![[Resim: khalgagan2lt7ip7hf5.png]](http://img104.imageshack.us/img104/9459/khalgagan2lt7ip7hf5.png)
Tarihe Büyük Konstantin olarak geçen İmparator I. Konstantin tarafından 325 yılında tarafından toplanan “İznik Konsili”nde, Yeni İsa Dini’nin temelleri belirlendi. Hıristiyanlık, Roma İmparatorluğu’nun resmi dini olarak kabul edildi. İmparatorluk toprakları içinde Hıristiyanlık dışında kalan tüm inanışlar yasaklandı.
Hıristiyan dogması 325 yılında İznik şehrinde biçimlendirilirken, Anadolu’da varlıklarını sürdüren köklü inanç merkezlerinin yerli halk üzerinde etkili olabilecekleri ve İznik’ten halka dikte edilen Hıristiyanlığın yerli halk tarafından reddini sağlamak için yoğun çaba gösterecekleri tahmin ediliyordu. Bu nedenle İznik Konsili’nde yeni dinin biçimsel ilkeleri ve ritüelleri yeniden düzenlenirken Alevi/Işık inanışının baskın formları yeni dine adapte edilerek Hıristiyanlığın Anadolu’da karşılaşabileceği olası direnç olabilecek en alt düzeye indirilmeye çalışıldı. Yeni dine halkın kolaylıkla kabul edebileceği, kendilerine yabancı gelmeyen, eskiyi anımsatan, çekici bir dış görünüş verilmeye özellikle dikkat edildi.325 yılında İznik’te I. Konstantin’in çabalarıyla ‘Yeni İsa Dini’ Anadolu Alevi inanışının motifleri ile donatılarak adeta yeniden yaratıldı.
-Anadolu’da bolluğun bereketin ,doğurganlığın ,temizliğin ve iffetin sembolü Ma Ana, Mary Ana (Meryem Ana) oldu.
-Alevi Ayin-i Cem’in on iki hizmetlisi, İsa’nın on iki havarisi ile yer değiştirdi.
-Alevilikte evren-dünya-insan birlikteliğinin ifadesi olan üçlü teslis Kutsal Ruh-Meryem–İsa adları ile Hıristiyanlaştı.
-Bugün bile Anadolu’da hemen her Alevi köyünde kutlanan yumurta bayramı, Hıristiyanların paskalyasına dönüştürüldü.
-Aleviliğe ait ‘Düşkünlük’ kurumu Hıristiyanlık içinde ‘Aforoz’ adı altında devam ettirildi.
-Alevi erkanında, pir önünde ve on iki hizmetli huzurunda suçlular dara çekilirdi. Hıristiyanlar, on iki kişiden kurulu Sen Sinod meclisinde yaptıkları kutsal sorgulama ile bu Alevi geleneğini devam ettirdiler.
-İsa’nın çarmıhı Anadolu’da İsa’dan binlerce yıl önceside vardı ve evrenin dört kuvvetini temsil eden bu yüzden çok saygı gören kutsal bir semboldü.Bu sembol Hıristiyanlık içinde de kutsallığını başka bir isim altında sürdürdü
Hıristiyanlığın Alevilikten alarak kendilerine mal ettikleri en önemli Alevi ritüeli ise kuşkusuz Noel Baba ve Yeni Yıl kutlamalarıdır.
Khal Khelk yada Noel Baba
Sivas, Tunceli, Erzincan, Bingöl ve Muş illerinin kırsal kesiminde, uygulaması çok azalmış olmakla birlikte, unutulmadan günümüze kadar gelmiş bir Alevi geleneği vardır ki adına ‘Khal Gağan’ denir. ‘Khal Gağan’ Dersim dilinde, eski yılın uğurlanması ve yeni gelen yılın kutlanması anlamına gelen eski bir terimdir. ‘Khal Gağan’ kutlamaları Aralık ayının son haftasında, ‘Khal Khelk’ adı verilen, ak saçlı, aksakallı, gün yüzlü bir ihtiyar adamın, köy çocuklarıyla beraber kapı kapı dolaşarak çocuklar için hediye toplaması ile başlar,bir hafta sürer ve yeni yılın ilk gününde kurulan bir Ayın-i Cem ile sona erer.
Alevi geleneği içinde geçmişte her yeni yılı karşılanırken kurulan Ayin-i Cemler’de, Ayin-i Cem’in sonuna doğru ışıklar (çerağları) kısa bir süre için söndürülüp sonra tekrar yakılırdı.Işıkların kısa süreli söndürülmesi, dünyamızın bir felaket sonrasında bir dönem karanlıkta kaldığının ve karanlık dönemin sonunda ışığın karanlığa galip gelerek yeniden yeryüzüne ulaştığının ve burada yeni bir çağı başlattığının simgesel anlatımıydı.
Erken Hıristiyanlar başlangıçta bu köklü Alevi geleneğini şiddetle eleştirdiler ve bu ağır eleştirilerini bugüne kadar sürüp gelen o ağır ‘mum söndü’ iftirası ile donattılar.
“… Ocak ayının birinci gününde kutlama adını verdikleri bir toplantı için bir araya gelen, ancak akşama kadar içki içtikten sonra ışıkları kapatıp yaşa, cinsiyete ve akrabalık derecesine bakmadan birbirine girip seks alemi yapanlara lanet olsun.”
Erken Hıristiyanlar Aleviler’in Ayin-i Cem içinde, ışıkları karartarak cinsel sapkınlık yaptıkları iftirasına rağmen yerli halk geleneğini terk etmedi Bu beklenmedik direnç üzerine Hıristiyan kilisesi, önceleri karşı oldukları bu kutlamaları sahiplenerek, içselleştirdiler, kültürlerinin ve inançlarının ayrılmaz parçası haline getirdiler. Binlerce yıllık Alevi geleneği böylece Hıristiyanlaştırıldı ‘Khal Khelk’ Noel Baba’ya (St. Nikoleus) dönüştü. Alevilerin ‘Khal Gağan’ kutlamalarının sonunda eski yılı uğurlayıp, yeni yıla merhaba dedikleri gece de Hıristiyanların yeni yıl kutlaması ile özdeşleşerek, Hıristiyan geleneği içinde kurumlaştı.
Erken Hıristiyanlığın yazılı belgelerinde açıkça belirtildiği üzere, Alevi yeni yıl karşılamaları Hıristiyanlarca önceleri yasaklanmış ve lanetlenmiştir. Bu da Alevi yeni yıl geleneğinin Hıristiyanlarca sonradan kopya edilip kendilerine mal edildiğinin ve Alevi ‘Khal Khelk’in Hıristiyanlığın Noel Babası’ndan çok daha kadim olduğunun, tartışmasız açık bir kanıtıdır.
alevivizyon.com
Alıntıdır...
