Hacı Bektaş Veli...

Horasan’da Ahmet Yesevi ve Lokman Perende’nin okulunda eğitim alan Hacı Bektaş Veli, orta anadolu’ya giderek öğretiyi burada yaymakla görevlendirlir. Otman Baba ta- rafından yazılan Hacı Bektaş Veli velayetnamesi’nde onun anadolu’ya gelişi şöyle anlatılır.

Hacı Bektaş Veli, anadolu’ya güvercin kılığında gitmeyi düşünür. Bu sırada Anadolu'da bulunan Rum erenleri, onun geleceğini haber alırlar ve bazıları onu kıskanır. Ona engel olmak isterler. Rum erenlerinden karaca Ahmet Sultan hemen Doğan kılığına girerek gü- vercini gökyüzünde yakalar. Bunun üzerine Hacı Bektaş Veli kılık değiştirip yeniden eski haline döner ve Doğan kılığındaki Karaca Ahmet’in boğazını tutarak; ’ ben kuşların en ba- rışçısı olan güvercin donunda geliyorum. Sen beni Doğan kılığında karşılıyorsun. Bu doğru mu diye sorar. Bu anlatım sembolik bir anlatımdır. Hacı Bektaş Veli’nin anadolu’ya barışçı sebeplerle gelişini anlatmaktadır. Hacı Bektaş Veli’nin doğum ve ölüm tarihleri kesin olarak belli değildir. Bu konuda değişik tarihler verilmektedir. 1271 tarihinde hakka yürüdüğü düşünülmektedir. Hacı Bektaş Veli öğretisini yedi haneli Suluca Karahöyük’te yaymaya başlamış ve kısa süre- de öğrencilerinden bir kısmı Macaristan’a kadar gitmiştir. Gül Baba, Sarı Saltuk, Otma Baba Kızıldeli ( Seyyid Ali Sultan), Hasan Demir Baba, Akyazılı Sultan balkanlardaki öğrencilerin- den sadece bir kaçıdır. Öğrencilerinden bir kısmı da Mısır ve Tunus’a kadar gitmişlerdir. Hacı Bektaş Veli’den Makalat, Makalat-ı Gaybiyye ve Kelimat-ı Ayniye, Besmele şehri gibi eserleri bulunmaktadır.Hacı Bektaş Veli için Anadolu erenlerinin ’ Kutbu’l Aktab’ veya ’Ser-Çeşme’ si olarak kabul edilmektedir.

Hacı Bektaş Veli bütün düşüncesi dört temel ilkede toplanmıştır. Bunu şöyle anlatır; ’ Madde karalığı akıl nuruyla, Cehalet karanlığı bilgi nuruyla Nefes karanlığı erdem nuruyla aydınlanır Bütün işler aşkla yapılır’

Hacı Bektaş Veli 13. yüzyılda kadın erkek eşitliğini, bitim ve aklı savunarak anadolu’nun ay- dınlanmasına katkıda bulunmuştur. Hacı Bektaş Veli; Hararet nardadır sacda değildir Keramet baştadır tacda değildir. Her ne ararsan kendinde ara Kudüs’te Mekke’de Hac’da değildir.

Önce Pir'ine teslim olacaksın oğul,
Aşk'a adım böyle atılır...
Nefsini yere at onu ayaklarınla ez,
İşte o zaman sen olacaksın o zaman yolunu bulacaksın...

Hace Bektaş-ı Veli

Hünkâr'a bir ikindi üzeri, güzel yüzlü, tatlı sözlü, yeşil giysili bir aziz geldi. Boz donlu bir ata binmişti; Saru İsmail karşıladı, atını tuttu. O kişi teklifsizce doğru Kızılcahalvet'e yöneldi ve içeri girdi. Saru İsmail, "acaba bu atını tuttuğum er kim ola, şimdiye değin bunun gibi nurlu, güzel yüzlü ve heybetli bir er görmedim", diye düşüncelere dalmıştı. O sırada halifelerden biri geldi; İsmail'e, "tut şu atı", dedi ve kızılcahalvet'in kapısına vardı. O aziz ...kişinin, Hünkar'ın karşısında oturmakta olduğunu gördü. Tam bu anda Hünkar, "ne yapalım Hızır'ım Ulu Tanrı seni bu işe koşmuş, Tanrı kullarını zordan kurtarman gerek; şu anda Karadeniz'de bir gemi batmak üzere, seni çağırıyorlar; sohbetine can atıyoruz ama ne çare; tez imdatlarına yetiş; Tanrı izin verirse yine şerefleniriz", diyordu.


Hızır Peygamber hemen kalktı. Saru İsmail dışarıda atı tuttu. Hızır dışarı çıkınca İsmail Hızır'ın üzengesini öptü. Hızır, atını sıçrattığı gibi at, bir adımını Sulucakarahöyük'ün üstüne bastı, öbür adımda güneşle birlikte dolunay oldu ve gözden yitti; yalnızca karşıdan nalının parıltısı göründü. Saru İsmail, huzura varıp gördügünü anlatarak, "Erenler Şahı, bu giden aziz kimdir?", diye sorunca Hünkâr, "kardeşimiz Hızır Peygamberdir. Karadenizde bir gemi batmak üzereydi, oraya imdada koştu; onun yürüyüşü böyledir", dedi. Saru İsmail Hızır'ı gördüğüne çok sevindi.

Hakk’a talip olan kişi, başka murat isteme,
Dostun seninle beraber, başka vuslat isteme.
Bu dünya bir sofradır, arzular gelir geçer,
Eğer bizi buldun ise, başka murat isteme.

Erkek dişi sorulmaz, muhabbetin dilinde,...
Hakk’ın yarattığı her şey yerli yerinde
Bizim nazarımızda, kadın erkek farkı yok,
Noksanlıkla eksiklik, senin görüşlerinde.

Sevgi muhabbet kaynar, yanan ocağımızda,
Bülbüller şevke gelir, gül açar bağımızda.
Hırslar, kinler yok olur, aşkla meydanımızda,
Aslanlarla ceylanlar, dosttur kucağımızda.


HÜNKAR HACI BEKTAŞ-İ VELİ

Kendisini arıtmayan, başkasını da arıtamaz.

HACI BEKTAŞ VELİ

’Ayağa kalkarsan hizmet amacıyla kalk,
Eğer konuşacaksan, hikmet ile konuş,
Ve oturacağın zaman, saygı ile otur!’

Hacı Bektaş Veli

"Ey canlar! Birbirinizi seviniz, sayınız; biri birinize yardım ediniz. Bilim, hoşgörü, iyilik, konukseverlik, doğruluk, dürüstlük ve sevgi sahibi olunuz. Gönül kırmayın, öfkenizi yenin. İyiliğe iyilik 'her kişinin' işi, kötülüğe iyilik ise 'er kişinin' işidir. Her çeşit düşünceye ve inanca saygı duyun. İyi şeylerle sevinç duyun, sıkıntıları da güler yüzle, sabırla göğüsleyin. Nefsinizle savaşmak, en büyük savaştır. Bilerek, bilmeyerek bir günah (suç) işlemişseniz, o suçtan pi şmanlık duyarak, bir daha işlemeyeceğinize söz verirseniz, kendinizi arıtmış olursunuz. Tövbesiz adam, yularsın mal gibidir. İnanç ve ikrârınızda direnmeli, sonunu düşünerek yalandan ve düzenden ırak durmalısınız. Elinize sahip olup, hırsızlık yapmayın; dilinize sahip olup gönül kırmayın; kötü söz söylemeyin; belinize sahip olup başkalarının namusuna kötü gözle bakmayın. En kutsal ibadet çalışmak, doğruluk ve insan sevgisidir. Gündüz istekle dünya işine, gece de âşkla ahiret işine bakınız. Büyüklüğe kapılmayınız. İçiniz ve dışınız bir ve temiz olsun. Hakkınız olmayan şeyleri değil istemek, el bile sürmeyiniz. Gözünüzle görmediğinizi ve kulağınızla duymadığınızı söylemeyiniz. Dahası; gördüğünüzü örtün, görmediğinizi söylemeyin! KENDİSİNİ ARITMAYAN, BAŞKASINI DA ARITAMAZ!.."

Hünkar Hacı Bektaş Veli