Ayin öncesi manastırın girişine gelen ziyaretçiler, Trabzon Valiliği tarafından kendilerine verilen kartların Türk görevlilerce kontrol edilmesinin ardından içeriye alındı.
Manastırın avlu ve merdivenlerini dolduran 500 kişi, daha sonra Fener Rum Patriği Bartholomeos yönetiminde saat 10.15'de ayinlerine başladı.
Ayine, Kültür ve Turizm Bakanlığı Dış İlişkiler Daire Başkanı Onur Gözet ve Maçka Belediye Başkanı Ertuğrul Genç de katıldı. Manastıra giremeyen ziyaretçilerin ayini izleyebilmesi için dışarıya dev ekran konuldu.
Yerli ve yabancı basın mensuplarının da takip ettiği ayine katılmak için manastıra gelen ziyaretçiler, girişte mum yakarak dua okudular.
Öte yandan, manastıra giden patika yol üzerinde Fener Rum Patriği Bartholomeos, kendisini kemençe eşliğinde türkü söyleyerek karşılayıp ''hoş geldin'' diyen yöresel sanatçıyı öptü. Bartholomeos, kemençe çalarak türkü söyleyen bir başka yöresel sanatçıyı da bir süre dinledikten sonra bahşiş vererek manastıra gitti.

Sümela Manastırı

Maçka ilçesinin Altındere Vadisi'ndeki Karadağ'ın eteklerinde, vadiden yaklaşık 300 metre yükseklikteki ormanlık alanda kayalar oyularak yapılmış Sümela Manastırı, halk arasında ''Meryem Ana'' adıyla biliniyor.
''Meryem Ana'' adına kurulan ve ''Sümela'' adını siyah anlamına gelen ''melas'' sözcüğünden aldığı söylenen ismin, manastırın yapıldığı Karadağlar'dan geldiği düşünülüyor. ''Sümela'' kelimesi, buradaki Hazreti Meryem tasvirinin ''siyah'' rengine de bağlanıyor.
Hakkında çeşitli rivayetler bulunan ve kuruluşu bilimsel verilere göre 13. yüzyıla dayanan manastırın, 1650'ye kadar dış kapısı üzerinde görülebilen 1360 tarihli, beş mısralık bir manzum kitabede 3. Alesios, bu tesisin kurucusu (ktetor) ve ''Doğu ile Batı''nın (Iberia) hakimi imparator olarak gösterilmişti.
Bir güneş tutulmasını 1361 yılında manastırda karşılayan Alesios, 1365 tarihli vakfiyesi ile de manastırın bütün idari şartlarını, arazisini, gelirlerini düzene koyduktan sonra Trabzon'a gelecek bir tehlikeyi, bir Türk akınını önlemek için buradaki keşişlerin daima uyanık bulunmalarını istemişti.
Hizmet birimleri, misafirhane, mutfak, ayazmanın dışında 72 odası bulunan manastırın, Trabzon Kommenoslar olarak bilinen ve 1204 tarihinde Trabzon'da kurulan Kommenos Prensliği zamanında önemi arttı ve fermanlarla gelir sağlandı.
Doğu Karadeniz kıyılarının Türk egemenliğine girmesiyle Osmanlı padişahlarından Yavuz Sultan Selim'in (1512-1520) manastıra 2 şamdan hediye ettiği, ayrıca Trabzon'u fetheden Fatih Sultan Mehmet'in de manastırın haklarını tanıdığı ve birçok manastırda olduğu gibi Sümela'nın da haklarının fermanlarla korunduğu biliniyor.

Cemevlerine cümbüş evi olarak bakan bir zihniyetin,kiliselere bu kadar ayrıcalık vermesi düşündürücüdür.

Atatürk bu ülke menfaatine ne yaptıysa,şimdi tam tersi yapılmaktadır,umarım yakın zamanda da Ermeniler "özerklik"istemez...