Bütçede seçim-kriz fayı büyüyor








Krizin etkisiyle tüketimdeki durgunlukla vergi gelirleri azalırken bütçede hükümetin yerel seçimler için belediyelere aktardığı pay arttı. Böylece bütçe açığı ocakta yüzde 465,8 artışla rekor kırdı.

Daralan tüketim harcamalarının bütçede vergi gelirleri üzerindeki etkisini ocakta gözle görülür şekilde artırdı. Talepteki gerilemenin etkisiyle ithalatın da azalması, ithalattan alınan vergi gelirlerinin dibe vurmasına neden oldu. Bütçede ocakta vergi gelirleri yüzde 2,4 gerilerken hükümetin yerel seçimler için belediyelere aktardığı kaynak hız kesmedi. Belediyelere aktarılan paranın yüzde 17,1 artışla 1 milyar 203 milyon TL'ye çıktığı ocakta bütçe, 2 milyar 967 milyon TL'lik açık verdi.

Maliye Bakanlığı ocak ayı bütçe sonuçlarını dün açıkladı. Bütçe gelirlerinin yüzde 0,3 artışla 15 milyar 830 milyon TL, bütçe giderlerinin ise yüzde 15,3 artarak 18 milyar 796 milyon TL'ye çıktığı ocakta bütçe açığı yüzde 465,8'lik artış rekoru kırdı.

Açığın 2 milyar 967 milyon TL'ye ulaştığı bütçede krizin gelirler üzerindeki etkisi ise ağırlaştı. Tüketimdeki büyük daralma bütçenin en önemli gelir kalemi vergi gelirlerinin performansını bozdu. Tüm tüketim harcamalarından alınan Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi gelirleri ocakta yüzde 5,5 ile yüzde 5,3 azaldı. İhracatın hız kesmesi ve iç talepteki büyük düşüş nedeniyle ithalattaki gerileme hükümetin ithalattan aldığı Katma Değer Vergisi geliri musluğunu da kesti. İthalden alınan KDV geliri ocakta yüzde 30,2 düşüş göstererek 1 milyar 487 milyon TL'ye geriledi. Bu durum vergi gelirlerinden hükümetin tahsilat hedeflerinin altında kalınacağının da göstergesi oldu.

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın asla vazgeçmem dediği Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi ise ocakta vergi gelirleri içinde en iyi performans gösteren kalem olarak öne çıktı. BSMV'den geçen yılın ocak ayına göre yüzde 30,1 artışla 461 milyon TL gelir elde edildi.

Belediye payı yüzde 17,1 arttı

Gelir porformansının bu kadar kötüleştiği ocakta bütçe giderlerindeki en önemli artış nedeni ise mart ayında yapılacak yerel seçimler için harcamalar oldu. Hükümetin bu olumsuz tabloya rağmen belediyelere kaynak aktarmada hız kesmemesi bütçe giderlerinde cari transferler kaleminin yüzde 39,5 artarak 7 milyar 166 milyon TL'ye çıkmasına neden oldu.

Cari transferler için bütçeye tüm yıl için ayrılan kaynağın da yüzde 8,1'i sadece ocak ayında harcandı. Ocakta mahalli idarelere ayrılan pay ise yüzde 17,2 artış gösterdi. 1 milyar 203 milyon TL belediyelere aktarılırken bunun 200 milyon TL'si ise 2008'in temmuz ayında yapılan yasa değişikliğinden kaynaklandı. Temmuzda belediyelere aktarılan payın artırılması yasalaştırılmıştı.

Ocakta emeklilik, sağlık ve sosyal yardım giderleri için 4 milyar 250 milyon TL transfer yapıldı. Bu, yüzde 27,4'lük bir artışa işaret ediyor. Bu artışta ise ekim 2008'den itibaren sosyal güvenlik işveren primi hisselerinin 5 puanlık kısmının Hazine tarafından ödenmesi etkili oldu. Bu kaleme ocakta 342 milyon TL transfer edildi.

Maliye Bakanlığı bütçede vergi gelirlerinin krizin etkisiyle azalmasının yakından takip edileceğini açıklarken, mart ayına kadar bütçeden mahalli idarelere aktarılan payın artış trendinin ise sürmesi bekleniyorKrizin etkisiyle tüketimdeki durgunlukla vergi gelirleri azalırken bütçede hükümetin yerel seçimler için belediyelere aktardığı pay arttı. Böylece bütçe açığı ocakta yüzde 465,8 artışla rekor kırdı.

Daralan tüketim harcamalarının bütçede vergi gelirleri üzerindeki etkisini ocakta gözle görülür şekilde artırdı. Talepteki gerilemenin etkisiyle ithalatın da azalması, ithalattan alınan vergi gelirlerinin dibe vurmasına neden oldu. Bütçede ocakta vergi gelirleri yüzde 2,4 gerilerken hükümetin yerel seçimler için belediyelere aktardığı kaynak hız kesmedi. Belediyelere aktarılan paranın yüzde 17,1 artışla 1 milyar 203 milyon TL'ye çıktığı ocakta bütçe, 2 milyar 967 milyon TL'lik açık verdi.

Maliye Bakanlığı ocak ayı bütçe sonuçlarını dün açıkladı. Bütçe gelirlerinin yüzde 0,3 artışla 15 milyar 830 milyon TL, bütçe giderlerinin ise yüzde 15,3 artarak 18 milyar 796 milyon TL'ye çıktığı ocakta bütçe açığı yüzde 465,8'lik artış rekoru kırdı.

Açığın 2 milyar 967 milyon TL'ye ulaştığı bütçede krizin gelirler üzerindeki etkisi ise ağırlaştı. Tüketimdeki büyük daralma bütçenin en önemli gelir kalemi vergi gelirlerinin performansını bozdu. Tüm tüketim harcamalarından alınan Katma Değer Vergisi ve Özel Tüketim Vergisi gelirleri ocakta yüzde 5,5 ile yüzde 5,3 azaldı. İhracatın hız kesmesi ve iç talepteki büyük düşüş nedeniyle ithalattaki gerileme hükümetin ithalattan aldığı Katma Değer Vergisi geliri musluğunu da kesti. İthalden alınan KDV geliri ocakta yüzde 30,2 düşüş göstererek 1 milyar 487 milyon TL'ye geriledi. Bu durum vergi gelirlerinden hükümetin tahsilat hedeflerinin altında kalınacağının da göstergesi oldu.

Maliye Bakanı Kemal Unakıtan'ın asla vazgeçmem dediği Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi ise ocakta vergi gelirleri içinde en iyi performans gösteren kalem olarak öne çıktı. BSMV'den geçen yılın ocak ayına göre yüzde 30,1 artışla 461 milyon TL gelir elde edildi.

Belediye payı yüzde 17,1 arttı

Gelir porformansının bu kadar kötüleştiği ocakta bütçe giderlerindeki en önemli artış nedeni ise mart ayında yapılacak yerel seçimler için harcamalar oldu. Hükümetin bu olumsuz tabloya rağmen belediyelere kaynak aktarmada hız kesmemesi bütçe giderlerinde cari transferler kaleminin yüzde 39,5 artarak 7 milyar 166 milyon TL'ye çıkmasına neden oldu.

Cari transferler için bütçeye tüm yıl için ayrılan kaynağın da yüzde 8,1'i sadece ocak ayında harcandı. Ocakta mahalli idarelere ayrılan pay ise yüzde 17,2 artış gösterdi. 1 milyar 203 milyon TL belediyelere aktarılırken bunun 200 milyon TL'si ise 2008'in temmuz ayında yapılan yasa değişikliğinden kaynaklandı. Temmuzda belediyelere aktarılan payın artırılması yasalaştırılmıştı.

Ocakta emeklilik, sağlık ve sosyal yardım giderleri için 4 milyar 250 milyon TL transfer yapıldı. Bu, yüzde 27,4'lük bir artışa işaret ediyor. Bu artışta ise ekim 2008'den itibaren sosyal güvenlik işveren primi hisselerinin 5 puanlık kısmının Hazine tarafından ödenmesi etkili oldu. Bu kaleme ocakta 342 milyon TL transfer edildi.

Maliye Bakanlığı bütçede vergi gelirlerinin krizin etkisiyle azalmasının yakından takip edileceğini açıklarken, mart ayına kadar bütçeden mahalli idarelere aktarılan payın artış trendinin ise sürmesi bekleniyor