Askeri bir darbeyle iktidara gelen ve 9 yıllık iktidarının ardından muhalefetin azil tehdidinin ciddiyeti nedeniyle istifa etmek zorunda kalan Pervez Müşerref’ten sonra devlet başkanlığı koltuğuna Asıf Ali Zerdari oturdu. Pakistan Anayasası uyarınca federal meclis ile birlikte 4 eyalet meclisinde salt çoğunluğu sağlamak devlet başkanlığı seçilmek için yeterli. Zerdari gerekli rakamın da üzerine çıkarak gelecek 5 yıllık dönemde devlet başkanlığı görevini yürütme hakkına sahip oldu.
Son parlamento seçimlerinden birinci parti olarak çıkan Pakistan Halk Partisi’nin eş başkanı olan Zerdari, Butto suikastı sonrasında yaşanan süreci kendi lehine çevirmeyi başarmıştı. Butto’nun siyaset sahnesinden elim bir suikast sonrasında silinmesi, Asıf Ali Zerdari’nin belki de siyasi kariyeri için bulunmaz bir fırsat sundu. Siyaseti bir yaşam biçimi olarak benimseyen eşinin vesilesiyle tanıştığı siyasette en üst makama ulaşan Zerdari, Butto döneminde bakanlık ve senatörlük görevlerini üstlenmişti. İsminin geçtiği cinayet davalarına ek olarak bu görevleri sırasında karıştığı iddia edilen yolsuzluk davalarından hüküm giyen Zerdari, hayatının önemli bir bölümünü hapishanede geçirdi. Kefaletle serbest bırakılmasının ardından hayatını Pakistan dışında devam ettiren Zerdari, Butto’nun ülkeye geri dönmesi ve suikast sonucu hayatını kaybetmesi ile siyasete ummadığı bir desteği arkasına alarak geri döndü.
Pakistan halkı Asıf Ali Zerdari’nin devlet başkanlığına destek verirken en önemli motivasyonları Butto suikastının intikamının ancak bu şekilde alınabileceği idi. Benazir Butto’nun Pervez Müşerref’e karşı yürüttüğü kampanyayı demokrasi savaşı olarak lanse etmesi, Butto suikasti sonrasında bu bayrağı Zerdari’nin devraldığı şeklinde bir havanın hâkim olmasına neden oldu. Her anlamda Butto’nun kendisi için yol gösterici olacağını açıklayan Zerdari’nin bu sözünü tutması zor görünüyor. Zira Zerdari’nin Müşerref’in görevden aldığı yargıçların iadesi konusunda koalisyon hükümeti döneminde ortaya koyduğu olumsuz tavrı devam ettirip ettirmeyeceği önemli bir soru işareti. Diğer taraftan Müşerref döneminde devlet başkanının yetkilerinin kısıtlanması ve tüm yetkinin parlamentoya aktarılması gerektiğini savunan Zerdari’nin koltuğu devralması sonrasında aynı tavrını sürdürmeyeceğini tahmin etmek zor değil. Bu iki husus parlamento ve halk nezdinde Zerdari ve amaçları konusunda ciddi soru işaretlerinin oluşmasına neden olabilecek öncelikli konular olarak görülebilir.
Zerdari’nin devlet başkanlığı döneminde ordu ve istihbarat teşkilatları ile ilişkileri de kritik niteliğe sahip. Müşerref’in ordu ve istihbarat teşkilatları üzerindeki etkin kontrolünün Zerdari’den de beklemek fazlasıyla iyimser bir tahmin olur. Zira Zerdari’nin bu anlamda çok fazla dezavantaja sahip olduğu görülüyor. Bir sivil olarak, Müşerref’in sistemin içinden biri olarak gösterdiği beceriyi yeni devlet başkanından beklemek mümkün değil. Diğer taraftan Zerdari hakkında gün yüzüne çıkmış ve çıkmamış pek çok dosyanın varlığı hareket kabiliyetini oldukça sınırlayan bir başka unsur.
Zerdari’yi bekleyen bir diğer sorun Pakistan’a gün geçtikçe daha fazla zarar veren terör eylemleri. Şehir merkezlerinde âdeta günün doğal bir parçası hâline gelen eylemler, radikal grupların etkisinin her geçen gün arttığının da en önemli göstergesi durumunda. Hatırlanacağı üzere Müşerref, terörle mücadele konusunda inisiyatifi elinde toplamış, aldığı sert tedbirler nedeniyle eleştirilmişti. Müşerref sonrası dönemde yaşanan siyasi kaos terör örgütlerinin hareket kabiliyetini genişletti. Diğer taraftan radikal grupların bu boşluğu yeni devlet başkanına bir gözdağı vermek için fırsat olarak gördükleri de söylenebilir. Zerdari’nin devlet başkanlığı döneminde terörle mücadele konusunda kendisine nasıl bir rol biçeceğini, ABD’yle nasıl bir işbirliği tasarladığı belirleyeceğe benziyor. Zira koltuğu oturmadan önce ABD’ye sıcak mesajlar yollayan Zerdari, Vaşington ile Müşerref’ten de öte bir işbirliğine gidebilir. Yeni Devlet Başkanının altyapısı, geçmişi ve kabiliyetleri değerlendirildiğinde bulunduğu makama tutunmak için hem içerde hem de dışarıda destek arayışına girme zorunluluğu ortada. Bu kapsamda Zerdari’nin iktidarına destek şartıyla Vaşington’la en ileri düzeyde müttefiklik ilişkisine sonuna kadar devam etme ilkesini benimsemesi beklenebilir. ABD’nin Pakistan sınırları içinde geniş kapsamlı bir askeri operasyon yapma arzusu göz önünde tutulduğunda bu hususta bir uzlaşmanın yakın olduğu görülüyor..
Tüm bu sayılan hususlardan daha önemlisi Pakistan’ın içine sürüklendiği parçalanma sürecidir. Etnik ve mezhepsel kutuplaşmalar derinleşirken siyasi hesaplaşmalar bu sürecin âdeta göz ardı edilmesine neden oluyor. Zerdari’nin Pakistan’da bütünü kucaklayan bir lider hâline gelmesi yalnızca kendi iktidarı açısından değil, Pakistan’ın geleceği açısından büyük önem arz ediyor.
Pakistan, seçtiği devlet başkanının da gösterdiği gibi bir geçiş süreci yaşıyor. Pakistan için önemli olan bu geçiş sürecini en az zararla atlatabilmeyi başarabilmek.

SECTOR 2023