Deprem öncesinde ve sonrasında yapılması gerekenler
DEPREM NEDİR?
Deprem yer sarsıntısıdır. Yeryüzü, birbirini tamamlayan parçalardan oluşur. Bunu yapboz oyunundaki parçalara benzetebiliriz. Bu parçalara levha adını veriyoruz. Levhalar zamanla kırılarak depremlere neden olur.
Deprem önce hafif bir sarsıntı ve uğultuyla başlar. Sarsıntı birden şiddetlenir. Sarsıntı şiddetlenice en çok zararı verir. Deprem sonucunda can ve mal kaybı olabilir.
DEPREM ÖNCESİ YAPILMASI GEREKENLER
Evlerimiz depreme dayanıklı olmalıdır. Deprem, dayanıklı yapılmış konutlara zarar vermez. Oturduğumuz binaların depreme dayanıklı olup olmadığını kontrol ettirmeliyiz. Gerekirse, dayanıklı duruma getirmeliyiz.
Bir deprem planı hazırlamalıyız. Bu planda güvenli yerleri ve deprem sonrası, binadan çıkış yollarını belirlemeliyiz. Sarsıntı anında devrilebilecek kitaplık, vitrin gibi eşyaları sabit duruma getirmeliyiz.
DEPREM ÖNCESİ YAPILMASI GEREKENLER
Depremden sonra aile bireylerinin buluşacağı bir yer belirlemeliyiz. Buluşacağımız yerleri açık alanlardan seçmeliyiz. Elektrik direklerinden ve binalardan uzak durmalıyız.
Depremle ilgili kitap ve broşürler bulup okumalıyız. Okulumuzda depremle ilgili toplantılar yapılırsa, bu toplantılara katılarak depremle ilgili bilgi edinebiliriz.
- Binalarımız mutlaka mevcut deprem yönetmeliğine uygun esaslarla inşa edilmiş olmalıdır.
- Elektrik ve doğal gaz sistemlerine erken uyarı sistemi yerleştirilmelidir.
- Denize kıyısı bulunan yerleşim yerlerinde ikamet edenler , deprem esnasında denizden gelebilecek büyük dalgalara karşı uyarılmalıdır.
- Fabrikalar, barajlar, yollar ve tünellerin depreme karşı dayanıklı olarak inşaa edilmesi sağlanmalıdır.
- Konut yerleşimleri zeminin nisbeten daha gevşek olduğu ova, bataklık gibi yerlere kurulmamalıdır.
- Deprem konusunda uzman, resmi ve özel kuruluşlarla işbirliği yapılmalıdır.
- Depremde oluşabilecek yangınlara karşı binalarımızda yangın merdiveni olmalıdır.
- Binalarda deprem sırasında düşme olasılığı olan tüm eşyalar mutlaka duvara monte edilerek sabitlenmelidir.
- İlk yardım konusunda eğitim alınmalıdır.
- Acil durum çantası hazırlanmalıdır.
- Yataklar kesinlikle cam kenarlarından, asılı cisimlerden ve eşyalardan uzakta bir yere alınmalıdır.
- Binanın her odasında önceden planlama yapılmalı, sığınılabilecek güvenli bir yer seçilmelidir.
- Kesinlikle paniğe kapılmamalı ve sakin olmaya çalışılmalıdır. Önceden hazırlanan deprem plânı doğrultusunda hareket edilmelidir.
- Yangın ihtimaline karşı elektrik ve gaz vanaları öncelikli olarak kapatılmalıdır.
- Yüksek katlardaysak balkon, pencere, asansör ve merdivenlerden uzak durulmalı ve kesinlikle aşağıya atlanmamalıdır ( ilk maddeye bakınız).
- Gaz sızıntısı olabilme ihtimaline karşı çakmak ve kibrit kullanılmamalıdır. El feneri kullanılmalıdır.
- Eğer güvenli bir şekilde evden dışarıya çıkma olanağı varsa çıkılmalı, evden dışarıya çıkmak mümkün değilse evdeki beyaz eşya cinsinden büyük eşyaların yanına yan yatılarak uzanılmalıdır.
- Olaki deprem sırasında araç içinde bulunuluyorsa araç bina, ağaç, elektrik direkleri gibi yerlerden uzakta açık bir alana çekilmeli ve deprem sona erene kadar beklenmelidir.
- Kesinlikle paniğe kapılmamalı ve sakin olmaya çalışılmalıdır.
- Her deprem artçıları ile beraber gelir, artçı depremlere karşı hazırlıklı olunmalı, kesinlikle binalara girilmemelidir.
- Acil yardım araçlarının (İtfaiye ve ambulans gibi) geçişini kolaylaştıracak şekilde diğer araçlar çekilmelidir.
- Telefon hatlarında çok fazla yoğunluk oluşacağından yalnızca acil durumlar için telefon kullanılmalıdır.
- Çevremizdeki enkazlarda kurtarma ve ilkyardım çalışmalarına bilinçli bir şekilde katılınmalıdır.
- Radyo ve benzeri çalışabilir durumdaki araçlardan yetkililerin açıklamaları takip edilmelidir.
- Zarar görmüş binalardan dışarı çıkarken düşebilecek cisimlere karşı dikkatli olunmalıdır.
- Vücudumuzda eğer yaralanma yoksa oluşabilecek yaralanmalara karşın pantolon, ceket, eldiven ve ayakkabı gibi sağlam giysiler giyilmelidir.
- Deprem sonrasında binanın uğramış olduğu hasar, mutlaka konusunun uzmanları tarafından tespit edilmelidir.Gerekiyorsa yapılabilecek desteklerle zarar görmüş bina sağlamlaştırılmalıdır.