Cumhuriyet 23.01.2012
Neden Hayyam? Heden Hezarfen? Neden Nâzım? Neden Altıok?
Fazıl SAY
5 yaşımdan beri beste yapmaktayım. Piyanoya başladığımdan beri...5-10 yaşlarım arası, rahmetli Mithat Fenmen Hocam, bana her dersten önce doğaçlama yaptırırdı:’İstediğini çal şimdi, anlat!’ Ben kafama göre çalmaya başlardım, hoca sorardı: ’Bugün ne gördün? Okulda? Sokakta? Oyunda? Anlat piyano ile...’
’Anlatmak’ ve ’hayallere dalmak’ benim icracılığıma da, besteciliğime de tüm hayatım boyunca damga vurmuştur. Anlat(a)madığım zaman mutsuzumdur.
Bestelerimin konusunu hep kendim seçtim. Beni etkileyen olaylar, mekânlar ve kişiler... İcracılıkta da insanın ’kendisi’ çok vardır, yan odadan gelen sesler gibi: Mozart’ta çocukluk anıları, şarkılar, şarkılamak, müziğindeki bitmeyen aşk... Beethoven çalarken yaşam mücadelesi, umut, hınç... Bach çalarken, evren, tanrısallık, sonsuzluk... Yorum sübjektif olmalıdır, yoksa bir icra sadece notalardan ibaret olur ve tatsızdır.
Beni etkileyen mekânlar dedim, bestelerimde,1. senfoni mekânım aşk-nefret şehrim; İstanbul Senfonisi, 2. senfoni mekânım; dertli Güneydoğu, dertli Ortadoğu, en tutkulu eserim ’Mezopotamya’ yıllar önce 1994’te yazdığım ilk piyano konçertosu, ’İpek Yolu’, 2001’deki, ikincisi ilkinin devamı gibi: ’Anadolu’nun Sessizliği’ 2006’daki bale müziği Patara, iki yıl sonra iki gitarın anlattığı bir ’Likya Prensesi’, Keman-Piyano sonatındaki veya Çello-Piyano sonatındaki Anadolu gezintileri.
Beni etkileyen olaylar dedim, anne babamın ve de sonra kendimin boşanmasını anlatan yaylı dörtlü, ’Divorce’ artık çağdaş piyano repertuvarında bir kült olan Âşık Veysel’in ve kendimin ortak yalnızlığı ’Kara Toprak’ ve İsmail Dede Efendi’den esinlenme, 2010’daki 3. piyano konçertosu -içimizdeki cenneti ve yangını anlatan- ’Nirvana Yanıyor’ 2007’de harem dünyasına yolculuk, keman konçertosu ’Harem’de 1001 Gece’ ve de geçen yılki ’Alevi Dedeler Rakı Masasında’ matrak, sorgulayan, soran...
Bir de beni etkileyen kişiler, oratoryolar dönemi, 2001-2003 iki oratoryo ardı ardına; ’Nâzım Oratoryosu’ ve ’Metin Altıok Ağıtı’... İkisi de, büyük şairler, büyük düşünürler, büyük hocalar, büyük dostlar çoğumuzun hayatında. Hep mutlu olmuşumdur, antik tiyatrolarda Nâzım çalarken 200 kişinin arasında, en unutamadığım, en romantik anılarımdır o konserlerim...
Klarinet konçertosu ’Hayyam’. Biricik Hayyam. Yaşayan, yaşatan, soran, Tanrı’yı, dini, cenneti ve cehennemi sorgulayan, bilim ve ilim insanı Hayyam. Mühimdir hayatımızda. Bir Mevlana sevgisi, döneminden geçilmektedir şu 2010’lu yıllarda ki Hayyam onlara ters gelmektedir, bilirim, herkes, bir şeye yaranmak uğruna, Mevlana ile ilgili bir şey yapmakta ve sürekli, Mevlana alıntılamakta. Hayyam, yaranmak için değildir. Hayyam fazla gerçek kalır, fazla sert kalır, fazla şarap içer. Ve ney konçertosu, Hezarfen, enteresan bir adam, uçan insan, uçmak istemek, uçmak, kendini Galata Kulesi’nin tepesinden boşluğa bırakacak kadar cesur olmak, çelebi olmak, örnek olmak, bilime inanmak, kimsenin yapamadığını yapmak... İnanç asıl bu... Değil mi? Bugün ne gördün? Sokakta? Oyunda? Anlat... Anlatmaya başla...