Anket yapan şirketleri tanıyor musunuz?


Referanduma günler kala kamuoyu, anketler üzerinden seçim sonuçlarını tahmin etmeye çalışıyor.



GAZETE 5/Ceyhun BOZKURT

Sözcü Gazetesi’nin bugün yayınladığı 6 şirketin referandum tahmininde şu sonuçlar yer alıyordu:

ŞİRKET ADI EVET HAYIR
SONAR 49,9 50,1
A&G 51,0 49,0
KONSENSUS 55,2 44,8
GEN-AR 56,2 43,8
POLLMARK 56,2 43,8
METROPOLL 59,6 40,4






SONAR ve A&G şirketlerinin sonuçlarında Evet ve Hayır oyları birbirine çok yakın görünürken, diğer 4 şirketin Evet oylarını açık farkla önde göstermesi gözlerden kaçmıyor.

KONSENSUS, GENAR, POLLMARK ve METROPOLL araştırma şirketlerini incelediğimizde ise bu şirketlerin KONSENSUS dışındaki şirketlerin AKP’ye yakınlığı karşımıza çıkıyor. Kurucularının veya yöneticilerinin AKP’ye yakınlığı dışında sürekli olarak AKP ile çalışmaları dikkat çekiyor.

Bu şirketleri tek tek inceleyecek olursak;

KONSENSUS ARAŞTIRMA VE DANIŞMANLIK:

Genel Müdürü ve sahibi Murat Sarı. Aynı zamanda Araştırmacılar Derneği Genel Sekreterliği’ni de yürütüyor. Şirket, 2001 yılında kuruldu.

Ağırlıklı olarak Habertürk Gazetesi ile çalışan Konsensus şirketi’nin AKP ile bir yakınlığı görülmüyor. Yüzde 55,2 oranında "Evet" çıkacağını söyleyen KONSENSUS’un Genel Müdürü Murat Sarı, 15 Temmuz 2010 tarihinde katıldığı bir televizyon programında hayır oylarının farklı bir şekilde önde olduğunu açıklamıştı. Bu programda Sarı’nın verdiği bilgilere göre o gün (15 Temmuz 2010) itibarı ile “Evet” oyları % 45,8, “Hayır” oyları ise 54,2 oranındaydı.

KONSENSUS’un yaptığı son araştırma ise “Evet” oylarını yüzde 55,2, “Hayır” oylarını yüzde 44,8 olarak gösteriyor.

GENAR ARAŞTIRMA EĞİTİM DANIŞMANLIK:

1997 yılından beri faaliyet gösteren şirketin yönetiminde akademisyenler yer alıyor. Kurucusu AKP Esenler Belediye Başkanı Tevfik Göksu. Hüsrev Hatemi, Ümit Meriç, Nilüfer Narlı, Davut Dursun, İlber Ortaylı, Haluk Şahin, Edibe Sözen, Arus Yumul şirketin birlikte çalıştığı isimler arasında yer alıyor.

Bilindiği gibi Edibe Sözen, AKP’nin İstanbul Milletvekili. Sözen 2006 yılında getirildiği AKP Medya ve Tanıtım İşleri’nden sorumlu Genel Başkan Yardımcılığı görevini, “Demokratik açılıma Kevin Costner de destek veriyor” açıklamasına gelen tepkiler sonrası Hüseyin Çelik’e bırakmak zorunda kalmıştı.

GENAR Genel Müdürü Mustafa Şen, 29 Mart 2009 yerel seçimleri öncesinde Şubat ayında verdiği röportajda AKP’nin yüzde 50 oy alma ihtimalinin yüksek olduğunu söylemiş, ancak AKP ‘nin yerel seçimde Belediye Meclis üyeliği seçimlerinde aldığı oy yüzde 39’da kalmıştı.

AKP’ye yakınlığı kamuoyunda da kabul edilen GENAR’ın son ayların tartışmalı vakfı İHH için hazırladığı Doğu Raporu da Kasım 2008’de gündeme gelmişti. Ankette Doğu ve Güneydoğu’da en çok sevilen lider, yüzde 20,1’lik oranla Recep Tayyip Erdoğan çıkmıştı.

POLLMARK PİYASA VE KAMUOYU ARAŞTIRMALARI:

2003 yılında kurulan bir kamuoyu araştırma şirketi. Kurucuları arasında çarpıcı isimler var. Bunlardan ikisi YÖK Başkanı Prof. Dr. Yusuf Ziya Özcan ve AKP Ankara Milletvekili Zeynep Dağı’nın eşi Prof. Dr. İhsan Dağı. Şirket AKP’ye yakınlığı ile biliniyor. Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde, AKP teşkilatı, belediye başkanları ve milletvekillerine anket uyguladı.

POLLMARK’ın araştırmaları genellikle AKP yanlısı politikalar üzerine kurulu. Örneğin geçen Nisan ayında yapılan KKTC Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde AKP’nin desteklediği Mehmet Ali Talat lehin8e bir çalışma yapan POLLMARK, seçimlerden bir hafta Derviş Eroğlu’nun oylarının düştüğü ve Mehmet Ali Talat’ın oylarının ise yükseldiğini haberleştirmişti. Ancak 18 Nisan’da yapılan seçimlerde Eroğlu, Talat’ı yüzde 8’lik bir oranla geri sırakarak Cumhurbaşkanı seçilmişti.

POLLMARK’ın 15 Şubat 2010 tarihinde AKP Genel Merkezi’ne teslim ettiği ankette yüzde 58,9 oranında yeni bir anayasaya “evet” oyu verileceği belirtilmişti. O dönemde bu anket, “AKP’yi harekete geçiren anket” olarak yorumlanmıştı.

Bu şirket Meclis gündemine de gelmiş ve CHP Yalova Milletvekili Muharrem İnce, 11 Aralık 2007’de, dönemin Meclis Başkanı Köksal Toptan’ın yanıtlaması istemiyle Meclis Başkanlığı’na bir soru önergesi vermişti. İnce önergesinde şu ifadeleri kullanarak ve şu soruları sormuştu:

“Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül tarafından YÖK Başkanlığı görevine atanan Yusuf Ziya Özcan’ın kurucusu olduğu Pollmark adlı araştırma şirketinin Ekim-Kasım 2003 tarihinde 'TBMM Araştırması' yaptığı bilinmektedir.

1- Pollmark adlı şirket tarafından yapılan bu araştırma TBMM’nin isteği üzerine mi yapılmıştır? TBMM’nin bu yönde bir isteği olmuşsa, bu araştırma için bu şirketi tercih etmesinin gerekçesi nedir? Bu araştırma için hizmet satın alma hangi usulle yapılmıştır?

2- Bu araştırma için Pollmark adlı şirkete herhangi bir ücret ödenmiş midir? Ödenmiş ise, bu ödeme hangi harcama kaleminden yapılmış ve bu ödemenin miktarı nedir?”

METROPOLL ARAŞTIRMA ŞİRKETİ:

Başkanlığını Prof. Dr. Özer Sencar’ın yaptığı METROPOLL de AKP’ye yakınlığıyla biliniyor. Sık sık AKP’nin oylarında patlama olduğuna yönelik anketler yapan METROPOLL’ün başkanı Prof. Sencar da Anayasa değişikliği ve Kürt açılımı gibi konularda AKP politikalarına yakın görüşleriyle biliniyor.

Anayasa değişikliklerinin Meclis’te görüşüldüğü bir dönemde AKP oylarının artışına yönelik bir anket düzenleyen METROPOLL’uün Başkanı şu açıklamayı yapmıştı:

“MHP ve CHP yönetimi bu Meclis’te Anayasa yapılmasına karşı çıkıyor. Ancak CHP seçmeninin yüzde 45,1, MHP seçmeninin yüzde 59,8’i bu Meclis’in Anayasa değişikliğine onay veriyor. Aynı çelişki darbe tartışmalarında da var. Dursun Çiçek imzalı plan ve Balyoz tartışmalarında MHP’li seçmenlerin de yüzde 39 civarında bir bölümü bu konuda kendi partisinin ve parti liderinin tavrını yanlış bulduğunu beyan etti. Baykal da, Bahçeli de darbeden yargılananlara mesafe koymadıklarından hızla oy kaybediyor. CHP Habur girişlerinden sonra kazandığı Kasım ayındaki yüzde 23 oy oranından yüzde 15’e, MHP’de yüzde 14’ten yüzde 11’e geriledi.”

Sencar ayrıca Dünya Bülteni sitesine 8 Nisan 2010 tarihinde Yard. Doç. Dr. Ünal Bilir ile birlikte yazdığı bir yazıda AKP’nin anayasa değişikliği politikalarını eleştiren CHP ve MHP’ye yönelik sert eleştiriler yer aldı. “Halka rağmen muhalefet” başlıklı yazıda şu ifadeler yer aldı:

“Hükümeti oluşturan AK Parti'nin hazırlayıp Meclis'e sunduğu anayasa değişikliği paketi ile ilgili süreç devam ederken, siyasetin muhalefet kanadı daha önce izlediği talihsiz bir siyasi strateji için yeniden harekete geçti.

Muhalefetin can simidi gibi sarıldığı bu muhalif stratejiyi demokratik açıdan talihsiz yapan esas etkense onun halk adına, ancak halka rağmen hayata geçiriliyor olması.”

Yine Özer Sencar ile Ünal Bilir’in 10 Ocak 2010 tarihinde Zaman Gazetesi’ne Kürt açılımı ile ilgili yaptıkları değerlendirme de AKP politikalarının birebir kopyası niteliğinde. Yazıda “Hareket noktası ve referansları ne olursa olsun, Kürt vatandaşların hak ve özgürlüklerinde genişletme yoluna giden böylesi bir sürecin en azından teorik olarak Türkiye'nin demokratik olgunluğuna katkı sağlayacağına, gerekli reformlara ivme kazandıracağına kuşku yoktur” ifadesi yer almıştı.