HARABİ DİVANI (Dursun Gümüşoğlu)

Harabi’nin divanındaki şiirleri müsvette gibi yazılmıştır. Bu çalışma ile Harabi’nin 570 sayfalık divanının tamamı ilk kez tarafımdan yeni yazıya çevrilmiştir. Yazdıklarından eski yazının imlâ kurallarına son derece vâkıf olduğunu görüyoruz. Şiirlerinde ayet, hadis ve kibarı kelâmları çok yerinde kullandığını görüyoruz.

Alevilik Tarihi Öncesi Dünü Bugünü

Değerli okurlar bu kitabı yazarken herhangi bir inanç toplumunu yargılamak için yazmadık. Amacımız! Farklı etnik köken, inanç ve kültürlere sahip toplumların gerçeklerini Tarihi belgelerde nasıl tahrip edilip saptırıldığını ortaya koymaya çalıştık. Özellikle Muhammed-Ali?ye ve Ehli-Beyt’ine gönül vermiş insanların yüzyıllarca neden zulme uğradıklarını ortaya koymak istedik. Haksız yere zulme uğrayan Alevi-Bektaşi evrensel kültürünü asimile etmelerini ve sebepsiz yere acı çektiklerini vurgulamak istedik.Hz.Peygamber’in ölümü ile birlikte İslam?ın siyasallaşmasını ilke haline getirenleri ve nedenlerini açıklamaya çalıştık. Dört Halife döneminden sonra kurulan, Emevi Cümeyya oğulları Devleti’nin 90 yıl boyunca saltanatlarını ayakta tutmak için Cami mimberlerinden İmam Ali ve evlatlarına hakaret, zulümlerini anlatmaya çalıştık. Hatta Muaviye oğlu Yezit?in yarattığı Kerbela faciasının tarihteki kara sayfayı haklı çıkarmak için Hz Peygamber sünnetini nasıl yozlaştırdıklarını aktarmak istedik.İslam ve Müminlerin inancındaki akılcılığını kendi siyasi çıkarlarına göre yozlaştırarak kendilerine göre yorumladıklarını ortaya koymaya çalıştık. Emevi iktidarı saltanatını ayakta tutabilmek uğruna hiç bir kötülükten geri kalmadı. Peki 500 küsür yıllık Abbasi Halifeliği Emevilerden gerimi kaldı.?

İlginçtir! Daha da ileri giderek onarılması mümkün olmayan çok büyük bir olaya neden oldu. Cafer El Mansur(754-775) yıllarında kendin tahta getiren Ebu Müslim Horasan?iyi 12 ortadan kaldırınca, saltanatının önünde tek engel kalmıştı.O da Ehli-Beyt engeli idi. Bu engelide ortadan kaldırma yolunda, islamda olmayan ’Mezhepler’ konusunu gündeme getirerek; Ehli-Beyt ve yandaşlarını ortadan kaldırma yolunu seçti.Altıncı İmam Cafer-i Sadık?ı zehirlemesine rağmen Ehl-i Beyt ve inancı yok edilemedi. Dahada güçlendi. Bütün bu baskılara dayanamayan Evladı-Resul Azarbeycan?a giderek oradaki Türkmenler içinde ’Ehli-Beyt islamlığını’ yayarak Devlet kurma başarısını gösterdiler. Türkmenler içinde bulundğu bu gücün meyvelerini, daha sonra Anadolu?nun yurt edinmesinde yararlarını gördüler. Böylece Türk ve Türkmen boyları ile ön Asyaya doğru başlayan güçler Rum(Anadolu)?a girip ’Anadolu Alevi Bektaşi’liğini oluşturup yaydılar. Anadolu’da Alevi-Bektaşi İnanç yaşam ve kültürünü tanıtılar. Bu mücadelede emek veren Anadolu Rum Ermeni’lerine Horasan Pir'lerine, Öncü Alp Erenler?ine, Aydınlanma ve Anadolu halklarına minet borçluyuz. Dileğimiz bu kültürün insan merkezli olup emeği kutsayan, Hak Muhammed- Ali Dininin sevgi dini olduğunu bilen öğrendiğini öğreten örgütlü yapıya kavuşmasıdır. Çünkü; büyük düşünür Muhammed Hacı Bektaşı Veli’nin felsefesini kültürünü yerleştirdiği ve geliştirdiği töreleri öğretmek, yaşatmak, yaymak doğrultusunda araştırıp inceleme yapmaktır. Bu nedenle ’Anadolu Alevi Bektaşi ’kültürünün inancı ve özü şöyle; Alevi-Bektaşi yaşam biçimi: Bireyci değil toplumcu ve paylaşımcıdır. Menfaatçi ve çıkarcı değil,özverilidir. Ayrılıkçı değil bütünleştiricidir. Etnikçi bölücü değil,evrenseldir.

Alevilik ve Kızılbaşlık Tarihi

Yüzlerce yıldır Aleviler ve Bektaşiler, Peygamber'in soyunun devam ettiği Hz. Ali'yi doğruluk ve yiğitlik sembolü olarak adeta bir bayrak edindiler. Bu bayrağın Anadolu ve Balkanlar'daki temsilcileri ise Orta Asya'nın en tanınmış sufisi Ahmet Yesevi'nin izinden giden Hünkar Hacı Bektaş Veli ve onun halifeleri oldu. Osmanlı'nın kuruluşunda yer aldılar ama giderek yönetsel olarak imparatorluk merkezinden uzaklaştırıldılar. Daha sonra Şah İsmail Hatayi'nin dinsel-siyasal güçleri birleştirdiği harika şahsiyetinde, onun coşkulu deyişlerinde, "Ali"yi yeniden buldular. Siyasal mücadelenin keskinleştirdiği Osmanlı-Safevi mücadelesinde, resmiyetin iftiraları ve baskılarına karşı Cemlerinde Kırklar şerbetinden içmeye, semahlarını dönmeye devam ettiler. Her türlü cefaya Hak-Muhammed-Ali aşkına katlandılar.

Gün oldu devran döndü, Osmanlı tarih sahnesinden çekildi. Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının bağımsızlık mücadelesi ve sonrasındaki mücadelelerine destek verdiler. Sağ-sol kutuplaşmasında da yine onların üzerinden çeşitli planlar uygulamaya konuldu. Artık büyük ölçüde kentlerde yaşamaya başlayan ve Alevi olarak bilinen çeşitli topluluklar, bütün bu süreçte, inanç ve geleneklerinden giderek uzaklaştılar ve unuttular.

Alevilikle ilgili tartışmalar zaman zaman Türkiye gündeminde önemli yer tutmasına karşın, konu ile ilgili yayınların, yazılı-görsel medyadaki tartışmaların ne yazık ki bilimsel kaygılardan uzak, daha çok popüler nitelikli oldukları görülmektedir. Bu kitap, Dr. Yaman'ın yaklaşık on yıllık kaynak ve alan araştırmalarına dayanan veriler doğrultusunda giriştiği genel bir Alevilik çalışmasıdır ve Alevilikle ilgili terminolojiyi, kaynakları, nüfusu, coğrafi dağılımı, tarihi, güncel gelişmeleri, inanç anlayışını ve edebi yönlerine ilişkin en temel bilgileri, en yetkin kaynaklara ve alanda elde edilen gözlemlere dayanarak, akıcı bir dille okuyucuya sunmaktadır.

Alevilik ve Kızılbaşlık Tarihi- Ali Yaman

Alevilik Bektaşilik Türkistan'dan Türkiye'ye Dinler Tarihi Açısından bir Yaklaşım

Alevilik Bektaşilik, günümüzde, hem Türkiye’nin hem de dünyanın gündeminde olan konulardan biridir. Bu alanda özellikle son yıllarda önemli çalışmalar yapılmıştır. Yapılan bu çalışmların bir kısmı; siyasi ve ideolojik niteliklidir; bir kısmı da samimi ve olumlu, iyi niyetli ve çözüm içeriklidir. Bu kitapta da; iyi niyet, samimiyet ve katkı esas alınmıştır.

Alevi Bektaşi Kitapları

Hz. Ali'nin Faziletnamesi

Konu: Alevi-Bektaşi inancında Yedi Ulu Ozan’dan biri olarak kabul gören Yemini Baba’nın dünyasından Hz. Ali’nin mucizeleri anlatılmakta ve dönemin önemli olayları bu kitapta yer almaktadır.

Alevi Bektaşi Kitapları - Alevi Duaları ve Gülbangları

Alevi Duaları ve Gülbangları

Bu kitapta, Kuran’daki bazı duaların ve yasin suresinin şiirleştirilmiş tercümesi, Alevilerin cem cemaatlerinde okuduğu dualar ve gülbanglar yer almaktadır.

Toplumların tarihlerinde belirli kuşaklar önemli rol oynarlar. Dünyada ve ülkemizde*68 kuşağının yarattığı deprem gibi. Ülkemizde 68 kuşağının yarattığı politik ortamın etkisi bitmeden arkasından 78 kuşağının sarsıcı etkisi geldi. Benim de içinde bulunduğum 78 kuşağın yarattığı toplumsal uyanış ve sosyal devrim öyle bir etki yarattı ki buna tepki olarak gelen egemenlerin 12 Eylül darbesinin izleri aradan geçen 33 yıl sonra bile halâ silinemedi.*Ancak eylemsel olarak durağanlaşan 78 kuşağının temsilcileri bu sefer de edebiyatta, sinemada ve diğer sanatsal dallarında günümüzde etkisini sürdüren bir çalışma gerçekleştirdiler ve halâ bu çalışmalar devam etmektedir. Pek çok araştırmacı, pek çok yeni yazar yeni ürünlerle piyasaya çıktılar. Bir yere sokulup etkisiz hale getirilmek istenen kuşak, sokulmak istenilen kalıba isyan edip farklı noktalardan uç vermeye başladı. Az biraz toprakla haşır neşir olanlar bilirler. Ayrık otu diye bir ot vardır. Ayrık otunu bulunduğu ortamdan kolay kolay söküp atamazsın. Mutlaka bir yerden başını kaldırır ve yaşamaya devam eder.

İlhami Yazgan yukarıda başlıkda ismini belirttiğim kitaba hayat veren, can veren benim 78 kuşağının bir neferi olarak yoldaşlık etmekten onur duyduğum dostlarımdan biri. Yanlış anımsamıyorsam bu 6.kitabı. Aleviler ve kürtler üzerine değişik araştırmalar yapan bir arkadaşımız.

19.yy Alman Şarkiyatçıların Bektaşilik serüveni isimli kitabı da Alevilik üzerine yapılan bir araştırma.

Dr. Georg Jakop , Dr. Felix Von Luschan ve Dr. Edmund Naumann isimli 19.yy Alman şarkiyatçıların Anadolu da Bektaşiler, Tahtacılar ve Kızılbaşlar hakkında yaptıkları araştırmaları derleyen ve güzel Türkçesi ile günümüze getiren bu alanda kaynak sıkıntısı çekenler için kıymetli yeni bir kaynak..

Kitap, Hacı Bektaş Veli ve Bektaşiliğin, 19. Yüzyılda Almanya arşivlerinde bulunan kaynaklardaki yansımalarını ve Alman şarkiyatçı, araştırmacı ve yazarların Bektaşiler, Tahtacı ve Kızılbaşlar hakkındaki görüşlerini irdelemektedir.

Dr. Georg Jakob’un 1908 yılında yayımladığı ’Bektaşilik Öğretisi Üzerine Denemeler’ adlı çalışması Almanya’da önemli yapıtlar arasında sayılmaktadır. 120 yıl önce Dr. Edmund Naumann’ın Hacı Bektaş’a yapmış olduğu ziyaret ve bu ziyaret sebebiyle yazdığı makalesi Hacı Bektaş türbesindeki gözlemlerini kapsamaktadir. Yine Dr. Felix von Luschan’ın 1890 yılında yayımlanan ’Tahtacılar’ adlı makalesini içeren bölümde ise 1890’lı yıllarda Likya Bölgesi’nde yaşayan Tahtacılar, Bektaşiler, Yunanlılar, Ermeniler ve diğer halklardır.

Ayrıca Alman kaynakları tarama metodolojisi ile Alman literatüründe Bektaşi teması ile ilgili araştırmalarda kitaba konu edilmiştir. Batılı kaynaklardan alınmış gravür ve fotoğraflar ilgili bölümlere eklenerek okurun hayal gücü desteklenmek istenmiştir.

Kimi incelemeye, kimiyse doğrudan gözleme dayanan bu çalışmanın birçok öğretici ve aydınlatıcı belge sunması acısından önemli bir boşluğu dolduracak nitelikte olduğuna inanıyorum.


La Kitap Yayınları
Çeviren ve Yayına Hazırlayan: İlhami Yazgan
Ankara 2013, 1. Baskı

Saygılarımla

Ali İhsan UĞUZ