‘Sil Baştan’ gerçek oldu

Bilim insanları "Eternal Sunshine of the Spotless Mind" filminin senaryosunu hayata geçirdi, farelerin seçilmiş anılarını silmeyi başardı


WASHINGTON – Bilim insanları, farelerin beyinlerindeki seçilmiş anıları, diğer hafıza bölümlerine ve beyne zarar vermeden silmenin yolunu buldu. Böylece 2004 yılında yapılan "Eternal Sunshine of the Spotless Mind" (Sil Baştan) filminde, iki sevgilinin, ayrıldıktan sonra çektikleri acıya dayanamayıp birbirleriyle ilgili anılarını "sildirmelerini" anlatan kurgu da gerçek hayata geçti.

Georgia Tıp Fakültesinde nörobiyolog olan Joe Tsien liderliğinde yapılan araştırmada, beyindeki önemli protein seviyeleriyle oynayan bilim insanları, seçilmiş belirgin bazı anıları silmeyi başardı.
Neuron (Nöron) adlı dergide sonuçları yayınlanan araştırmanın, savaş travmaları gibi insanların ruh sağlığını bozan anıların silinmesi konusunda yön verici olabileceği belirtiliyor.
Farelerdeki araştırma, öğrenme ve anılarla ilgili olan alpha-CaMKII adlı bir proteine odaklandı. Bilim adamları, genetik olarak müdahale edilmiş farelerin beyinlerindeki alpha-CaMKII proteini seviyeleriyle oynayarak, uzun dönemli ve kısa dönemli hafızaya müdahale etmeyi amaçladı.
Bu süreç sonunda bilim adamları, farelerin başka şeyleri unutmadan, "elektrik şoku" gibi "seçili" anılarını silmeyi başardı.
Joe Tsien, bu yöntemin insanlarda da aynı etkiyi göstereceği konusunda şüpheli olduğunu ve bir insanın anılarını silmenin doğru olmayabileceğini kaydetti.
Tsien, acı verici olanlar da dahil bütün anıların bir amacının olduğunu, bunların hepsinden insanın büyük dersler aldığını ve deneyim edindiğini söyledi. Tsien, anılar sayesinde aynı hataların tekrarlanmadığını ve anıların ilerleyen hayata uyum sağlamaya yardımcı olduklarını belirtti.
İnsan beyninin fare beynine oranla çok daha karmaşık ve farklı olduğunu, bu nedenle yöntemi insanlarda uygulamanın mümkün olmadığını düşündüğünü söyleyen Tsien, yine de "eğer bunun olduğunu görürse çok da şaşırmayacağını" ekledi.
2004 yılında yapılan "Eternal Sunshine of the Spotless Mind" (Sil Baştan) filmi, iki sevgilinin, ayrıldıktan sonra çektikleri acıya dayanamayıp birbirleriyle ilgili anılarını "sildirmelerini" konu alıyordu.
Filmle ilgili görüşü sorulan Tsien, kötü bir ilişkiyi ya da o insanla ilgili anıları silmenin, kimse için çözüm olmayacağını söyledi.