![[Resim: 10.jpg]](http://www.habercem.com/newpics/yazar/10.jpg)
CEMAL CANPOLAT'IN YAZI DİZİSİ) Amasya sancağı ilçelerine bağlı kasaba ve köylerde çok KIZILBAŞ olup geceleyin kadın, kız oğlanlarla toplanıp cem' ettikleri, Hazret-i Ebu Bekir, Ömer ve Osman'a hakaret edip, Sünnilere Yezid dedikleri, sapık inançlı oldukları, bu Kızılbaşları tukuklayıp yargılayın söylendiği gibi iseler vereceğim emrim üzere cezalandıracaksınız buyurulmaktadır.
[COLOR=sienna]AMASYA'DAKÃ KIZILBAŞ TÜRKMENLERİN CEZALANDIRILMASI YAZI: 28 Receb sene 989 (Ağustos 1581), Padişah 3. Murad dönemi, Sadrâzam Koca Sinan Paşa, İran Şahı 1. Tahmasb'tır.
0 yıl Fransa'ya 3. defa kapitülâsyon verilmes,i İspanya ile üç yıllık silâh bırakışması imzalandı.
KİMDEN: Padişah 'tan
KİME: Amasya Kadısı ve Amasya Beği'ne, Çorum, zile, Turhal, İskilip, Osmancık, (Ortova) Artuk-Abâd, Hüseyin Abad (Alaca), Güleş, Ortapâre, Emine- Pazarı, Mahd-Uzeb, Kazâbad Katar, Kara-Hisâr, Murle, Musa Kadılarına HÜKÜM
KONU: Amasya sancağı ilçelerine bağlı kasaba ve köylerde çok KIZILBAŞ olup geceleyin kadın, kız oğlanlarla toplanıp cem' ettikleri, Hazret-i Ebu Bekir, Ömer ve Osman'a hakaret edip, Sünnilere Yezid dedikleri, sapık inançlı oldukları, bu Kızılbaşları tukuklayıp yargılayın söylendiği gibi iseler vereceğim emrim üzere cezalandıracaksınız buyurulmaktadır.
BELGENİN MEALİ
Merkum Çavuş'un biraderi Hasan'a verildi
Amasya Kadısı ve Amasya Beği'ne ve Çorum ve Zile ve Turhal ve İskilip, ve Osmancık ve Artukâbad ve Alaca Hüseynâbad ve Güleş ve Orta-Pâre ve Emine-Pazan ve Mahd-Uzeb ve Kazâbad ve Katar ve Kara Hisar ve Murlu ve Musa kadılarına HÜKÜM Kİ, zikr olman kasabât ve kuralarda (köylerde) ba'z-ı mülhid ve KIZILBAŞ TAİFESİ olub Çhar-ı Yâr-i güzini (dört dost) Hazret-i Ebu Bekir, Ömer ve Osman) ridvanü-lahi teâlâ aleyhim ecma'ine sebb ü şetm (sövüp sayma) idüb müselmanlara alâniyen Yezid geldi deyû kelemât idüb ve gece cem'iyyet idüb avretlerini ve kızlarını meclislerine getürüb birbirlerinin avretlerini kızlarını tasarruf idüb salât ve savm (namaz, oruç) bilmeyüb ve oğullarına Ebu Bekir, Ömer, ve Osman isimleri ıtlak itmeyüb ve içlerinde dahi bu isimler ile müsemmâ (adlanmış) kimesne olmamağ-la mülhid oldukları (sapık inançlı) zahir içlerinde Halife nâmına olan kimesneler yukaru Cânibiden Şahlarından çizme ve esbâb getürüb birbirlerine gezdirüb ziyaret idüb ve taife—i mezbûreden (yukarıda adlan gaçen) CELÃL HALİFE ve RESUL HAÃFE din uğruna çıkub cem'iyyet eylemişlerdir biz dahi idelim deyû fesada mübâşret idüb ve bi-1 cümle dahi bunların emsali şer'-i şerife muhalif efâl-i kabihadan (kötü işler) hâli olmadıktan istimâ' olunmağın (duyulduğu) bu bâbda dergâh-ı muallâm çavuşlarından Solak-Zâde Ahmed Çavuş zide kadruhû (iti-ban çığâlsm) mübâşeretiyle (görevlendirildiği) ahvallerini teftiş olmub görilmesini emir idüb BUYURDIM Kİ, vusul buldukda müşârün-İleyh (adı geçen) çavuşım mübâşeretiyle taht-ı kazanızda ol ehli kimesnelerin ahvallerini tefitişidüb geresin fi-l-vâki' zikr olunan kasabât ve kur-halarda (köylerde) ol makule kimesneler olub vech-i meşrûh üzere şer'-i şerife muhalif efâlleri (şeriata aykın hareketleri) olub hâşâ çâr-ı yâr-ı güzini ridvanüllahi teâlâ aleyhim ecma'in şer'-i şerife muhalif (şeriata aykın) itâle-i lisân eyledikleri (dil uzattıklan, sövüp saydıklan) arz ve mu'temedü-n-aleyh (güvenilen kişi) kimesnelerin şehâdetleriyle bi-hasebe-ş-şer' (mahkemece) sabit ve zahir olur ise üzerlerine sabit ve zahir olduğı gibi sicili idüb dahi anin emsali mül-hidlari (sapık inançta olanlan) muhkem habs idüb (tutuklanıp zincire vurulma) vuku'ı üzere (olduğu gibi) arz eyliyesin sonra haklarında emr-i şerifim ne veçhile sâdır olur ise mûcibiyle (gereği gibi) amel idesin amma bu bahane ile kendü hâllerinde olanlan mücerced celb ü ahz içinde (yakalamaya çalışırken) rencide ve remide (incitmeme) itdirmeyüb dahi hin-ı teftişde temâm-ı hakk üzere olub tezvir ü telbisden (yalan dolan) şuhûd-ı zordan (baskıyle tanıklık yapmak) ve nisbit ve taassub ile (düşmanlık) kendü hâllerinde olanlar zülm ve teâdi olınmakdan (baskı ve düşmanlıktan) ziyâde hazer idesin (sakınasın).
BELGE: BOA- Mühimme Deften, c. 42, s. 123/420
![[Resim: 130720081606385512514_4.jpg]](http://www.habercem.com/newpics/news/130720081606385512514_4.jpg)
BELGENİN ÖZETİ
Yedinci belgemiz ise (Mühimme Defteri, Cilt: 42, Sayfa: 123) Padişahtan Amasya kadısına ve beyine, Çorum, Zile, Turhal, İskilip, Osmancık, (Ortova) Artuk Abad, Hüseyin Abad (Alaca) Güleş, Ortapare, Emine-Pazarı, Mahd-Uzeb, Kazabad Katar, Kara-Hisar, Murle, Musa kadılarına hüküm ki, yukarı da bahsedilen yerlerde bulunan Kızılbaşların kadın, kız ve erkeklerin bir araya gelerek yaptıkları Ayin-i Cem’i “mum söndü” olarak gören hakim anlayış bu insanların inançlarından ötürü belirlenip cezalandırılmalarını istiyor. Kızılbaşların Hz. Ebubekir, Hz. Osman ve Hz. Ömer’in halifeliklerini kabul etmediklerini ve Müslümanlara Yezid dediği öne sürülüyor. Ancak tarihsel olarak bakıldığında Kerbela olayındaki Yezid’in tutumu isim, mekan ve kişiler değişse de devam ediyor. Kızılbaşlar da tarihsel olarak böyle bir zulüm sürecinden geçtiklerinden kim kim olursa olsun zulüm edene Yezid demişlerdir. Padişah Kızılbaş olanların yakalanıp zincire vurulmasını ve emirlerinin beklenmesini istiyor.
[email protected]