] Rivayet odur ki, Şah İsmail bir gün Kerbela şehitlerinden birinin mezarı olduğu söylenen bir yere itibar etmez. Mezarın açılmasını emreder. Sonra görür ki şehidin naaşı canlı bir insan gibi orada durmaktadır hatta kolundaki yarası dahi kanamaktadır. Bunun üzerine büyük bir hata ettiğini farkeder ve bir şiir okur. Şiirin sonunda, mahlas olarak Hatayi yani ’hatası olan’ adını kullanır ve o günden sonra herkes kendisini hatası ile ansın ister.

] Okuduğu rivayet olunan şiir şudur, ancak redif bölümü ’Hata ettim Hüda için bağışla’ versiyonu da mevcuttur.

Sabah oldu kutlu günler doğuyor
Hata ettim günahımı bağışla
İhsan ettiğine nurlar yağıyor
Hata ettim günahımı bağışla

Yağan yağmur üçün esen yel içün
Dergâhına varan doğru yol içün
Urum’daki Hacı Bektaş Vel’ içün
Hata ettim günahımı bağışla

Seksen bin Urum erleri içün
Doksan bin Horasan pirleri içün
Müşkülleri halleden rehber içün
Hata ettim günahımı bağışla

Talip olmaz (i)rehbersiz babasız
Harman mı savrulur yelsiz yabasız
Kul hatasız olmaz, hata tövbesiz
Hata ettim günahımı bağışla

Eyüp Peygamber’ in gözü yaşı içün
İnip inip deldiceği taş içün
Yusuf Peygamber’ in aziz başı içün
Hata ettim günahımı bağışla

Musa’ya verdiğin Tûr’un hakk’ içün
İsa’ya verdiğin surun hakk’ içün
Ol Şemsi kamerin nuru hakk’ için
Hata ettim günahımı bağışla

Cümle biten çiçeklerin hakk içün
On dört Masum-u Pakın hakk’ içün
Sen Ganisin Ganiliğin hakk’ içün
Hata ettim günahımı bağışla

Hatayi çağırır aman ’Enel Hakk’,
Münkir olan kullardan uzaksın uzak
Sen ganisin senden özge kimsem yok
Hata ettim günahımı bağışla

Emevi halifesi Yezid’in vaat ettiği valilik, mal-mülk teklifini ret ederek, şehid olacağını bilebile İmam Hüseyin tarafına geçen Hür; Aleviler tarafından sevilen ve saygı duyulan Kerbela Şehidi’dir. Birçok Alevi-Bektaşi ozanları Hür’ü deyişlerinde övmektedir. Yedi Ulu Ozandan birisi olan Şah Hatayi de birçok dörtlüklerinde Hür’ü övmektedir. Asıl ismi Şah İsmail olan Safevi Devletinin kurucusu Şah Hatayi’nin mahlasını, Bağdat’ı ele geçirip, Kerbela’yı ziyaretinden sonra aldığı rivayet edilmektedir. Kerbela’yı ziyaret eden Şah İsmail’in Hür Şehid’in bu faciadan sorumlu olduğunu, İmam Hüseyin tarafına iş işten geçtikten sonra katıldığını düşünerek, Hür’ün mezarını açtırdığı, sargıları söktükten sonra Hür’ün vücudundan taze kan aktığını görmesi üzerine ’hata ettim’ manasına gelen ’Hatayi’ mahlasını kullandığı söylentisi bulunmaktadır.

alıntıdır...

Aman hey erenler mürüvvet sizden
Öksüzem garibem amana geldim
Şu benim halime merhamet eyle
Ağlaya ağlaya meydana geldim

Şahın bahçesinde ben garip bülbül
Efkarım artmakta halim pek müşkül
Koparmadım asla kokladım bir gül
Gafil oldum ise imana geldim

Gönül şahinini saldım havaya
Akıl sefinesin vermişim zaya
Yüzüm süregeldim men hak-i paya
Server Muhammed'e Selman'a geldim

Muhammed Ali'nin kullarındanım
Al-i aba nesl-i Haydarındanım
İmam-ı Ca'fer'in mezhebindenim
Derdimend HATAYİ dermana geldim

(-Bazı kaynaklarda Pir Sultan olarak geçmektedir.)

Gel gönül pirlerin nasihatini
Biz tutalım tutmayandan nemiz var
Dost muhabbetin muhabbetimize
Biz katalım katmayan dan nemiz var

] Bize bunu diyen böyle demiştir
Bir lokmayı bin can ile yemiştir
Erenler bir doğru yoldur, kurmuştur
Biz gidelim gitmeyende nemiz var

Yine Hak sendedir sen sana bak ha
Sen sana bakup da sen sende kork ha
İhlas ile niyazımizi Hakka
Biz edelim etmeyenden nemiz var

Gel Hatayi ikrarımız güdelim
Biz bizi görelim gayri nidelim
Yıkık gönülleri ma'mûr edelim
Biz edelim etmeyenden nemiz var. ]

Ali'dir cesedin kendisi yuyan
Yuyup kefeniyle tabuta koyan
Ali'dir Devesin kendisi yeden
Hak ile Hak olan Arslan Ali'dir.
Şah Hatayi

] Kırklar Meydanına Vardım
Gel Beri Ey Can Dediler
İzzet İle Selam Verdiler
Gel İşte Meydan Dediler


Şah Hatayi'm Nedir Halin
Hakk'a Şükr Et Kaldır Elin
Gıybetten Kese Gör Dilin
Her Kula Yeksan Dediler

İnüb yerden göğe bina kuranlar,
Ali ile Muhammed’in aşkına,
Melekler misâli secde duranlar,
Ali ile Muhammed’in aşkına

Şeytanı sürdüler düş eylediler,
Yezid’in bağrını taş eylediler
Kırklar velayeti fâş eylediler
Ali ile Muhammed’in aşkına

Muhammed Ali’dir kuran bu yolu,
Mü’mine saçıldı tarikat gülü,
Bir ulu dergâhtır sürün bu demi,
Ali ile Muhammed’in aşkına

Muhammed Ali’nin cemine vardı,
Kırklar da silkinüb ayağa durdu,
Doksan bin erenler semaha girdi,
Ali ile Muhammed’in aşkına

Şah Hatayi’m hatm eyledim kelâmı,
Evvelâ Cibril’e verdi selâmı,
Mahrum olmaz seven şahı, imâmı,
Ali ile Muhammed’in aşkına

Kırklar meydanına vardım
Gel beri ey cân dediler
İzzet ile selâm verdim
Gel işte meydân dediler

] Kırklar bir yerde durdular
Otur deyu yer verdiler
Önüme sofra yazdılar
El lokmaya sun dediler

Kırkların kalbi durudur
Gelenin kalbin arıdır
Gelişin kanden beridir
Söyle sen kimsin dediler

Gir semâha bile oyna
Silinsin açılsın ayna
Kırk yıl kazanda dur kayna
Dahi çiğ bu ten dediler

Gördüğünü gözün ile
Söyleme sen sözün ile
Andan sonra bizim ile
Olasın mihmân dediler

Düşme dünyâ mihnetine
Tâlib ol Hak hazretine
Âb-ı zemzem şerbetine
Parmağını ban dediler

Şah Hatâyi’m nedir hâlin
Hakk’a şükr et kaldır dilin
Gaybetten kese gör dilin
Her kula yeksân dediler ]