Menü

Profil · 17/04/2009, 12:59

[FONT="Courier New"]Aquinolu Thomas

(1225 - 1274)

Napoli krallığının soylu ailelerinden birinin oğluydu. Derebeyi yaşamını değil okumayı ve araştırmayı tercih etti. Dominiken tarikatına girdi. Tarikata girmesine karşı olan babası tarafından Paris’e giderken yakalanıp şatosunda tutsak edildi. İki yıl sonra kaçmayı başardı. Büyük Albert’in öğrencisi olan Thomas Skolastik felsefenin en büyük düşünürüydü. Öğretisi önemli ölçüde Aristoteles’in Â¤Â¤Â¤Â¤fiziğine dayanıyordu. Ortaçağ’da Hıristiyan felsefesinin doruğu olan bu öğreti daha sonra Katolik kilisesinin resmi felsefesi haline geldi. Skolastiğin ilk dönem anlayışında inanılan ile bilinen birbirine denk ve birbiriyle örtüşüyordu. Thomas’a göre dini doğrular ile akıl iki ayrı bilgi kaynağıdır. Bize başka başka şeyler öğretirler. Bilmek tanıtlamak demektir. İnanmak ise açıklamayı olduğu gibi doğru saymaktır. Ona göre bilgi insana en yüksek ışığı anlaması için ön koşullar sağlar. Thomas bilginin çıkış noktasının deney olduğunu düşünür. Duyusal bilgilerimizi genel kavramlar haline getirebildiğimiz için mantığımızla işlememiz gerekir. Kavramlar nesnelerin özlerini bize verirler. Direkt olarak her şeyi kavrayan bir bilgi formu insanoğluna kapalıdır. Bir objeyi ancak özünü ve özünün etkilerini kavramlaştırarak bilebiliriz. Objenin düşüncemizdeki yansısı gerçeğe uyuyorsa bilgimiz doğrudur. Bu soyutlama işleminin bizi vardıracağı en yüksek kavram ‘varlık’tır.

Thomas tümel kavramların nesnenin özünde olduğunu düşünür. Bu kavramlar nesneyi nesne yapan zorunlu belirlemelerdir. Her olup biten nesnedeki özsel formların açılması ve evrimidir. Formlar tıpkı bir tohum gibi maddede gizli bir güç olarak bulunurlar. Dünyada her olup biten belli bir ereğe göre belirlenmiştir. Oluşu başlatan da oluşun ereği de Tanrı’dır. Thomas evreni varlık aşamalarına böler: Cansız cisimler bitkiler hayvanlar insanlar melekler ve en yüksek basamakta da Tanrı yer alır. Varlık aşamaları gelişen hayatın basamaklarıdır. Ahlak öğretisinde istenç özgürlüğü her türlü ahlakın ön koşuludur. Ancak özgür olan akla dayanan düşüncelerden doğan eylemler iyidir. Aristoteles gibi Thomas’da da insan toplumsal bir varlıktır. Devlet doğal bir zorunluluktur başındakiler bir itaat bir örnektir.

Profil · 17/04/2009, 12:59

[FONT="Fixedsys"]Andreas VESALIUS (1514-1564)

Belçikalı anatomist Andreas VESALIUS 1514 yılında Brüksel'de dünyaya geldi. Tıp kökenli bir ailede büyüyen Vesalius çocukluk dönemini medikal kitaplar okuyarak geçirdi. Babası İmparator Maximillian'ın başeczacısı idi.

1528-1533 yılları arasında Louvain Üniversitesi'nde san'at eğitimi alan Vesalius 1533 yılında Fransa'ya giderek Paris Üniversitesi'nde tıp eğirimine başladı.

Fransa'da savaş çıkması üzerine 1536 yılında Padua Üniversitesi'nde tıpğ eğitimine devam eden Vesalius aynı yıl tıp doktoru diploması aldı.

Vesalius Padua Üniversitesi'nde anatomi disÂ¤Â¤Â¤Â¤iyon çalışmaları sırasında cerrahi ve anatomi dersleri vermeye başladı. DisÂ¤Â¤Â¤Â¤iyon çalışmaları sırasında detaylı notlar alan ve çizimler yapan Vesalius 1543 yılında tıp tarihinin en önenmli eserlerinden biri olan "De Humani Corporis Fabrica Libri Septem" isimli kitabını yayınladı. Tıp tarihinde ilk anatomi eseri olarak kabul edilen 663 sayfalık kitabında Vesalius Galedn'in anatomi ile ilgili teorilerinin yanlışlığını ortaya koydu. Dönemin ünlü san'atçılarından Titian ile birlikte çalışılarak hazırlanan 277 adet anatomi çiziminde özellikle iskelet-kas ve sinir sistemi ile ilgili ince detaylar yer almaktadır. Bu ünlü eser tamamlandığında Vesalius yalnızca 29 yaşında idi.

1543 yılında üniversiteden ayrılan Vesalius ölüm tarihi olan 1564 yılına kadar imparatorluk ailesinin doktorluk görevini sürdürmüştür.

Profil · 17/04/2009, 13:00

KIBRISLI ZENON:

M.Ö. 335-263 yılları arasında yaşamış olan Stoa Okulunun kurucusu Yunanlı filozof. Akademi'de Krates'in nezaretinde felsefeyle meşgul olan Zenon Stoalılar tarafından benimsenen temel ilkeleri belirlemiştir. Ona göre gerçek olan herşey maddidir. Fakat evren pasif bir maddeden oluşmamıştır. Değişen bir yapısı olan düzenli bütün olan evrendeki pasif maddeden başka doğadaki düzenleyici aktif ögeyi temsil eden bir güç daha vardır. Bu aktif güç maddeden farklı değildir ancak maddenin değişik bir görünümüdür. O hava akıntısı ya da nefes gibi sürekli olarak hareket eden ince bir şeydir. Zenon bu gücün ateş olduğunu söyler; ona göre bu ateş var olan herşeye yayılır. Bu maddi ateşin en temel özelligi akıldır. Bu ateş evrendeki en yüksek varlık türüdür. Zenon'a göre Tanrı herşeydir. Yani Tanrı bireyleri birbirleriyle birleştiren ateş ya da sıcak nefestir. O doğanın içindeki akıl ya da rasyonel güçtür. Tanrı'nın ateş ya da rasyonel bir güç olduğunu söylemek doğaya aklın ve akıl ilkesinin egemen olduğunu söylemekten başka bir şey değildir. Madde kendisinde bulunan bu akıl ilkesine göre davranır. Maddenin bu ilkeye göre olan sürekli eylemi Zenon'a göre bizim doğa yasası dediğimiz şeyi meydana getirir. Zenon bilgi anlayışında sözcüklerin düşünceleri ifade ettiğini düşüncelerin ise bir nesnenin zihin üzerindeki etkisi sonucu ortaya çiktigini söyler. Zihin doğuştan boş bir levhadır ve düşünce dağarcığını dış dünyadaki nesnelerden etki aldıkça doldurur. Bu nesneler duyuların oluşturduğu kanallardan geçerek zihinde izlenimler meydana getirirler. Aynı nesnelerle tekrarlanan çok sayıda ilişki izlenimleri çogaltir belleğimizi geliştirir. Bu bize önümüzde duran nesnenin ötesine geçerek genel kavramlara ulaşma olanağı sağlar. Zenon'a göre bir şeyin doğru ya da iyi olduğu şeklindeki bir yargı izlenimlerimizin bir ürünüdür. Zenon insan ve ahlak anlayışında dünyanın bir parçası olan insanın da aynı şekilde maddi bir varlık olduğunu ve tanrısal ateşten pay aldığını söyler. İnsandaki bu ateş onun tüm vücuduna nüfuz eder ve insana hareket etme ve dış dünyadan duyumlar alma olanağı verir. Yani Zenon'a göre insandaki bu ateş onun ruhunu meydana getirir. O insan ruhunun en iyi ifadesini akılda ve akıllılıkta bulduğunu savunur. İnsan için akıllılık ise onun kendisinin de bir parçası olduğu yetkin doğa düzenini anlayıp bilmesi anlamına gelir. Zenon'un ahlakı işte bu doğa ve insan anlayışına uygun olarak bir yandan akla ve bilgiye bir yandan da doğal düzene boyun eğmeye dayanır.

Profil · 17/04/2009, 13:00

OCKHAMLI WİLLİAM

(1285 - 1347)Skolastik felsefenin son dönemlerinin en ünlü filozofudur. Bir Fransız rahibi olan William Skolastik dönemde ilk belirtileri Roscelinus’ta görülen nominalizmin önde gelen temsilcisiydi.

Ona göre; tümeller gerçek bir varoluşa sahip değil yapma şeylerdi. Ancak soyut düşüncenin ürünü olarak ve bilmsel çalışma içinde ortaya çıkabilirlerdi. Çokluğun ortak olan yanı değil onlara yüklenebilir olan isimlerdi. Bilim geneli değil özeli tekil olan varlığı incelemelidir. Çünkü yalnızca tekil varlıkların bir gerçekliği vardır. Şeyler ilk baştan beri birey olarak vardırlar.

Ockhamlı William amprik bir bilgi anlayışına sahipti. Ona göre deney her türlü bilginin temelidir. Özel bireysel varlıklarla olayların varoluşunu yalnız deney ve duyulara dayanan bilgi ile bilebiliriz. Bunun için önermeleri deneyde kontrol edileyemeyen bir rasyonel teolojinin ya da ruhun ölümsüzlüğünü tanıtlamak isteyen -nesnesi gözlenemeyen- bir psikoljinin olmayacağı da aşikârdır. Dolayısıyla Tanrı’nın birliği sonsuzluğu hatta varlığı dahi dahi kesin olarak tanıtlanmaz. Bu gibi bilgiler ancak inancın konusu olabilirler ve ancak inanılarak kabul edilebilirler. Bunlar ne tanıtlanabilirler ne de tanıtlamakta ilke alarak kullanılabilirler. Bu anlayışla o inanç ve bilgiyi kesin çizgilirle birbirinden ayırır.

WilliamIn bu görüşleri ile birlikte felsefe artık eskiden olduğu gibi teolojinin dinin hizmetinde değildir. Bilgi inanç karşısında bağımsız olmaya ve kendini bulmaya başlıyor Rönesans üç yüzyıl öncesinden müjdeleniyordu.

Ockhamlı William kavramların maddi bir temelinin bulunduğunu ileri sürmesi idealizmin maddi gerçekliğin temelinde tümel kavramların olduğuna dair düşüncesiyle çelişiyordu. Doğanın tekil nesneler ve somut olaylar üzerinde incelenmesi ve bilginin buradan elde edilmesi yolundaki eğilim eski filozofların düşüncelerini yeniden gündeme getiriyordu.

Skolastiğin tümü Ockhamlı William’ın anlayışı ve eleştirileri karşısında boş savlar derekesine düşmüştü. Kilise boş durmadı. Ockhamlı aforoz edildi. Onun ve Durand’ın öğretileri 14. ve 15. yüzyılda da üniversiteleri meydan savaşlarına çevirdi ve ancak Rönesans ve Reform zamanının sakinleşen realistlerle nominalistlerin kavgalarının başlangıcı oldu.

Menü

Kolay Erişim

Giriş Yap

Hesabınıza giriş yapın!

Düşünce Dünyasının AbideLeri.. (alfabetik Sırayla)

Düşünce Dünyasının AbideLeri.. (alfabetik Sırayla)

Mesaj İşlemleri

Menü

Kolay Erişim

Giriş Yap

Hesabınıza giriş yapın!

Düşünce Dünyasının AbideLeri.. (alfabetik Sırayla)

Düşünce Dünyasının AbideLeri.. (alfabetik Sırayla) Konu

Mesaj İşlemleri

Düşünce Dünyasının AbideLeri.. (alfabetik Sırayla)