Bu yazımla bir tartışma açmak niyetindeyim.
Üyelerimizin bu konu dışına çıkmadan katkılarını bekliyorum.

GÜNÜMÜZ ALEVİLİĞİNDE DEDELER:

1-Toplumumuzun geçmişinde sosyal ve ekonomik hayatında dedeler her zaman var olmuştur. İnancımız gereği dedeler daima sevgi saygı ve kabul görmüşlerdir. Günümüzde Alevi toplumunun bu dedelere ve dedelik kurumuna ihtiyacı var mıdır?

2- Dedelik, halkın gözünde ruhsatını "ocakzade" olmakla alır. Bu ocakzadeler kerametleri ve lütuflarıyla evliyalığını ispat etmiş pirlerdir. Bu pirlerin hakka yürümesinden sonra yolu süren "ocakzade dedeler" halkın inanç dünyalarını aydınlatmaya devam etmişlerdir.

3- Cumhuriyetle birlikte sanayileşme ve kentleşme ile beraber Alevi toplumu da göç kervanına katılarak kentlerde mevziler kazandılar. Onlar kente geldiklerinde köydeki dedeleri de geldiler. Şehir ve mahallelerde oturan taliplerinde "hakkullah" adı altında haksız gelir elde etmeye başladılar. Ocağını yolunu süren dedeler ise köy ve kasabalarında yanlız ve ilgiye muhtaç olarak gayba girdiler. Bir süre sonra Türkiye'de yolu süren bir tek ocak bile kalmadı fakat yüzlerce binlerce dede vardı. Toplum artık dedelere saygıda kusur etmiyor ama dedelik makamına da inanmıyordu.

4- Şehirde yetişen Aleviler çocuklarını okuttular. Okuyan çocuklar dedeleri çoğunlukla benimsemedi. Genellikle sol siyaset ve franksiyonel hareketlere destek verdiler. İki kutuplu soğuk savaş döneminde taraf olan Alevi gençleri, okumuşları Hz. Ali'nin değil Che'nin, Mao'nun, Lenin'in resimlerini asıyordu odalarına. Aile büyüklerinin "dedelere" olan sevgi ve saygısını eleştiriyor onları alaycı gülümsemelerle dinliyorlardı. Hele bir türbeyi ziyaret etmek mum yakmak nerdeyse unutulmuştu şehirlerde.

5- Şimdi yeni bir konjonktür var. Sovyet bloğu çöktü. Tek kutuplu dünyada solculuk para etmiyor. Franksiyonel derneklerin levhaları indirildi. Yeni dernek levhalarında artık Pir Sultan Abdal'ın, Hacı Bektaşi Veli'nin, Anadolu erenlerinin adı yazıyordu. Yeni bir mücadele ve uğraş alanı keşfedildi. Bir zamanlar unutulan türbeler adına dernekler kuruldu. Türbelerin başında şenlikler tertip edildi. Herkes Alevilik üzerine yeni araştırmalar, açıklamalar, masallar yazmaya başladı. Bunlar Alevi araştırmacı, Alevi kanaat önderleri oldular.

6- Şehirlerdeki potansiyeli ve talebi farkettiler. Bağışlarla yapılan cem evlerine dede olmaya veya dede bulmaya başladılar. İnancına sahip çıkmadıkları, alaya aldıkları dedelik kurumu birden ihtiyaç olarak görüldü. Neden? Çünkü Alevi'nin dedesi olmazsa olmaz da ondan.

7- Peki şimdi başa dönmedik mi? Hani dedelik artık bitmiş bir kurumdu?Ayrıcalıklı bir dedeler sınıfını kendi ellerimizle yaratmış olmuyor muyuz? Bunlardan gelen çocukları "dedelik, babalık, analık" iddasında bulunurlarsa yeni bir halifelik makamı yaratmış olmaz mıyız?
Kerametiyle, icraatiyle, lütuflarıyla mürşitliğini ispat eden bir dede var mı? Yok.
O zaman dedelik bir meslek haline gelmektedir. Hocalığın meslek olması gibi "dedelik" de maaşa bağlanan sigortası olan bir meslek olmalı mıdır?
Tam karşılığı değil ama olası bir Alevi ruhban sınıfını yaratmış olmuyor muyuz?
Oysa dedelik bir meslek değildir.
Bu aynı zamanda bir sorunsaldır da. Cem evlerinde bu hizmeti görecek birilerine ihtiyaç var. Tarihte bunlar dedelerimizdi. Şehirli, okumuş, aydın Alevi genci her ilçede bir cem evi varsa her ilçede inanç hizmetini gören bir dede varsa hangi dedeyi "rehber" kabul edecek. Şimdi ne olacak? Her dede cem yürüttüğünde her birini pir kabul edip niyaz mı edeceğiz?

Benim önermem şudur:
Cem evlerinde inanca yönelik hizmetleri verecek olanlara "dede" yerine "önder" ve benzeri farklı bir isim verilebilir. Çünkü Alevi inancında "dede" Ehlibeytten gelenleri ifade eden ve kutsallığı bulunan bir kavramdır.
"Önder" derneğin veya vakıfın gönüllü bir hizmet eri de olabilir, sigortalı maaşlı bir personeli de olabilir. Dede denmediği için çocukları da "dedelik", "ocakzade" vb. haklar talep edemezler.
Cem evlerini okul kabul edersek bu okulun bir öğretmeni de olmalıdır.
Günümüzde Alevilik yolunun öğretmeni kerametleri ve verileriyle mürşitliğini ispatlamış olan Yüce Zöhre Ana'dır.
Post, keramet, asa, hırka, taç, umman ve lütuf Zöhre Ana'dadır.
Günümüzde pirlik, mürşitlik, dedelik, analık makamı onundur.
Böylece kavram karmaşasını önlemiş oluruz.

Günümüzde sayıları birden çoğalan dedeler hakkında neler düşünüyorsunuz.
İnanca yönelik hizmetler için ihtiyaç olan bu insanlara farklı bir isim verilmeli midir?
Görev tanımları ve hizmet koşulları nasıl olmalıdır?

Sevgili Canlar.

Artık Dede ,dedelikden çıkdı, bir meslek şekline dönüşdü, yani açıkcası bir meslek kurumu oldu. isteyen artık dede oluyor bu zamanda.

kimler tarafından eyitildiklerini, yetişdirildikleri de araştırılması gereken çok önemli bir konu.

Bu dedelerin başi kime bağlı olduğunu, hangi kuruma baglı oldugunu,ve kimlerin kotrolu altında yürütüldüğünü bilmekde çok fayda vardır.

Halk Gerçekleri bilmiyor, bu Sünni okulunda yetişen dedelerın,halkı hangi yönde
yetışdireceyi ortadadır. Hedef dedelerle Alevi toplumunu yönlerdırmek dır.

Bozulan bir toplumda, Alevi toplumunu bu Dedelerle kurtarmak tamamen
akıl mantık dişi, Alevi toplumunu kurtarmak için ilk önce bunların başindakinleri
kotrol altına alınması lazım ve ŞAHİ MERDAN PİRİMİZ ZÖHRE ANAMA BAGLANMALARI lazım, bunlar Alevi toplumunun başinda oldukca , Alevilik gerçek yolunda yürümez. ve sonu huzrandır. şimdiklik kısa bir görüşümü aktardım sevgili canlar.

Dogan yazdı:Günümüzde Alevi toplumunun bu dedelere ve dedelik kurumuna ihtiyacı var mıdır?

[FONT=Book Antiqua]]Günümüz Alevi dedeleri,yazınızın genel içeriğindede belirttiğiniz gibi unutulan,benimsenmeyen Pir Sultan,Hacı Bektaş-i Veli gibi Pirler'in isimleri kullanılarak,birilerinin çıkarları için kurulan derneklerin başında Alevilik öğretisi adına kullanılmaktadır.Dedelik televizyonlarda izlediğimiz gibi cem hizmetinin yürütülmesi için ezbere veya önündeki kağıtta yazılı olan duaları okumak değildir.Dedelik 12 İmam soyundan gelen kutsal bir makamdır.Peki Alevilerin dedelere ihtiyacı varmıdır? Aslında en çok ihtiyacı olan şehirlerde Aleviliği yaşayamayan;Ali'ye,Aleviliğe özlem duyan insanlar olsada,insanların bu eksikliklerini özlemlerini istismar eden derneklerin daha çok ihtiyacı vardır.Günümüzde dedelik,Alevilik adı altında kullanılan bir araç olmaktan başka birşey değildir.

Dedelik, halkın gözünde ruhsatını "ocakzade" olmakla alır. Bu ocakzadeler kerametleri ve lütuflarıyla evliyalığını ispat etmiş pirlerdir. Bu pirlerin hakka yürümesinden sonra yolu süren "ocakzade dedeler" halkın inanç dünyalarını aydınlatmaya devam etmişlerdir.

[FONT=Book Antiqua]]Her ne kadar günümüzde yolunu sürdüremeyen "Dedelik" sıfatı altında insanların inançlarını kullanan dedeler olsada,Türkiye'de herhangi bir Alevi köyünde yada kasabasında halen Aleviliği yaşayan ve yaşatan kerametleriyle ışığını saçan dedeler bulunmaktadır,sayıları malesef oldukça azdır.



Türkiye'de yolu süren bir tek ocak bile kalmadı fakat yüzlerce binlerce dede vardı.

[FONT=Book Antiqua]]Bu oldukça iddialı bir cümle.Her ne kadar günümüzde adı dede olan inanç tacirleri türemiş olsada ocağının yolunu sürdüren,sürdürmeye çalışan dedeler olduğunu biliyoruz.Çevremde inançlarıyla,ibadetleriyle,kerametleriyle ocaklarının yolundan giden Aleviliği kendi içlerinde yaşamaya çalışan (günümüz dedeleri gibi sömürgeci olmayan) bir Ocakzadeyi ve ailesini tanıyorum.Ve Zöhre Ana'nın bu Ocakzade hakkında söylediği de "Yolunu hakkıyla sürdüren o Ocakzadelerin Ocağına ben kurban olayım".



Şehirde yetişen Aleviler çocuklarını okuttular. Okuyan çocuklar dedeleri çoğunlukla benimsemedi. Genellikle sol siyaset ve franksiyonel hareketlere destek verdiler. İki kutuplu soğuk savaş döneminde taraf olan Alevi gençleri, okumuşları Hz. Ali'nin değil Che'nin, Mao'nun, Lenin'in resimlerini asıyordu odalarına. Aile büyüklerinin "dedelere" olan sevgi ve saygısını eleştiriyor onları alaycı gülümsemelerle dinliyorlardı. Hele bir türbeyi ziyaret etmek mum yakmak nerdeyse unutulmuştu şehirlerde.
[FONT=Book Antiqua]]Şimdi ise bunların yerini,zamanlarını Alevi dernekleri ve bu derneklerin faaliyetlerinde geçiren bir Alevi toplumu aldı.Ve Ali'siz Aleviliğin savunulduğu günümüzde merak ediyorum şimdi kimin resim(ler)i asılıyor duvarlarına??




Herkes Alevilik üzerine yeni araştırmalar, açıklamalar, masallar yazmaya başladı. Bunlar Alevi araştırmacı, Alevi kanaat önderleri oldular.
[FONT=Book Antiqua]]O masallar ki Aleviliği parçalara ayırıp, kendilerine bir parça alıp yarattığı masallara kahramanlık etmeye çalışan,Alevi insanların inançlarını suistimal edip ortalıkta Alevi araştırmacısıyım diye dolanan istismarcı insanların uydurmalarından başka birşey değildir.Alevilik onlara kalmamıştır.Başımızda Zöhre Ana adıyla dünyaya ışığını saçan öyle bir Pir vardır ki O Serçeşme'nin gözüdür.Ali akar dilinden.Ali O'nda saklıdır.Alevilik tüm gerçekliğiyle yaşayan tek evliya Pir Zöhre Ana'nın anlattığı ve yaşattıklarındadır.Gerisi tıpkı ömerin kuranı gibi uydurmalarla süslenmiş aslı astarı olmayan bilgiciklerdir.



6- Şehirlerdeki potansiyeli ve talebi farkettiler. Bağışlarla yapılan cem evlerine dede olmaya veya dede bulmaya başladılar. İnancına sahip çıkmadıkları, alaya aldıkları dedelik kurumu birden ihtiyaç olarak görüldü. Neden? Çünkü Alevi'nin dedesi olmazsa olmaz da ondan.
[FONT=Book Antiqua]]Alevilik denilince kullanılacak tek simge Dedelik de ondan.Kendi çıkar oyunlarında insanları başka türlü kandıramazlardı.Çünkü insanların özünde kor haliyle yaşattıkları Aleviliğin alevlendirilmesi gerekiyordu.Ve bunu ateşleyecek tek esinti dedelerde saklıydı..



Peki şimdi başa dönmedik mi? Hani dedelik artık bitmiş bir kurumdu?Ayrıcalıklı bir dedeler sınıfını kendi ellerimizle yaratmış olmuyor muyuz? Bunlardan gelen çocukları "dedelik, babalık, analık" iddasında bulunurlarsa yeni bir halifelik makamı yaratmış olmaz mıyız?
Kerametiyle, icraatiyle, lütuflarıyla mürşitliğini ispat eden bir dede var mı? Yok.
O zaman dedelik bir meslek haline gelmektedir. Hocalığın meslek olması gibi "dedelik" de maaşa bağlanan sigortası olan bir meslek olmalı mıdır?
Tam karşılığı değil ama olası bir Alevi ruhban sınıfını yaratmış olmuyor muyuz?
Oysa dedelik bir meslek değildir.
Bu aynı zamanda bir sorunsaldır da. Cem evlerinde bu hizmeti görecek birilerine ihtiyaç var. Tarihte bunlar dedelerimizdi. Şehirli, okumuş, aydın Alevi genci her ilçede bir cem evi varsa her ilçede inanç hizmetini gören bir dede varsa hangi dedeyi "rehber" kabul edecek. Şimdi ne olacak? Her dede cem yürüttüğünde her birini pir kabul edip niyaz mı edeceğiz?
[FONT=Book Antiqua]]Maaş alarak ben dedeyim diye ortalıkta dolaşan dedelerin çocukları,torunları da tabikide bu geleneği devam ettirerek keselerini dolduracaklar.Yolunu hakkıyla süren dedeler ise zaten paradan puldan uzak kendi inançlarını yaşayıp ibadetlerini yerine getiriyorlar.Ama korkarım ki herkesin gözünün para hırsına belendiği günümüzde bu bahsettiğim ve hala icra biyerlerde olduğuna inandığım dedelerden kalmayacak gibi.Çocuğu olmazsa torunu talep edecek maaşı,gün geldiğinde.Ve nasıl her caminin hocası varsa her cem evinde maaşlı birer dede olacak hemde ilerde çocuklarına devredip onların geleceğini garantileyecek boyutta.Dedelik parayı alıp,iki dua okuyup cem hizmetinde ezberlenen dörtlükleri duaları okuyup cem yürütmekse birgün hacı hocada çıkar ben dedeyim diye oturur cem evlerinin başına.Ucunda para varsa ataistide dedelik yapar Ali'siz Aleviliği savunanda.Peki ya nereye gidecek o zaman Alevilik? Türkiye'yi yönettikleri kalmadı birde Alevilerin başına mı geçecek Ali'den uzak insanlar? Hangi dedeyim diyenin sözüne inanacak bu Alevi toplumu? Bulunduğu il veya ilçedeki en yakınındaki cemevinin dedesinemi? Yada en popüler Alevi derneğinin dedesinemi?
[FONT=Book Antiqua]]Oysa Ankara/Mamak'da öyle bir Pir vardırki rehber olarak kabul edilip niyaz edilen,Alevilik adına ne yapıyorsa para pul için değil Ali aşkına yapan:O'da Zöhre Ana'dır.Belki binlerce dede vardır ama o postun başına oturup kerametiyle ışık saçan tek evliya "Zöhre Ana"dır..! Yol, yaşayan tek evliya Zöhre Ana'dadır.Öğrencilerine islam satan din öğretmenleri gibi Alevilere Aleviliği satan maaşlı dedelerde değil.!!




Benim önermem şudur:
Cem evlerinde inanca yönelik hizmetleri verecek olanlara "dede" yerine "önder" ve benzeri farklı bir isim verilebilir. Çünkü Alevi inancında "dede" Ehlibeytten gelenleri ifade eden ve kutsallığı bulunan bir kavramdır.
"Önder" derneğin veya vakıfın gönüllü bir hizmet eri de olabilir, sigortalı maaşlı bir personeli de olabilir. Dede denmediği için çocukları da "dedelik", "ocakzade" vb. haklar talep edemezler.
Cem evlerini okul kabul edersek bu okulun bir öğretmeni de olmalıdır.
Günümüzde Alevilik yolunun öğretmeni kerametleri ve verileriyle mürşitliğini ispatlamış olan Yüce Zöhre Ana'dır.
Post, keramet, asa, hırka, taç, umman ve lütuf Zöhre Ana'dadır.
Günümüzde pirlik, mürşitlik, dedelik, analık makamı onundur.
Böylece kavram karmaşasını önlemiş oluruz.
[FONT=Book Antiqua]]Zaten yolunu hakkıyla süren dedeler bu kavram karmaşası içinde kaybolmuşlardır.Dedelik kutsal bir makamdır meslek olamaz,o maaşla çalışacak personelden ayrı tutulması gerekir.Ve sizinde dediğiniz gibi bu görevi yapacak olanlara farklı bir isim verilmelidir.Öneriniz çok yerine bir öneri,bu konunun gerektiği mercilere ulaştırılıp böyle bir talepde bulunulması gereklidir diye düşünüyorum.



[FONT=Book Antiqua] Günümüzde sayıları birden çoğalan dedeler hakkında neler düşünüyorsunuz.
[FONT=Book Antiqua] İnanca yönelik hizmetler için ihtiyaç olan bu insanlara farklı bir isim verilmeli midir?
[FONT=Book Antiqua] Görev tanımları ve hizmet koşulları nasıl olmalıdır?
[FONT=Book Antiqua]]Günümüzde çoğalan dede sayısı maaş sistemiyle çok daha fazla olacak diye düşünüyorum.Eline postu olan oturacak cem evlerinin başına.Her dede farklı bir Alevilik'ten söz edecek.Yeni Alevi türleri çıkacak ortaya.Alevilik dağılmaya bölünmeye devam edecek.Ve bir taraftan birileri Aleviliği kendi içinde parçalara ayırırken bir taraftanda Pir Zöhre Ana biraraya getirecek dağılanları.Şuna inanıyorumki;gün gelecek,her bir kafadan çıkan seslerden kafası allak bullak olan Alevi toplumu gerçeği Zöhre Ana'da bulacak.Ve adına her ne konulursa konulsun "maaşlı dedelik" mesleği zamanla önemini yitirecek.

[FONT=Book Antiqua]İnanca yönelik hizmetler için ihtiyaç duyulan bu insanlara tabiki farklı isimler verilmelidir.Ocakzade olan Ehlibeyt soyundan gelenlerin zaten bir ismi var:"Dede".Şimdi ise maaşla çalışacak,Alevi dernekleri için bir araç olarak kullanıcak insanlara bir isim bulmalı.'önder' tarzında birşey olabilir ancak 'önder' o maaşlı görevliler için ağır kaçar diye düşünüyorum.Çünkü ben tek bir önder tanırım.O'da MUSTAFA KEMAL ATATÜRK..!

Saygılarımla...

Bugün bir Alevi dedesi elinde rakı kadehiyle ''Hüseyin'de gidip yezide çatmasaydı '' diyorsa,HZ.ALİ HZ.MUHAMMED'i arap o adam bu adam yapıyorsa,kalkıp ben ((HAŞA)) Aliyim,Muhammed'im diyorsa,Alevi toplumunun küllahı önüne koyup düşünmesi gerekir..

Sahip oldukları ocaklarına ihanet ediyorlar !..Ceme içki soktukları için,ALİŞAH bunların akıllarından bütün bilgileri sildi..

Ama HAK MUHAMMED ALİ demini süren,içkiyi ceme koymayan,gerçek ocakzade dedelerime saygım sevgim sonsuzdur,Ocaklarına kurban olurum !...

Benim köyümdede cemevİ var benİm köyümde de cem yapılıyor dedeler gelir konuşurlar ellerinde bütün canların dediği gibi "rakı kadehlerİ"şahsen su yaşıma kadar ben dedelerin oraya neden geldiğini anlamazdIm.Ceme içki sokmak bile en başta olumsuzluk demektir.
Dedelik bence;öğretmeye,bilgilendirmeye çalışmalIktır....
Eline rakı kadehi alıp baş köşeye geçip oturmak değildir....
Şanlıyım ki Pirimi tanıdım.....

Sevgili canlar,
Cumartesi günü pirimi ziyaret etmek nasip oldu.
Forumdan canlarla da konuştuk. Dedelerle ilgili sohbetlerimiz de oldu.
Bu konuda pirimiz günümüz dedelerinin hocalardan farklı olmadığını söyledi.
Bundan yola çıkarak bu insanlara artık "Dede" değil "Hoca" diyebiliriz.
Cami hocalarından söz ederken "Cami Hocası", cem evlerinde dedelik satan
bu makamı etiket olarak kullananlar için ise "cem evi hocası" diyebiliriz.
Çünkü "dede" ocakzadelik olup yolda kutsallığı olan bir makamdır.
Bir yolun bir mürşidi olur. O da Zöhre Ana'dır.
Şimdiki dedelerin (yol ulusu) olmadıklarını ifade etmemiz gerekir.
Bu kimseler ]"Cem evi hocası"[/color]dır.

Dogan yazdı:Sevgili canlar,
Cumartesi günü pirimi ziyaret etmek nasip oldu.
Forumdan canlarla da konuştuk. Dedelerle ilgili sohbetlerimiz de oldu.
Bu konuda pirimiz günümüz dedelerinin hocalardan farklı olmadığını söyledi.
Bundan yola çıkarak bu insanlara artık "Dede" değil "Hoca" diyebiliriz.
Cami hocalarından söz ederken "Cami Hocası", cem evlerinde dedelik satan
bu makamı etiket olarak kullananlar için ise "cem evi hocası" diyebiliriz.
Çünkü "dede" ocakzadelik olup yolda kutsallığı olan bir makamdır.
Bir yolun bir mürşidi olur. O da Zöhre Ana'dır.
Şimdiki dedelerin (yol ulusu) olmadıklarını ifade etmemiz gerekir.
Bu kimseler ]"Cem evi hocası"[/color]dır.

Sevgili Dogan hocam , vedigin bilgi için teşekkür ederim. Memnun oldum,sayede
Artık bende dede olmaya karar verdim nasıl olsa bende de hacılık,hocalıkda var artık dede olmak benim için kolay oldu. nasıl olsa arkamda AKP- dıger yamyamlar partısı var seçimlerden sonra İmanın şartını,İslamın şartını bilmeyene cennet tapusu yokdur. Cem evi hocalarının yeni karari, hıhşimdi ben kadrolu dede olabılirim,:ok: koyun katıllerının devletı soyduklari gibi.