[INDENT]

Hititolojinin Ankara ayağı:

*Hititolojinin Türkiye'de kurucusu Sedat Alp'tir.

• Ülkemizde Hititolojiye emeği geçenler;
  
• Atatürk sayesinde ülkemize gelen Alman bilim adamları; B. Lansberger, Hans G. Güterbock, H. H. Von der Osten
  

• İlk Hitit kazısı, Almanlar tarafından 1906 da Hattuşa ( Boğazköy)'da yapıldı.
  
• Wooley ve Lawrence (Arabistanlı) Kargamış'ı kazdılar.
  
• Alacahöyük, 1835 yılında W. G. Hamilton tarafından keşfedildi.
  
• İlk Türk kazısı, Atatürk'ün emriyle Alacahöyük'te başladı. (1935) Kazıları, Remzi Oğuz Arık ve Hamit Z. Koşay yönettiler.
  
• Kültepe kazılarını Tahsin Özgüç, Nimet Özgüç yönettiler.
  
• Konya-Karahöyük kazı başkanlığını Sedat Alp yaptı.
  

Amasya Mahmatlar köyü araştırmaları. Hamit Koşay-Mahmut Akok 1949 yılında bir çiftçi tarlasında Hitit eserleri buldu. Küçük bir kısmı Ankara'ya gelen eserlerin büyük bölümü yurt dışına kaçırıldı.

• Horoztepe Definesi, (Tokat) 1954 yılında bulundu. Küçük bir kısmı Ankara'ya geldi. Büyük bölümü Metropolitan Museumda. 1956 ekiminde Tahsin Özgüç 15 gün kazdı.
  
• Şapinuva kazılarını, ilk keşfedenleri, Aygül Süel - Mustafa Süel başlattılar.
  
• Eskiyapar'ı Raci Temizer kazdı.
  
• İnandık'ı Raci Temizer kazdı
  

Hititolojinin İstanbul ayağı;

• Helmuth Bossert, Kurt Bittel, Friedrich Naumann la başladı ve öğrencileri;
  
• Halet Çambel, Bahadır Alkım, Muhibbe Darga, Ali Dinçol, Belkıs Dinçol
  
• Bayrağı devralacaklar; Metin Alparslan ve Meltem Doğan Alparslan
  

Kazısı yapılan Hitit Yerleşkeleri:

* ASLANTEPE - Malatya* ACEMHÖYÜK
* AHLATLIBEL
* ALACAHÖYÜK/Arinna
* BİTİK
* ESKİYAPAR ( Alacahöyüğe 5 Km.)
* GÖZLÜKULE HÖYÜĞÜ - Tarsus
* HASANOĞLAN
* HATTUŞA/Boğazköy
* HOROZTEPE
* İNANDIK/Hanhana
* KALEHİSAR
* KALINKAYA
* KARAHÖYÜK (Konya)
* KARAOĞLAN
* KARATEPE/ASLANTAŞ
* KARAYAVŞAN
* KARGAMIŞ/ Karkemis
* KUŞAKLI/Sarissa
* KÜLTEPE/ KANEŞ/Nesa
* MAHMATLAR
* MAŞATHÖYÜK/Tapigga
* PAZARLI ( Alaca'nın 30 Km. Kuzeyi)
* SAKÇEGÖZÜ
* ŞAPİNUVA/ORTAKÖY
* TARSUS/ Tarsa
* ZİNCİRLİ


_________________________________________________
*İngiliz bilgin A. H. SAYCE, 1880'de Bible Arkeoloji Derneği önünde okuduğu bildirisinde, Anadolu'daki hiyeroglifli kaya kabartmalarının ve onlara benzeyenlerinin Hititlere olduğunu ve bütün Anadolu'nun Hitit ülkesi olduğunu açıkladı.
*İngilizCharles Texier 1839'da Yazılıkaya'yı keşfetti
*Alman Carl Humann, Yazılıkaya ve Boğazköy kabartmalarının kalıplarını çıkardı. ( Bergama Zeus Sunağını keşfeden demiryolu mühendisi)
*British Museum Kargamış'ta (1879), Almanlar Zincirli'de (1888 ve 1892) kazılar yaptılar.
*1887'de Orta Mısır'da Tell El-Amarna'da bulunan bir tablet, Hitit Büyük Kralı Şuppiluliuma'nın IV. Amenophis'e tahta çıkışı ile ilgili tebrik mektubuydu. Ve Hititçe idi.
*Alman Dr. Hugo Winekler 1906'da Boğazköy kazılarına başladı. İlk yıl 10 bin den fazla çivi yazılı tablet bulundu. Ve Dünyanın ilk yazılı antlaşması, Kadeş Barış Antlaşması. Bunlar Akkadca ve Hititçe idiler. Boğazköy'ün yani Hattuşa'nın Hatti Ülkesinin başkenti olduğu anlaşıldı.
*Hitit dilini 1917'de Hrozny çözdü.
_________________________________________________






Beyliklerin birbirleriyle yaptıkları savaşlar sonunda Hattuşa'da Eski Hitit Krallığı kuruldu. Bu krallığın kurulmasına dışarıdan gelecek yabancı güçlerin tehdide etkili olmuştur.
Bu dönem 11 kral gördü.
*I. Hattuşili (1660-1630) Hitit İmparator Kurucusu.
*II. Tuthaliya (1460-1440)
Büyük Krallığın kurucusudur. Yazılı kaynaklara göre, I. Hattuşili, I. Murşili ve I. Şuppiluliuma ile birlikte Hititlerin dört büyük kralından biridir. Kurban törenlerinde bu dörtlünün heykellerine kurban sunulurdu.
*I. Şippiluliuma (1380-1345)
İdaresinde Hititler en parlak dönemlerini yaşadılar. Babil ve Mısır'la birlikte döneminin üç büyük devletinden biri oldular. Şu ünlü Mısır Fravunu Tutankamon ölünce, genç yaşta dul karan karısı I. Şippiluliuma'ya bir mektup göndererek hem tahtını güçlendirmek hem akraba olmak istemiştir. "Kocam öldü, bir oğlumda yok, Senin ise bir çok oğlun olduğu söyleniyor. Sen oğullarından birini bana gönder, o benim kocam olacak, Mısır'ı idare edecek."
Mutavalli (1315-1282)Hiti İmparatorluğunun en büyük ve en başarılı krallarından biridir.
II. Ramses'in krallığı döneminde (1290-1224) Mısır'la savaştı.
Kadeş (Kuzey Suriye) Meydan Savaşı 1286 tarihinde yapıldı. Bu savaşla ilgili bilgiler Karnak, Luxor, Abydos, Ramasseum tapınaklarının duvarlarında kazılıdır.
Ramses 20 bin kişilik orduyla, Mutavalli 35 bin asker ve 3500 savaş arabasıyla Kadeş yakınlarında karşılaştılar. Mısır ordusu darmaduman oldu. Ramses canını zor kurtardı. Mısır yazılı kaynakları, Hititlerin casusluk ve haber alma teşkilatının mükemmel, ani baskın taktiklerinin ustalıklı olduğunu yazarlar. Bu savaş sonucu Ramses geri çekilmiş, Hititler şam'a kadar dayanmış ve bu bölgeyi talan etmişlerdir. Suriye ve Amurru devletlerinde Mısır egemenliği sona erdi. Hitit egemenliğine girdiler.
III. Hattuşili (1275-1250) , KADEŞ BARIŞ ANTLAŞMASIII. Ramses'le geciken barış antlaşmasını yapan kraldır.
Kadeş Barış Antlaşması 1269 tarihinde yapıldı. Tarihteki ilk barış antlaşmasıdır. Bu antlaşmanın bir kopyası Boğazköy/Hattuşa'da bulundu. İst. Ark. Mz. de sergilenmektedir. » »»»
Antlaşma metninde, iki kralın isimleri, soy ağaçları, dostluk ilişkileri, şahit olarak Hitit ve Mısır tanrılarının çağrılması, antlaşmayı bozacak olana lanet, koruyana mutluluk dilekleri yer almaktadır.
Rahip olarak yetişen III. Hattuşili, bir Huri rahibinin kızı olan eşi Puduhepa ile birlikte dini siyasete alet edince, İmparatorluk çöküş sürecine girdi.

IV. Tuthaliya (1250-1220)
Parlak bir dönem geçirdi. Kendini "Evrenin Kralı" olarak anan ilk Hitit hükamdarıdır.Assuva ülkesine iki akın yaptı. 10 bin tutsak, 600 at koşulu araba elde etti. Bu zaferin anısına, İzmir Kemalpaşa yakınlarındaki Karabel Kabartmasını yaptırdı. Assuva, Batı Anadolu'dur. Romalılar Döneminde dahi İzmir-Efes yöresine Asia deniliyordu.
Taruişa ülkesi için, Vilusa Prensi Alaksandu ile saldırmazlık ve dayanışma anlaşması yaptı.
Taruişa; Troia, Vilusa ise İlios 'dan başkası olamaz. Homeros Troia kralı Priamos'un oğlu Aleksandros'tan bahseder. Bu da anlaşmayı imzalayan Vilusa prensi Alaksandu idi. Hitit metninin tarihlendirmesi Troia VIh dönemine denk gelir.
IV. Tuthaliya, Alasia/Kıbrıs sefer yapıp ele geçirdi. Altın ve bakır ile ödenecek vergiye bağladı.
IV. Tudhaliya döneminde Hitit sanatı doruklarına çıkmıştır. En bol ve en güzel kral betimlemeleri bu kralındır. Yazılıka'da iki kabartması birde heykelinin kaidesi bulundu.
Hitit Karabel kaya kabartması
Kemalpaşa-Torbalı yolunun 6. Km.de

II. Şuppiluliuma (1200-1190)
Son Hitit hükümdarıdır.
"Deniz Kavimleri" /" Kuzey Kavimleri" denen istilacılar, Anadolu'yu ele geçirdiler. İç kargaşalarla zayıflayan Hitit Krallığı son buldu. [/INDENT]

Kaynak : Uslanmam.com