Şirket zararları piyasaları sarstı!









Aralık ortasında piyasalarda hissedilen iyimser tablonun etkisi şirket raporları ile iyice kayboldu. Japon Sony 1.1, Toshiba ise 2.2 milyar dolar zarar yazabilir. Avrupalı Tesco ve Metro gibi perakendeciler ise satış artışına rağmen 2009'dan endişeli.

REFERANS

Aralık ortasında başlayan geçici bayrama geçen hafta cuma günü ABD'den gelen istihdam verileriyle nokta koyan küresel piyasalar bu kez de şirketlerden birbiri ardına gelen zarar ya da düşük kâr beklentisi açıklamaları ile kan kaybetmeye başladı. ABD'li alüminyum üreticisi Alcoa'nın 6 yıl sonra ilk kez zarar yazmasının verdiği moral bozukluğunun ardından dün de Japon otomotiv ve elektronik devlerinden Avrupalı perakende şirketlerine kadar bir çok şirket tarafından çizilen karamsar tablo dünya piyasalarını biraz daha aşağıya çekti.

Özellikle Playstation oyun konsolu ile kiz öncesine kadar kârını katlayarak ilerleyen Sony'nin mart ayında sona eren yıllık dönemde 1.1 milyar dolar zarar yazacağı söylentileri dolaşıyor. Bir diğer elektronik ürünler üreticisi Toshiba'nın da 7 yıl sonra ilk kez zarar yazması bekleniyor. Miktarı ise 2.2 milyar dolar. Bunların yanında gelecek hafta açıklanacak olan Japonya ticaret verilerinin küresel resesyon ve değer kazanan yenden ötürü kötü geleceği beklentileri de piyasalara satış getirdi. Üstelik Sony ve Toshiba'nın Japon iş hayatındaki depremin sadece öncüsü olduğu düşünülüyor.

Avrupa'ya perakende darbesi

Avrupa'nın moralini ise İrlanda ve Yunanistan'ın ardından bir başka Euro Bölgesi ülkesi olan İspanya'nın da kredi notunun gözetim altına alınması bozdu. Üstüne Avrupa'nın perakende devlerinden satışlarındaki cılız artış haberleri geldi.

İngiltere'deki 7 haftalık satışlarının yüzde 2,5 oranında arttığını söyleyen Tesco dün yaptığı açıklamada bunun 1990'ların sonundan bu yanaki en kötü satış verisi olduğunu belirtti. Tesco ayrıca Tesco Group'un toplam satışlarının yüzde 11,6 arttığını, elektronik ve gıda dışı ürünlerin satışında yükselme olduğunu da açıkladı. Alman Metro ise kazanç beklentilerini karşılayacaklarını söyleyerek kar uyarısında bulunacağı yönündeki endişeleri de azaltmış oldu. Metro'nun açıklamasına göre şirketin dördüncü çeyrek karı yüzde 3 yükselerek 26,6 milyar dolara çıktı. 2008 satışları ise 68 milyon euro (91,1 milyar dolar) ile beklentilerin altında kaldı. Metro CEO'su Eckhard Cordes ise durumu şu sözlerle açıkladı; 2009 çok zor bir yıl olacak, müşteriler neye ne kadar para harcayacaklarını iki kere düşünecek.

Risk iştahı azaldı, euro bir ayın dibinde

Asya'dan Avrupa'ya perakendecilik, elektronik ve otomotiv sektörlerinden gelen kötü ya da beklentilerin altındaki satış verilerinin ardından piyasalarda satış hızlandı. Asya yüzde 4'ün üzerinde kan kaybederek son bir ayın en düşük seviyesine geriledi. Avrupa ise yüzde ...'a yakın çakıldı. Japonya'nın Nikkei 225 endeksi yüzde ... düşerken, Hong Kong'un Hang Seng endeksi yüzde ..., Singapur'un Straits Times endeksi yüzde ... düştü. İngiliz FTSE 100 endeksi yüzde .. kan kaybederken, Alman DAX endeksi yüzde ..., Fransız CAC 40 endeksi yüzde ... geriledi. Piyasaların tersine dönmesinde azalan küresel risk iştahı da etkili. Oysa ki yeni yıla girilirken risk iştahında biraz toparlanma görüleceği iddia ediliyordu. Şimdi ise ralli ve çöküş şeklinde gitmesi beklenen bir piyasa trendi konuşuluyor. Son olarak dün OECD'nin yayımladığı kasım verileri de dünyanın en büyük ekonomilerinde sanayi üretiminin yavaşladığını ortaya koydu.

Avrupa Merkez Bankası'nın (AMB) perşembe günkü para kurulu toplantısından beklenenin üzerinde bir indirim geleceği söylentileri ile euro dün dolar karşısında ..... seviyesine gerilerken, ABD Batı Teksas Tipi ham petrolün fiyatı da varil başına .... dolara gerileyerek bir ayın en düşük seviyesini gördü. Yen ise dolar karşısında güçlenmeye devam ediyor. Önceki gün 88.88 ile dolar karşısında 19 Aralık tarihinden bu yanaki en yüksek seviyesini gören yen dün de dolar karşısında 89.39 seviyelerindeydi.

Japon şirketlerinde zarar dalgası başlayabilir

İkon niteliğinde bir ürün olara kabul edilen Walkman'in de üreticisi olan Sony eğer konuşulan kayıp beklentisini doğrularsa bu, şirketin son 14 yıl içindeki ilk yıllık zararı olarak tarihe geçecek. Sony ekim ayında işletme kârını 200 milyar yen olarak açıklayarak hedefinin yüzde 58 aşağısına düşürmüştü. Yıllık 100 milyar yen tasarruf yapma planı olan Sony aralık başında da 8 bin tam zamanlı çalışanının işine son vereceğini açıklamıştı.
7 yıl içindeki ilk zararını açıklaması beklenen Toshiba'nın özellikle yarı iletken ürünlerinde ettiği zararların etkisiyle toplam 200 milyar yen, yani 2.2 milyar dolar civarında bir zarar açıklaması yapması bekleniyor.

Oysa Toshiba ekim ayında 1.6 milyar dolar kâr edeceğini açıklamıştı. Kasım ayında Japonya'nın ihracatı bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 26,5 çakıldı, ithalatı ise yüzde 13,7 düştü. Japonya Maliye Bakanlığı'nın verilerine göre ülkenin cari açık fazlası da 9'uncu ayda üst üste olmak üzere yüzde 66 eridi ve 6.46 milyar dolara indi. Marketwatch'a konuşan uzmanlara göre ise daha bir çok Japon üreticiden bu tür zarar açıklamaları yolda. Uzmanlar şirketlerin şu anda sadece zarar açıkladıklarını ve asıl bundan sonra temettü dağıtımlarını azaltmaları gibi yöntemlere başvurmaları halinde piyasaların bu tür hareketlerden daha da olumsuz etkileneceğini savunuyor.

Uzmanlara göre ise Japon üreticileri kısa bir süre içinde yeniden kâra geçmeleri oldukça zor. Çünkü küresel resesyon derinleştikçe Japon ürünlerinin en fazla satın alan ABD ve Avrupa gibi pazarlardaki tüketici işini kaybettiği ya da kaybetmekten korktuğu için para harcamıyor. Japon Yeni'nin risk iştahının azalmasıyla birlikte azalan carry trade işlemleri sebebiyle son aylarda dolar karşısında değerlenmesi Japon ihracatçıları uzun zamandır vuruyor.