Cumhuriyet
05 Mayıs 2009

İstanbul’daki toplantının, Sadr hareketinin partileşmesini sağlayacak ‘gizli kurultay’ niteliği taşıdığı ortaya çıktı

Sadr’a Gül-Erdoğan telkini

BAHADIR SELİM DİLEK

ANKARA - ABD karşıtlığı ile bilinen Iraklı radikal Şii lider Mukteda Sadr’ın İstanbul’daki toplantısının, Sadr hareketinin partileşmesini sağlayacak “gizli bir kurultay” niteliği taşıdığı ortaya çıktı. Toplantı öncesinde Ankara’da Sadr’ı kabul eden Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın “partileşin” telkininde bulunduğu ve Türkiye’de temsilcilik açmaları için gerekli kolaylıkların sağlanacağı güvencesini verdikleri öğrenildi.

Sadr’ın Ankara’da yaptığı temasların ve İstanbul’da katıldığı toplantının ayrıntıları netleşmeye başladı. Edinilen bilgilere göre Sadr Hareketi, İstanbul’daki toplantıyla “ilk ve olağanüstü” kurultayını yapmış oldu. “kurultay” niteliği taşıdığı kamuoyuna açıklanmayan toplantıya, 50’si Irak’tan, 30’a yakını da yurtdışından Sadr Hareketi üyesi olan Iraklı katıldı. Türkmen siyasetçi Fevzi Ekrem Terzi, Grup Başkanı Akil Abdülhüseyin, Ali el Meyali, Baha el Aaraci ve Meha el Duri’den oluşan 5 kişilik milletvekili grubunun yanı sıra, Bağdat’tan gelen heyet ağırlıklı olarak din adamlarından oluştu.

Kurultayın ana gündemini, Irak’ta aralık ayında yapılacak seçimler öncesi strateji belirleme çabaları oluşturdu. Bu bağlamda Sadr Hareketi’nin siyasal bir parti gibi örgütlenmesini sağlayacak çeşitli düzenlemeler ele alındı. Sadece silahlı bir dinsel grup olarak örgütlenmiş olan Sadr Hareketi’ne bağlı kadın ve gençlik kolları ile sivil toplum örgütleri kurması, başta Türkiye olmak üzere Avrupa ülkelerinde yurtdışı temsilcilikleri açması, Sadr Hareketi için yurtdışı lobi çalışmalarını yürütecek uzmanlar yetiştirilmesi kararlaştırıldı.

Kurultayda, bu başlıklar çerçevesinde çeşitli öneriler içeren tebliğler de sunuldu. Bağdat’taki Mustansıria Üniversitesi’nden “Öğrenciler nasıl kazanılır”, Irak’ın Endonezya Büyükelçiliği’nden “Protokol, diplomasi ve devlet görevlisi yetiştirme” başlıklı öneriler okundu ve tartışıldı. Ayrıca, yurtdışındaki Sadr yanlılarından nasıl yararlanılabileceği konusu ele alındı.

Sadr’ın 16 Nisan 2007’de, Nuri el Maliki hükümetinden geri çektiği 6 bakanın geri dönüşü için gerekli girişimlerin yapılması kararının alındığı ve bu bakanlıkların hangileri olacağı konusunun tartışıldığı kurultayda, bir tüzük yazılması konusunda da görüş birliği oluştu. Kurultayda, genel seçimler için siyasal bir strateji de benimsendi.

Gül ve Erdoğan’dan telkin

Kurultay’dan bir gün önce, Ankara’da Sadr’ı kabul eden Gül ve Erdoğan, Sadr’a, “Siyasal parti olmadan yarar sağlayamazsınız. Siyasal parti olursanız, ülke yönetiminde daha yararlı olursunuz” mesajı ile “Türkiye’de temsilcilik açarsanız size gerekli kolaylığı sağlarız” güvencesini de verdi.

Kurultaya ilişkin Cumhuriyet’in sorularını yanıtlayan Sadr Hareketi’nden Türkmen Milletvekili Fevzi Ekrem Terzi, bunun ilk kurultay olduğuna işaret ederek, bu kurultayı Türkiye’de yapmalarının nedenlerini şöyle sıraladı:

“Türkiye, Irak’taki bütün etnik gruplara eşit mesafede duran bir ülke. Aynı zamanda 2003’teki ABD işgaline de yol vermedi ve bizim gibi Irak’ın toprak bütünlüğü ve siyasal birliğini savunuyor. Sadr grubu da bunları savunuyor ve işgali kabul etmiyor. Türkiye işgale yol vermedi ama işgal güçlerinin çekilmesine yol verecek. Bu da bize gönül serinliği veriyor.”

Öte yandan işgale karşı sert tutumu ile bilinen Sadr’ın İstanbul’da kurultay düzenlemesi ve Türk yetkililer tarafından kabul edilmesine ilişkin olarak ABD’nin Ankara Büyükelçiliği yetkilileri, “Doğru mesajlar verildiği, Irak’taki güvenlik ve istikrar dikkate alındığı sürece bu görüşmeyi normal karşılarız” değerlendirmesini yapmakla yetindi.