[FONT="Courier New"]- Doğaldır (Yapılandırılmamıştır). Ürün gibi değerlendirilmez, seyircide kendisidir.
- Sahne yoktur (Sunuşsal değildir).
- Metni yoktur (Doğaçlama şeklindedir).
Drama çalışmalarının yapılabilmesi için; bir grup, eğitimden geçmiş bir lider ve çalışma yapmaya uygun bir mekan gereklidir. Grubun yapısı ve katılımcıların özellikleri göz önünde bulundurularak bir esneklik içinde veya liderlerin farklı metodolojik yaklaşımları yanı sıra drama süreci içinde beş tip uygulama yapılır;
1- Isınma
2- Oynama
3- Doğaçlama
4- Oluşumlar
5- Değerlendirme
1- ISINMA
Çeşitli yöntemlerle beş duyuyu kullanma, gözlem yetisinin geliştiği bedensel ve dokunsal alıştırmaların yapıldığı tanıma, etkileşim kurma, güven ve uyum gibi özellikleri katılımcıya kazandıran ve oldukça kesin kurallarla belirlenen, grup liderinin yönlendiriciliğinde yapılan çalışmalardır. Rahatlama ve hareket çalışmaları olarak da adlandırılan ve her ikisini de kapsayan ısınma çalışmaları;
1- Psişik ve bedensel açıdan
2- Psişik ve bedensel açıdan karşısındakini tanıma
3- Karşılıklı iletişim kurma
4- Grup dinamiğini oluşturma
5- Sözlendirme ve etkileşim çalışmaları, öykü, anı, anlatma
6- Diğer bir aşamaya geçme biçiminde süregelir
2-OYNAMA (Pandomim ve rol oynama)
Belirlenmiş kurallar içinde özgürce oyun kurma ve bu olayları geliştirme çabalarından oluşur. Yaratıcılık ve hayal gücü boyutları işin içine girer.
3-DOĞAÇLAMA;
Daha az kesin olarak belirlenmiş bir süreç olup saptanan bir konu ya da temadan yola çıkılır ya da saptanan hedefe doğru belli aşamalarla yol alınır. Bireysel ve grupsal yaratıcılığın ön plana çıktığı çalışmalardır.
4-OLUŞUMLAR;
Bir süreç özellikle belirlenmiş bir çıkış noktasından başlar. Sürecin nasıl gelişeceği ve nereye varacağı belirsizdir. (Adıgüzel Ö. 1993)
Yaratıcı drama sürecinde diğer sanat dallarının uğraşları da yer alır. Yazınsal metin, şiir, senaryo yazma, resim yapma, dekor hazırlama, kostüm, maske, kukla tasarımları, çevre tasarımları, ritmik deney (müziği veya ritmi kendileri oluşturabildikleri gibi hazır müziklerden de yararlanılır) alanlarında da drama çalışmaları yapılır. Fotoğraf, film, video ve elektronik dallarda işe koşulabilir.
Drama' nın amaçları üç ana başlık altında toplanabilir;
1- Kişinin kendi bedenine, duygularına, düşüncelerine ve çevresinde olup bitenlere karşı bilinçli olmasıdır.
2- Çağrışımların, duyguların, bilgi ve deneyimlerin özgürleştiği bir ortamın sağlanmasıdır.
3- Drama etkinliği, drama yaşantısının somut olarak duyumsanmasıyla, kişinin evrensel, toplumsal, moral , etik ve soyut kavramları anlamlandırmasıdır.
[COLOR="#ff0000"]YARATICI DRAMA ETKİNLİKLERİ
1- HAREKET
Çeşitli hareket yöntemleriyle kendini tanıma başkalarını tanıma, etkileşim kurma, güven duyma, uyum sağlama ve benzeri birçok özellikleri katılımcıya kazandıran bir etkinlik çalışmasıdır.
Durduğu yerde sallanma, yürüme, koşma, zıplama, sıçrama, beş duyuyu kullanma vb hareketlerle liderin rehberliğinde belli kurallara uygun olarak yapılan bir drama etkinliğidir.
Çocuklar doğumdan itibaren doğal olarak hareket ederek yaşantı işle ilgili pek çok şeyi öğrenirler. Kendi vücutlarını tanırlar, organların farklı işlevleri olduğunu fark ederler, ellerini, ayaklarını farklı işlerde kullandıklarını keşfederler. Bunları kontrol altına almayı öğrenip beceri geliştirirler. Zamanla çevrelerini ve yakın çevresindeki insanları tanırlar, onlarla iletişim kurmayı öğrenirler.
2- RAHATLAMA
Bedenin, duygu ve düşüncelerin yumuşaması, sakinleşmesi için yapılan bir drama etkinliğidir. Hareket ve ısınma çalışmalarından sonra liderin rehberliğinde çeşitli rahatlama egzersizleri yapılır. Bu egzersizler genel olarak yerde uzanmış olarak yapılır. Gözler kapatılır. Lider, müzik eşliğinde komutlar verip gruptakilerin hayal gücünü harekete geçirir. Vücuttaki yorgunluğun ve gerginliğin giderilmesi amaçlanır. Başarıyla yürütülmüş bir rahatlama çalışmasından sonra enerji toplayan ve güç kazanan vücut daha yoğun bir çalışmaya hazırdır.
3- PANDOMİM
Sözsüz ifade olarak bilinen pandomim çocukların çok hoşlandıkları bir drama etkinliğidir.
Yakın çevresindeki olayları veya günlük alışkanlıkların pandomim ile ifadesi yanında bir eşya, bir olay, bir öykü de çocuklarla birlikte uygulanacak pandomim etkinlikleridir. Pandomim sırasında müzik çoğu kez gereklidir. Müzüiğin ritmine göre yürüme, koşma, sıçrama hareketlerinin yanı sıra çeşitli hayvan taklitleri, çiçeklerin açması, rüzgarın esmesi gibi durumlarda müzik ve ritim pandomime canlılık kazandırır.
[COLOR="#ff0000"]
4- ROL OYNAMA VE DOĞAÇLAMA
Rol oynama,oyundaki karakterlerin özelliklerini, duygularını canlandırmaktır. Doktor hastalarla ilgilenir; oyundaki rolüne göre neşelidir, mutludur, öfkelidir. Öğretmen öğrencisine ders verir, sevecendir, sinirlidir. Yavrularına yem arayan koruyucu bir tavuk, ormandaki hayvanlara hükmeden güçlü bir kral aslan vb.
Yaratıcı Drama' da rol oynama bir film veya oyundaki karakterleri canlandırmak değil, herhangi bir karakteri duygusal ve davranışsal özellikleri ile kendi düşselliği içinde canlandırmaktır.
Bazen resimler gösterilerek bazen çeşitli tanımlamalar yapılarak istedikleri rolü alan çocuklar bunları özgürce canlandırıp konuşurlar.
Rol oynamanın daha gelişmiş biçimi olan doğaçlamada çocuğa sosyal olaylardaki gerçeğe uygun davranışları canlandırması için fırsat verildiği gibi gerçek yaşantıda karşılaşma olasılığı bulunmadığı rolleri de üstlenerek, düşsel durumları oynaması için de olanaklar sağlanır. Doğaçlamanın konusuyla çok yakın bir ilişkisi vardır. Çalışma sırasında diyaloglar doğal olarak çocuklar tarafından oluşturulurlar, doğaçlama dil yeteneği bakımından en üst düzeye ulaşır.
Doğaçlamada bazen ses efektleri de kullanılır. Doğaçlama süreci içinde fikirler toplanır, biçimlenir, problemler çözülür ve fikirlerin ifade edileceği bir form araştırılır. İletişim kurma ihtiyacı grubun fikirlerini diğerleri ile iletişim kurabilecekleri bir yapı içinde organize etmeye yönlendirir. Böylece doğaçlama yoluyla çocuklar doğal yapıyı anlayıp geliştirirler, tutarlı olarak kendilerini ifade ederler. Konuya göre, uygun dili konuşurlar.
5- DRAMATİZASYON
Dramatizasyon öykü içinde sunulan olayların ve durumların oynanmasıdır. Dramatizasyonda öykü çocuklara lider tarafından anlatılır, okunur veya resimler gösterilir. Yaratıcı dramatizasyonda öyküyü çocuklar istedikleri gibi geliştirip sonuçlandırabilirler. Öykünün nasıl gelişeceğine veya nasıl sonuçlanacağına çocuklar birlikte karar verir, böylece kendi yarattıkları yeni bir öykü oluşur.
Dramatizasyon yapılırken her çocuk istediği karakteri kendisi çeker. Burada liderin rolü öyküyü anlatmak veya sunmaktır.
Yaratıcı dramatizasyonda verilen veya oluşturulan öykünün;
- Çocukların yaşına ve gelişimine uygun olmasına,
- Kolay oynanabilmesine,
- Çocukları sıkmayacak sürede olmasına,
- Öğretici, eğitici ve gelişimlerini sağlamasına,
- Hemen hemen her çocuğun katılımına uygun olmasına özen gösterilmelidir.
Öyküler kuklalarla da canlandırılabilir. Yaratıcı drama etkinliklerinde çocuklar kukla oynatırken doğaçlama yaparak konuşurlar. Özellikle çekingen çocuklar kukla oynatırken kuklanın arkasına sığınarak kendi düşüncelerini rahat bir şekilde ifade etmek fırsatını bulurlar. Böylece hem duygusal rahatlama sağlar hem de dil gelişiminde ilerleme kaydederler.
6-YARATICI DANS
Yaratıcı dans çocuğun vücut hareketleriyle müziği yorumlamasıdır. Yaratıcı dansta asla hareket komutu verilmez. Çocuklara uygun müzik dinletilerek içlerinden geldiği gibi özgürce dans etmeleri istenir.
Müziği düşsel güç katılarak; çiçekli bir bahçede uçuşan kelebeklerin dansı, ormanda kuşların ötüşü ve kanat çırpışı, denizde yaşayan çanlıların karnavalı, çoban ve kuzuların dansı vb. gibi konular verilerek, müziğin ritmine uygun olarak dans etmeleri istenir. Dansta vücudun tüm parçaları kullanılabilir. Baş, boyun, omuzlar, kollar, eller, kalça, bacaklar, ayaklar hatta gözler, kaşlar, ağız, dil de dansa katılabilir. Dans çocuğa bedeninin nerede ve nasıl çalıştığı, nasıl hareket ettiği ile ilgili değerli ipuçları verir. Çocuk bu yolla hareketlerinin sınırını (yüksek, orta alçak), yönünü, (ileri, geri, sağa, sola, çapraz) ve hareketlerinin şeklini tanıma fırsatı bulur. Müziğin ritmi, ahengi çocukların değişik hareketler yaratmasına sebep olur. Yaratıcı dans çalışmaları grup halinde yapılabileceği gibi tek tek de yapılabilir, diğer çocuklar müziğin ritmine uygun olarak el çırpabilir, ritim aleti çalabilirler. Müziğin ritmine uygun yürüyüşler, taklit yürüyüşleri, koşular da yaratıcı dans kapsamındadır.
Yaratıcı dansın temelinde iyi bir müzik eğitimi ve eğitimcisi bulunmalıdır. Gelişigüzel hazırlanmış bir müzik programı yarardan çok zarar getirir.
YARATICI DRAMA ATÖLYE (WORKSHOP) ÇALIŞMALARI
Yaratıcı drama çalışmaları yaş ve katılımcıların özellikleri göz önünde bulundurularak yapılır. Tanışma, ısınma, oynama, pandomim ve rol oynama, doğaçlama ve oluşum drama aşamalarıdır. Bunların tamamı veya bir kısmı bir esneklik içinde drama seanslarında uygulanır.
TANIŞMA; İsminin baş harfi "A, C, D" vs. olanlar halka içinde dolaşarak tanışır, selamlaşır, konuşurlar. Üzerindeki elbisede kırmızı, mor, mavi vs. renk olanlar halka içinde dolaşıp tanışırlar. Koç, yengeç, boğa vs. burcunda olanlar anlaşarak tanışırlar. Doğum tarihi (ay olarak) aynı olanlar birbirlerini arayarak bulup tanışırlar. Aynı futbol takımını tutanlar selamlaşıp tanışırlar.
TANIŞMA; Grup halka olur ve oturur. Elinde top olan kişi, topu gruptan birine atarken kendi adını söyler. Adını söylerken herhangi bir özelliğini söyler.
Topu attığı kişide aynı şekilde adını ve herhangi bir özelliğini söyler.
[COLOR="#ff0000"]ISINMA AŞAMASINDA YARATICI DRAMA ETKİNLİKLERİ
1-YÜRÜYEREK ISINMA;
Halka olunur, müzik eşliğinde veya tef ritmi ile önce yerinde sayma, sonra yavaştan hızlıya, daha sonra hızlıdan yavaşa yürünür. Liderin verdiği komuta göre; çamurda yürüme, sırtında yük varmış gibi yürüme, sıcak kumda yürüme, bebek gibi emekleme, buz üzerinde yürüme, cam kırıklarının arasında, pisliklerin arasında, ezilmiş domateslerin arasında yürüme.
[COLOR="#ff0000"]
2-YÜRÜYEREK ISINMA;
Grup değişik ritimle yürümeye başlar. Hızlı, yavaş yürüme, koşma, yavaşlama, yürürken duvara, çevredeki eşyalara değme, duvara yapışık olarak uzanma, gerileme, yere doğru eğilerek gevşeme (Okvuran A. 4.12.95 Drama dersi).
3-SERBEST YÜRÜME ;
-Gülümseyerek yürüme,
-Yürürken "merhaba" deme,
-Tokalaşma,
-Omuz ve kulaklara dokunma,
-Sarılıp bir süre bekleme ve yürüyüşe devam.
4-SERBEST YÜRÜME ;
-Sadece kendiniz için yürüyün,
-Bir kafesteymiş gibi yürüyün,
-Kendinize merhaba değin,
-Birine bakın ama iletişim kurmayın,
-Bir sözcük seçin (çiçek vb.),
-İletişim kurmadan sözcüğünüzü birkaç defa söyleyin,
-Söylediğiniz bir şeyi arayın ve onunla iletişim kurun,
-Randevulaşın,
5-YÜRÜYÜŞ ;
-Yürümeye başlayın,
-Kalabalık bir ana caddedesiniz,
-Uzaktan bir arkadaşınızı görüyorsunuz, ona ulaşmaya çalışın
-Ulaşın ve ikili olarak yürümeye başlayın,
-Başka bir ikili görün, onlara ulaşmaya çalışın, ulaşın ve sohbet edin, dörtlü olarak yürüyün,
-Başka bir dörtlü görüp aynı işlemi sürdürün.
[COLOR="#ff0000"]
6-HAYVAN YÜRÜYÜŞLERİ ;
Tavşan, fil, ördek, yılan, kanguru vb. seçilen hayvanların yürüyüşleri ile çıkardıkları sesler taklit edilerek, müzik veya tef ritmi eşliğinde yürünür.
7-RİTİM ALETLERİ İLE YÜRÜME ;
-Ortada bulunan ritim aletlerinden birer tane seçilir (Tef, zil, ritim sopaları vs.).
-Ritim aletlerini seçen katılımcılar halka oluşturur,
-Yavaş ritimden başlanarak bir uyum içerisinde hızlanılır, daha sonra ritim yavaşlatılarak yürüyüş temposu da yavaşlatılır.
-Yürüyüş, sekme hareketine, arka arkaya sıralamak, yılan salyangoz hareketlerine ritim eşliğinde dönüştürülür.
8-MÜZİK EŞLİĞİNDE YÜRÜME ;
Müzik başlar, serbest şekilde yürünür. Müziğin uygun yerinde liderin komutuyla "iyi günler, iyi günler" diyerek vücudun uzuvları birleşir.
1- Dizler, 5 - Eller,
2- Parmaklar, 6 - Omuzlar,
3- Kollar, 7 - Kalçalar,
4- Ayaklar, 8 - Dirsekler.
[COLOR="#ff0000"]ISINMA AŞAMASINDA OYUNLAR
-MEYVE SEPETİ
Gruptakiler 3-4 gruba ayrılır. Her grup kendisine bir meyve ismi seçer, ebe seçilir. Ebe seçilen, meyve isimlerinden birini söyler (elma, armut, muz). O meyveyi seçen herkes yer değiştirip birbirinin yerine geçmeye çalışır. Ebe bazen de "meyve sepeti" der ve o zaman herkes birbirinin yerini kapmaya çalışır. Açıkta kalan ebe olur.
-ELMA TOPLAMA
Gruptakiler halka olur. Herkes başının üzerinde bir nokta tespit edip uzanabileceği kadar en yüksek noktaya bütün kaslarıyla uzanmaya çalışır. Liderin komuta ile gruptakiler kendilerini aşağı bırakır. Bacaklarının üzerinde esneme, başı serbest bırakma, ritim eşliğinde yavaş yavaş yukarı değin kalkma, kalkarken vücudundaki her kemiği hissedecek kadar ağır ağır hareket etme. İlk aşamada kalkma, liderin ilk verdiği komut eşliğinde yapılırken, ikinci aşamada grup esnedikten sonra hiç komut verilmez. Gruptakiler birbirlerini hissederek kendiliklerinden ritimle kalkarlar.
[COLOR="#ff0000"]
-SALYANGOZ OYUNU
Grup sıra olur. Herkes eliyle öndekinin belinden tutar. Grup ritimle yürümeye başlar. En arkadaki öndekini yakalamaya çalışır ve koşar. Yakalanan oyundan çıkar. Bazen de grup spiral hale gelmek için ortaya sıkışır, sonra açılır, bu hareket salyangoza benzer.
-HEYKEL OLMA
Grup daire şeklinde yere oturur, gönüllü iki kişi seçilir. Bunlardan bir tanesi gözünü kapatır. Diğeri istediği bir şekilde heykel olur. Gözü kapalı olan heykel olana dokunarak onun nasıl durduğunu anlamaya çalışır. İyice anlayınca onun olduğu şekle kendisi girer. Katılımcılar sırayla farklı duruşlarla oyunu sürdürürler.
Sonra iki kişi, üç kişi heykel olarak değişik pozisyonlarda heykel oluşturulur.
-AYNA ÇALIŞMALARI
Gruptakiler eşleşerek karşı karşıya dururlar. Herkes eşinin gözünün içine bakar ve yaptığı hareketi vücudu ile tekrar eder. Hareketi başlatanlar sıra ile yer değiştirir. Yönetme ve yönetilme ilişkisi gerçekleştirilir.
-KÖR DOLAŞTIRMA
Gruptakiler eşleşir. Sırayla eşlerden biri gözünü kapatır. Diğer eş onu hiçbir zarar vermeden dolaştırır, herhangi bir yere götürür. Hayvanat bahçesi, çiftlik, lunapark vs. orada gördüklerini gözü kapalı olan arkadaşına anlatır. Sonra gözü kapalı olan gözünü açar ve eşi gözünü kapatır, o da onu istediği bir yere götürür, gördüklerini tanıtır ve anlatır.
-KÖR TAVUKLAR
Grup ikiye ayrılır; liderler ve kör tavuklar. Liderlerin her biri bir köşeye gider. Tavuk olanlar gözlerini kapatır. Liderler herhangi bir seste tavukları çağırır. Tavukları istedikleri sese doğru gözleri kapalı yönelirler.
-MAKİNA PARÇASI
Grup halinde oynanır. Bir kişi ortaya gelir. Herhangi bir makineyi seçer ve onun bir parçası olarak hareket eder. Diğer katılımcılar sırayla makinenin diğer parçalarını hareket ve sesle oluştururlar. 3-4 kişilik gruplarla birden fazla makine olma şeklinde oynanır.
-OYUNCAKÇI DÜKKANI
Grup daire şeklinde oturur. Lider "Bir yılbaşı gecesi siz bir oyuncaksınız. Biraz sonra dükkan sahibi gidecek. İstediğiniz bir oyuncak olabilirsiniz ve onun gibi davranacaksınız. Her şey serbest, ses, konuşma, hareket" der. Oyun oynanır.
Oyunun diğer bir şekli; Şimdi oyuncakçı dükkanına gidiyoruz. İstediğiniz bir oyuncağı alabilirsiniz, onunla istediğiniz gibi oynayabilirsiniz.
-MÜZEYE GEZİ
Grup ikiye ayrılır. Katılımcılardan bir kısmı müzedeki resim veya heykel olur. Diğer kısmı müzeyi gezen turistler olur. Turistler istedikleri resim veya heykel ile istedikleri konularda konuşabilirler.
-İP ATLAMA
Gruptakiler dört ya da daha fazla katılımcıyla takım kurarlar. Bazıları ellerindeki ipi sallar diğerleri de ip atlar. Hayali olan bu ipi atlamaktan çok, sallamak konsantrasyon gerektirir.
RAHATLAMA EGZERSİZLERİ
Rahatlama egzersizleri müzik eşliğinde, gözleri kapalı olarak liderin komutuyla yapılır. Grubun hayal gücü rahatlamayı sağlar.
-Vivaldi'nin "Sonbahar" süiti eşliğinde, yere oturan gruba sonbaharda oluşan değişiklikleri düşlemelerini, rüzgarda yaprakların nasıl savrulduğunu sorun, herkesten kendini bir "yaprak" gibi hissetmesini ister.
Lider şu soruları sorar;
1-Yaprak olduğunuzda ne hissettiniz?
2-Ağacınızdan sizi kim koparttı?
3-Yere düşerken neler hissettiniz? ( Ömeroğlu Esra, 1990)
• Lider grupla konuşur. Liderin verdiği direktifler;
• Siz şimdi küçük bir şişe içindesiniz.
• Şişenin içinde çok sıkışık bir durumdasınız.
• Kocaman bir çöldesiniz.
• Bütün vücudunuz ağrıyor.
• Belki de yüz senedir oradasınız.
• Birisi gelse de beni kurtarsa diye düşünüyorsunuz.
• Ve bir çocuk geçiyor.
• Duruyor, şişeği görüyor, eline alıyor, sağına soluna bakıyor, kapağını açıyor.
• Önce şişeden başınız çıkıyor.
• Sonra omuzlarınızı hareket ettiriyorsunuz. Şişeden çıkmaya çalışıyorsunuz.
• Omzunuzun önce biri sonra diğeri çıkıyor.
• Bir kolunuz yukarıya doğru uzanıyor, sonra diğer kolunuz.
• Gövdenizin şişeden çıktığını hissediyorsunuz.
• Vücudunuzu yukarıya doğru çekiyorsunuz. Bacaklarınızı şişeden yukarı çıkarıyorsunuz.
• Şişeden dışarıya çıktınız. Rahatsınız. Önce başınızı sonra omuzlarınızı, gövdenizi, bacaklarınızı, bileklerinizi, ayaklarınızı hareket ettiriyorsunuz, derin bir nefes alıyorsunuz, artık özgürsünüz. İstediğiniz anda gözlerinizi açabilir hoplayıp zıplayabilirsiniz.
• Rodrigo'nun "Conciorto de Aranjuez" isimli eserinin eşliğinde grup yere oturur. Kar tanelerinin nasıl yavaş yavaş aşağıya düştüğünü sorup, müzik eşliğinde lider şu komutları verir.
• Şimdi çok yükseklerdesiniz, yavaş yavaş aşağı düşmeye başladınız.
• Rüzgar sizi bir o yana bir bu yana götürüyor.
• Yer yüzüne, çok yakın bir yere düştünüz.
• Yerleri bembeyaz yaptınız. Artık çocuklar sizinle oynayabilirler. Kardan adam yapabilirsiniz.
-Aynı müzik eşliğinde; lider gruba "Şimdi kum saatinin içindeki kumlarsınız. Komut verince kum saatini çevireceğim, önce ayaklarınız ağırlaşacak, yavaş yavaş aşağı çekiliyorsunuz. En son başınız düşüyor, şimdi tamamen döküldünüz." Diye açıklama yapar. Lider, dökülürken neler hissettiniz diye sorar (Ömeroğlu E., 1990).
-Dalga sesi ve martı bağrışmaları efekti eşliğinde yere uzanan gruba lider açıklamada bulunur. "Yaz gelmiş, deniz kenarında kumda yatıyorsunuz. Dalgaların ve martıların sesini duyuyorsunuz, dalgalar önce ayak parmaklarınıza, ayaklarınıza, bacaklarınıza geliyor. Sonra geri çekiliyor. Tekrar gelip bu sefer kollarınıza çıkıyor. Denizin kenarında olmak ve denizin sesini duymak ne güzel."
Gruba neler hissettikleri sorulur ( Ömeroğlu E. , 1990).
• Şimdi birisi sizi yaktı, etrafa ışık vermeye başladınız. İnsanları karanlıktan kurtardınız.
• Fakat o da ne, yavaş yavaş erimeye başladınız.
• Ben ona kadar sayacağım ve siz de eriyip yere doğru küçüleceksiniz. Bir, iki, üç,..........,on.
• Şimdi çok küçüksünüz, ama küçüldükçe etrafa çok ışık veriyorsunuz.
Daha sonra lider gruba küçülürken neler hissettiklerini sorar (Ömeroğlu E., 1990).
-Lider, gök gürültüsü ve yağmur efekti eşliğinde açıklamalar yapar;
"Çok sıcak bir gün yaz gelmiş, sokaktasınız, çok terlediniz ve susadınız. Ah! Bir yağmur yağsa diyorsunuz. O sırada gök gürüldüyor ve yağmur yağmaya başlıyor ve yağmur damlaları başınıza, boynunuza, omzunuza, kol ve bacaklarınıza oradan da yere süzülüyor.çok ıslandınız yağmurda geçti, rahatladınız. Ama ıslaklığı geçirmeniz lazım, onun için, gözlerinizi açın, kafanızı ve bacaklarınızı sallayın." (Ömeroğlu E. 1990)
-Lider gruba komut verir "Sizi bir gezintiye çıkarmak istiyorum. Güneş ışınlarının bedeninizin içindeki bir gezinti bu. Yere yatın ve rahat olun. Karnınız rahat olsun, karnınıza bir güneş doğuyor ve büyüyor sizi ısıtıyor. Güneş ayaklarınıza iniyor. Sonra tekrar yukarı çıkıyor. Boğazınızda bir yerde düğümleniyor. Onu çıkarmaya çalışın, kollarınıza çıkıyor, ışınlarını saçıyor. Şimdi vücudunuzun istediğiniz bir yerinde güneşi barındırın (Hafif müzik eşliğinde lider devam eder).
Güneş neredeyse o bölge yavaş yavaş canlanıyor. Yavaş hareketlerle müziğe uyarak yatılan yerde dans ediliyor. Bir süre sonra dans bitiyor. Kalkabilirsini, gözlerinizi açabilirsiniz. ( San I. 1993)
-Lider gruptakilerin bedenlerini algılamaları için komut verir.
• Çorabınızın içindeki ayaklarınızı duyumsayın
• Ayaklarınızda çorabınızı duyumsayın
• Ayakkabının içinde ayaklarınızı duyumsayın
• Bacaklarınızda çorabınızı duyumsayın
• Bacaklarınızda pantolon ya da eteğinizi duyumsayın
• Bluzunuzun içinde sırtınızı duyumsayın
• Parmağınızdaki yüzüğü duyumsayın
• Kulaklarınızı duyumsayın
( Sokullu, Sevinç Ders Notları).
[COLOR="#ff0000"]YARATICI DRAMADA PANDOMİM VE ROL OYNAMA ÇALIŞMALARI
-EYLEM GERÇEKLEŞTİRME
• Koşma : Yetişmek için koşma, kovalayandan kaçma.
• Durma : Durup bekleme, yürürken durma, durup çevreyi izleme.
• Çökme : Çiçek koparmak için, çökme, sevgilinin önünde diz çökme.
• Düşme : Yürürken kendi kendine tökezleyip düşme, birinin çelmesiyle düşme, olduğu ye- re yığılma.
• Sıçrama : İp atlama, yüksek bir yere ulaşmak için sıçrama, koşarken aniden fark ettiği çiçeğe basmamak için atlama.
• Dururken : Tokat atma, yumruk atma, tekme atma.
• Yakma : Soba ya da şömine yakarken güçlük çekme.
• Aramak : Kaybettiği bir şeyi arama.
• Açmak : Kapıyı hızlı, yavaş açma, sıkışmış bir pencereyi açma, güzel bir havada pencereyi açma, hediye paketi açma, kirli bir havada pencereyi kapama.
-Grup halka olur, gruptan biri ortaya çıkar, bir hareket yapar, gruptakiler o harekete göre ses çıkarırlar.
-Üç–dört kişi ile birliktelik: Grup içinde 3-4 kişilik takımlar kurulur. Takımlar hepsinin katılmasıyla kullanılabilecek bir nesne üzerinde anlaşırlar. Örnek ; bir balıkçı ağını çekmek, bir kayığı taşımak, bozulmuş bir arabayı itmek gibi ( Sokullu, Sevinç Ders Notları).
-Bir parça eklemek : Grup 8-10 oyunculu gruplara ayrılır. Birinci oyuncu kendisinin tasarladığı ama kimsenin bilmediği bir nesnenin bir bölümünü kullanır. Onun seçtiği nesneyi taşıyan diğer oyuncular o nesnenin diğer parçaları olurlar. Nesnenin bütünü oluşunca oyun biter. Örnek ; birinci oyuncu oturur ve bir direksiyon kullanır. İkinci ön camı siler. Üçüncüsü arabanın kapısını açar. Oyuncular bedenleriyle bütünün parçası olmazlar ama, oyun alanındaki büyük nesnenin parçaları olurlar.
-Küçük nesnelerle başa çıkmak: Tek tek oyuncular herhangi bir nesnenin yarattığı sorunlarla başa çıkmaya çalışırlar. Örnek; ağzı sıkı kapanmış bir kavanozu açma, takılmış bir fermuarı düzeltmek, dar bir çizmeyi çıkarmak.
-Bir çevre yaratmak : Her grup onar kişilik takımlara ayrılır. Her takım bir yer adı bulur. İlk oyuncu oyun alanına gider. O bulunan yer içinde bir nesne bulur. Onu kullanır, kendiside bir nesne ekler. Ancak bu nesne ile ilgili olmalıdır. Örnek; birinci oyuncu banyoda lavabo bulur, ikinci oyuncu elini yıkar ve bir havlu bulup asar. Ondan sonraki oyuncu bir kapıyı açar ve yeni bir nesne bulur.
-Oyuncakçı dükkanı : Grup daire olur ve oyuncakçı dükkanındaki oyuncakların neler olduğu konuşulur, lider, gruptakilerden her birinden bir oyuncak olmalarını ister, lider komutlarını verir:
• Gece yarısı oldu
• Oyuncaklar canlandı
• Bebek esneyerek uyandı, robot kollarını yavaş yavaş hareket ettirdi, balerin bebek dans etmeye başladı. Top zıp zıp dans etti. Saat 05.00 oyuncaklar yorgun argın yerlerinde dönüp uykuya daldılar.
Duyumuzla ilgili egzersizler;
GÖRME:
• İçinde kazağınızı bıraktığınız dolaba girin.
• Karanlık dolapta kazağınızı arayın.
• Odanıza kazağınızı aramak için girin
İŞİTME:
• Bir patlamayı işitme,
• Küçük bir çıtırtıyı duyup ne olduğuna karar verme,
• Sokaktan gelen bir müziği dinleme.
KOKU ALMA:
• Dışardan gelip mutfaktaki pastanın kokusunu alma,
• Bir mağazada farklı parfümlerin kokusunu alma,
• Kötü bir koku duyup ne olduğunu
TATMA:
• Çok lezzetli bir çikolata yeme,
• Ekşi bir elmayı ısırma,
• Hiç yemediğiniz yabancı bir yemeği yiyip karar verme.
DOKUNMA:
• Kadifeye dokunma,
• Sıcak bir sobaya dokunma,
• Bir buz parçasına dokunma,
• Sivri çivileri tutma
• -Liderin verdiği durum ve mekanları önce sessiz, sonra sesli canlandırma. Hava alanı, metro, terminal, okul kantini, sergi salonu, anaokulu bahçesi, alış-veriş merkezi.
YARATICI DRAMADA DOĞAÇLAMA ÇALIŞMALARI
-Yazın şehir dışında arkadaşlarınızla piknik yapıyorsunuz. Güzel bir gün, ormanda kır çiçekleri, böğürtlen topluyorsunuz. Sonra bir yerde durup yemeğinizi yiyorsunuz. Yemek bitince, dönmeye hazırlanırken yolu bulamayıp paniğe kapılıyorsunuz. Neredesiniz? Yola devam mı edeceksiniz, geri mi döneceksiniz? Yolunuzu bulmanızı sağlayacak bir işaret arıyorsunuz, birden aranızdan birisi yerde ezilmiş bir kır çiçeği buluyor. Onu görünce gelirken kır çiçeği topladığınızı hatırlıyorsunuz ve yolunuzu buluyorsunuz ( Sokullu, S. Ders Notları)
-Bir grup insan otobüs durağında. Herkesin farklı bir özelliği var. Torununu görmeye giden büyükanne, işe geç kalmış bir memur, okula gitmek için bekleyen bir öğrenci, otobüse binmek için bekleyen bir özürlü... Otobüs biraz gecikti. Neler olur?
-Farklı kanalları aynı akşam izlemek isteyen büyükanne, dede, anne, baba ve çocukların bulunduğu bir ailenin TV karşısındaki tartışmaları.
• Bir lokantaya gittiniz aşağıdaki karakterleri canlandırın:
1. 13 – 15 yaşlarında aç bir delikanlı
2. Mönüde istediklerini bulamayan iştahsız bir orta yaşlı.
3. çok aç ama, yoksul olduğu için istediklerini yiyemeyen yaşlı adam.
-Yankı oyunu: Grup ikiye bölünür, karşılıklı sıralanırlar. Gruplar sırası ile buldukları bir sesi yankı halinde çıkarırlar ve diğer guruba sıra gelir. İlk gurubun ilk oyuncusu bir ses bulur ve bunu yüksek tonda bağırır, ikinci oyuncu tonunu biraz azaltıp tekrar eder. Üçüncü daha da azaltır. Yankı olana kadar devam eder. Her ses çıkaran sıranın arkasına gider. Bir yankı bitince diğer grup başlar.
-Grup halinde "A" harfi ile çıkarılan nidalar, "O"harfi ile çıkarılan nidalar, "E" harfi ile çıkarılan nidalar, "U" harfi ile çıkarılan nidalar,
-Bir mağazada elbise almak istiyorsunuz ve prova yapıyorsunuz:
• Üzerine hiçbir şey bulamayan şişman bir kadın.
• Dansta giymek için güzel bir elbise arayan genç bir kız.
• İş yerine uygun bir elbise arayan genç kız.
-Şiir yazmak: grup dörde ayrılır.
1.Grup: Hayvanların beslenmeleri ile ilgili bir şiir yazın.
2.Grup: Hayvanların üremeleri ile ilgili bir şiir yazın.
3.Grup: Hayvanların göçleri ile ilgili bir şiir yazın.
4.Grup: Hayvanların barınakları ile ilgili bir şiir yazın.
Gruplar şiirlerini okur ve oynarlar.
-Öykü yazmak: Ormana kral seçilmek isteyen hayvanların öyküsü, ısırgan otunun öyküsü, Pasaklı Pakize'nin öyküsü vb. başlıklardan öykü yazma ve oynama.
Bir öykü:
Bir ülke ve bu ülkede yaşayan insanlar, bir kral ve bu kralın kızı.
-Bu kralın kızı yıllar önce dans ederken sakatlanır ve yürüyemez. Tüm tedavilere rağmen olumlu sonuç alınamaz. Kral ülkesinde eğlenceyi ve dansı yasaklar. Ülkedeki insanlar çok mutsuzdur. Çünkü eğlenememektedirler. Sonunda kralın kızını kaçırmaya karar verirler ve kaçırırlar. Onun iyileşmesi ve dans etmesi için her yolu denerler. Kraldan eğlenmenin serbest bırakılması için söz isterler, kız iyileşir.sarayda eğlence düzenlenir ve herkes yeniden eğlenerek mutlu olur.
RESİM YAPMA:
-Çocuklarla dünya hakkında konuşulur.
Bu dünya sizin dünyanız, bu dünyada ne olmak istersiniz? Diye sorulur. Çocuklar konu hakkındaki fikirlerini hareketlerle ifade ederler (at,dere, heykel, ağaç, güneş vb.). Daha sonra bu düşüncelerini büyük boy resim kağıtları üzerine çizerek aktarırlar ve boyarlar.
MASKE YAPMA:
-Çocuklardan istedikleri bir yüzü makas ile kesme veya buruşturma tekniği ile hazırlamaları istenir. Hazırladıkları maskeyi yüzlerine takarak o tipi canlandırırlar.
FOTOĞRAF OLUŞTURMA-FOTOĞRAF ÇEKME:
-Bir aile fotoğrafı çektireceksiniz.
-"Bir turist grubusunuz, bir ülkeyi geziyorsunuz. İlginç pozlar çekebilirsiniz" denir. Bir grup fotoğrafçı, bir grup ilginç pozlar oluşturup fotoğrafları çekilir.
YARIM ÖYKÜ TAMAMLAMA:
-Şimdi hep birlikte bir öykü yazacağız. Ben öykünün başını söyleyeceğim, sonra başka biri ona ekleme yapacak ve yaptığı eklemeyi canlandıracak.
"Bir zamanlar bir kurbağa vardı. Göl kurbağanın önündeydi ..........?............ Başka bir kurbağa geldi........?........... Üçüncü bir kurbağa daha geldi ve ikinci olanı öptü..............?.................
RESİM TAMAMLAMA:
Büyükçe bir resim kağıdı duvara asılır. Bir kişiden bildiği bir ev resmi yapması istenir. Diğer kişiler bu resmi tamamlarlar. İki veya üç tur resim tamamlama devam eder.
Resimden yola çıkılarak öykü oluşturulur. Öyküler grup tarafından oynanır. Tartışılıp değerlendirme yapılır
Benim Siyasetim İnsan Sevgisidir.
Pir Zöhre Ana
Alevi Türküleri -
Alevi Haber -
Alevi Köyleri -
Alevi Ünlüler
