kamer Genç dışındaki adaylar arasında seçim yapmakta zorlanan Kılıçdaroğlu, Dersim’in nabzını yoklamış olmalı ki adaylık başvurusu yapmayan ve CHP’li olmayan bir ismi aday gösterdi.

Peki Hüseyin Aygün kimdir, neden aday gösterildi?

Hüseyin Aygün, bir hukukçu ve yazar. Devrimci kökenden gelen biri. İnandığı değerler uğruna hapislerde yatmış. İnsan hakları konusunda mücadele etmiş, Tunceli Barosunun kurmuş bir isim. Aygün, Dersim’de köylere geri dönüş, Dersim 38, siyasi davalar gibi önemli davalara bakan bir avukat. Dersim’de halkın tanıdığı ve benimsediği bir isim olan Aygün, ilk Zazaca gazeteyi de çıkaran kişi. Kamuoyunda ise Dersim 38 üzerine yazdığı kitaplarla tanınıyor. Dersim 38 üzerine iki kitabı ve Zazaca yayınlanan bir kitabı var. Hüseyin Aygün, Dersim’de insan hakları mücadelesi verirken Genelkurmay tarafından tehdit edilmiş ancak yılmadan davasını sürdürmüş.

Dersim 38 katliamı ile ilgili önemli araştırmalar yapmış. Dersim önderlerinin mezar yerlerinin açıklanması için hukuki mücadeleyi başlatmış biri.

Hüseyin Aygün’ün aday gösterilmesi CHP’nin Dersim’de şansını artırmıştır. Halkın büyük kesimi tarafından destek alabilecek bir isim.
CHP tabanı da Hüseyin Aygünün adaylığından memnun görünüyor.

BDP’nin bu seçimlerde bağımsız aday olarak Ferhat Tunç’u aday göstermesi bekleniyordu. Nitekim öyle de oldu.
BDP’nin Dersim politikası son yıllarda giderek Kürdi bir bakış açısına bürünmüş durumda. Nitekim Dersim milletvekili Şerafettin Halis’te BDP parti meclisinde bu durumu eleştirmiş, Dersim’e bakış açısının Dersim’i olması gerektiğini vurgulamıştı. Halis’in tekrar aday gösterilmemesinde şüphesiz ki partiyle düştüğü görüş ayrılığının etkisi büyük.

Peki Ferhat Tunç’un kazanma şansı var mı?
Bu seçimlerde BDP’nin bağımsız aday Ferhat Tunç’un kazanma şansı düşük. Çünkü son yıllarda BDP çevresinin Dersim’deki politikası Dersimliler tarafından benimsenmiyor. Ferhat Tunç’unda Kürtçü olduğu halk tarafından bilinen bir gerçek. Dersimliler, BDP’nin Kürtçü politikasına karşı. Kürt Hareketinin Dersim’i Kürtleştirme politikası izlediğine inanıyor. Munzur festivallerinde yaşanan durum bunun göstergesi. Son Munzur Festivali’nde yaşananlardan sonra halkın tepkisi daha da artmış durumda. Geçtiğimiz sonbaharda CHP mitinginin kitlesel geçmesini, BDP’ye olan bir tepkinin yansıması olarak okumak gerekir. Zira Dersim devletten gördüğü baskıyı dost olarak gördüğü Kürt hareketinden görmek istemiyor.

BDP’nin “Dersim Kürttür” tezi halk arasında bu partiye karşı bir anti-pati oluşturuyor. Dersim dilini “Kürtçe’nin bir lehçesi” görmesi de yine inkar politikasının bir parçası. Bu politikanın sürdürülmesi BDP’ye kaybettirir.

BDP’nin ne kadar oyu var şimdi buna bakalım.

2007 yılında Şerafettin Halis aday gösterildiğinde Dersim’de sol örgütler, dernekler ve sendikaların hepsi kendisini desteklemişti. Güçlü bir sol ittifak sağlanmıştı. Şerafettin Hoca, halkın benimsediği bir isim olduğu için hemen hemen her kesim tarafından destek almıştı. Şerafettin Halis, 2007 seçimlerinde yaklaşık 11.500 oy alarak 1. olmuştu. Bu oylar partiye değil Şerafettin Halis’e verilen oylardı. Çünkü Şerafettin Halis, bir emekçiydi ve halkın içinden geliyordu, halkın tanıdığı bir isimdi. DTP’nin tabanından gelen bir isimdi. 94 sürecinde Dersim’de HADEP il örgütünü kurmuştu.
Nitekim diğer sol örgütler ve partiler kendisini benimsemiş ve destek olmuşlardı. Örneğin Hozat’ta Şerafettin Halis’in aldığı oy sayısı 1600 civarında. BDP’nin oy potansiyeli ise 400 civarındaydı. Demek ki burada Şerafettin Halis’in Hozatlı olmasının büyük bir etkisi var.

12 Haziran seçimlerinde BDP’ye destek verecek partiler ESP ve EMEP. Bu seçimde BDP adayına EMEP il örgütü destek veriyor ancak EMEP tabanının büyük çoğunluğu BDP’ye destek vermeyecektir. Bunun nedeni ise BDP’ye olan tepki. EMEP eski kadar güçlü değil, sonbaharda yapılan EMEP mitinginde bunu gördük. EMEP’in 500-800 gibi bir oyu var. Bunların çoğu Hüseyin Aygün’e destek verecektir. ESP’nin ise Dersim’de tabanı yok.

BDP’nin tahmini oy sayısı ile 6000-7000 civarında. Ancak son dönemde BDP’nin Dersim’de kan kaybetmesini göz önünde bulundurursak bu oy sayı daha aşağılarda da olabilir. Ferhat Tunç gibi popüler bir sanatçının aday gösterilmesi BDP’ye ne kadar oy getirebilir? Zira Tunç, Şerafettin Halis gibi BDP tabanından gelen bir isim değil. Ferhat Tunç’un Dersimliler arasında pek sevilen bir isim olmadığı da göz önünde bulundurulursa BDP’nin Ferhat Tunç’u Kürt illerinden birinde aday göstermesi daha doğru olabilirdi.

Dersim’de AKP adayının şansı ne kadar?

AKP’nin 1.sıra adayı Cihan Açıkgöz. AKP en çok oyu Çemişgezek’ten alıyor. Pertek ve Mamekiye merkezde de oy potansiyeli var. 2007 seçimlerinde 5200 oy almışlar. Tabi bu oylarda o zaman ki adayı Haydar Doğan’ın etkisi oldukça fazlaydı. Bu dönemde de memurlar, üniversitedeki cemaat öğrencileri ve polislerin de oylarını hesaba katarsak 6000-700 civarında bir oyu var. Dersim’de AKP sürpriz yapıp bir vekil çıkarsa şaşırmayın.

2007 seçimlerinde kim ne kadar oy almıştı?
2007 Genel Seçimleri İlçelere Göre Dersim Seçim Sonuçları

KULLANILAN TOPLAM OY: 42.293

ŞERAFETTİN HALİS: Merkez: 4.900, Pertek: 1.554, Çemişgezek: 168, Hozat: 1.587, Ovacık: 920, Pülümür: 211, Nazimiye: 353, Mazgirt: 1888
TOPLAM: 11.581

KAMER GENÇ: Merkez: 2.631, Pertek: 1.206, Çemişgezek: 815, Hozat: 242, Ovacık: 408, Pülümür: 503, Nazimiye: 794, Mazgirt: 640
TOPLAM: 7.239

CHP: Merkez: 1.137, Pertek: 987, Çemişgezek: 630, Hozat: 814, Ovacık: 1142, Pülümür: 1071, Nazimiye: 281, Mazgirt: 928
TOPLAM: 6.990

SİNAN SAMAT: Merkez: 2685, Pertek: 312, Çemişgezek: 79, Hozat: 139, Ovacık: 194, Pülümür: 203, Nazimiye: 203, Mazgirt: 982
TOPLAM: 4.797

AKP:
TOPLAM: 5.200

Özetlersek;
Bu tabloya bakarak bir değerlendirme yaparsak CHP’nin 7.000 civarında bir oyu, Kamer Genç’in 7.200 oyu var. Sinan Samat’ın aldığı 5000 civarındaki oyda bu dönem CHP’ye gelir. Sinan Samat bu oyları Kuresizlerden almıştı. Şu durumda CHP’nin alacağı en az oy miktarı 19.200. (2007 seçimini baz alırsak)
12 Haziran seçimlerinde 57.000 kayıtlı seçmen var.
Kemal Kılıçdaroğlu ve Hüseyin Aygün faktörünü de hesaba katarsak bu oy 25.000 – 30.000 civarında olabilir.
Hüseyin Aygün, 2007 seçimlerinde Şerafettin Halis’e o veren kesiminden oy alır.

Seçmenler oy verirken CHP’ye değil Kemal Kılıçdaroğlu ve Hüseyin Aygün’e verecektir. Dolayısıyla Kılıçdaroğlu ve Aygün faktörü bu seçimlerde CHP’nin şansını artırıyor. CHP 20.000 civarında oy alırsa 2 vekili meclise gönderebilir.

BDP’nin bağımsız adayı Ferhat Tunç, 2007 seçimlerinde Şerafettin Halis’in aldığı 11.581 oyu alabilir mi? BDP’nin en güçlü olduğu yer Mameki merkez. CHP ise Çemişgezek dışındaki her bölgede en güçlü parti. BDP belediye seçimlerinde merkezden 4035 oy almış. Bu oylar içinde EMEP oyları olduğunu da hatırlatalım. Belediye seçimlerinde bağımsız aday Murat Kur’u destekleyenlerin oyları bu dönem Hüseyin Aygün’e gidecektir.
BDP’nin işi zor. Vekil çıkarabilmeleri için en az 12.000-13.000 civarında oy almaları gerekiyor.

Dersim NEVS.

Benim bölgeden yakınlarımın söylediğine göre;

Dersimliler hem Kamer Genç'e hemde Ferhat Tunç'a tepkililer. Kemal kılıçdaroğlunun daha genç bir aday göstermesini bekliyorlardı.

Kamer Genç ve Ferhat Tunç sanırım milletvekili olacaklar.

Kamer bey ve Hüseyin Bey kazanmasını isterdim...
Kamer Genç yılların tecrubesi ve gercek bir Dersimli Kendini Kültürünü unutmayan biri. Baskılardan yılmayan biri..

Ferhat Tunç'un annesinin bile kendisine yönelik tepkileri olduğu yönünde haberler var. CHP iki milletvekilini umarım çıkarır.