Obama`nın 4 anahtarı var









ABD'de başkan seçilmesi dünya genelinde eşi görülmemiş bir ilgi uyandıran Barack Obama'nın ülke ekonomisini canlandırma ve küresel finans krizini çözümleme konusunda neler yapacağı merakla bekleniyor.

REFERANS GAZETESİ

Uzmanlar Obama'nın başarı için 4 önemli noktaya odaklanması gerektiğini söylüyorlar, Bunlar, ekonomi danışmanlarını dinlemesi, Cumhuriyetçilerin fikirlerinden yararlanması, bütçe sınırlamaları konusunda dikkatli olması ve geçmişte yapılan hataların farkında olması olarak sıralanıyor.

Obama seçim kampanyası sırasında etkileyici bir ekonomi danışmanları ekibi kurdu. Bu ekipte Chicago Üniversitesi'nden Austan D. Goolsbee, Harvard'dan David Cutler ve Jeffrey Liebman, kampanyanın ekonomi politikaları direktörü Jason Furman gibi ekonomi alanında isim yapmış kişiler bulunuyor. Temsilciler Meclisi ve Senato'dan gelecek önerilere karşılık bu uzmanların neler söyleyeceği ve Obama'nın bu konuda nasıl bir denge politika izleyeceği üçüncü çeyrek dönemde yüzde 0,3 küçülen ekonominin geleceği ve bu kararların küresel finans krizini nasıl etkileyeceği açısından önem taşıyor.

Seçim sonrasında iktidarın Cumhuriyetçi Parti'den Demokrat Parti'ye geçmesi Cumhuriyetçi Parti döneminde iyi sonuçlar veren uygulamaların devamı ya da muhalefet kanadından gelecek akılcı önerilerin hayata geçirilmesi açısından da önem taşıyor. Eski Başkan Bill Clinton'ın 1996 yılındaki sosyal yardım reformunda Cumhuriyetçilerin önerilerini dikkate aldığını belirten uzmanlar Obama'nın da benzer şekilde davranmasını istiyor.

ABD'de hükümetin vergi gelirleri ile harcamaları arasındaki makas giderek açılıyor. Bu ortamda ABD'lilerin yüzde 95'ini kapsayan vergi indirimi sözü veren Obama'nın bütçe dengesine azami dikkat göstermesi gerekiyor. Uzmanlara göre Obama'nın geçmişte Kolombiya ve Güney Kore ile serbest ticaret anlaşmalarına karşı çıkkması, Çin'in para birimini değerlendirmemesi halinde gümrük vergilerini yükseltme önerilene destek vermesi hatalı bir yaklaşımdı. Başkanlık döneminde bu tür hataları tekrarlamaması gerektiği belirtiliyor.

İlaç üreticileri ve sigortacılar endişeli

Bu arada, Obama'nın başkanlık seçimini kazanmasının ardından, ülkede sağlık alanında faaliyet gösteren şirketler kârları yönünden son 10 yıldaki en büyük tehditle yüzleşti. Eski Başkan Bill Clinton'ın ülkenin sağlık sistemini yeniden yapılandırmaya çalıştığı 1994 yılından bu yana Demokratların hakimi olduğu bir Beyaz Saray ve Kongre'yle karşı karşıya kalmayan sağlık sigortacıları ile ilaç üreticileri, olası bir sağlık reformundan olumsuz etkilenebileceği belirtiliyor. Associated Press'in haberine göre Obama, özel sigorta kuruluşlarıyla fiyatları ve hakları yeniden müzakere edecek. Yapılan tahminlere göre hükümetin kontrolünde sigorta seçeneklerini içeren bir takas odası kurulabilir ve böylece bu takas odasında bulunan hiçbir şirket önceden var olan kanser, kalp hastalığı ve diyabet gibi nedenlerle bir başvuru sahibini geri çeviremeyebilir.

Ancak, Demokratların bu kadar büyük değişikliklere gitmeden önce, Bush yönetimi döneminde ilerleme kaydedilen daha küçük programlara odaklanılması bekleniyor. Bu listenin başında Humana ve UnitedHealth gibi büyük sigorta şirketlerinin yaşlılara sağlık sigortası sunduğu Medicare Advantage programı bulunuyor. Bu şirketlerin destekçileri geçmişteki girişimleri yaşlılara sunulan sağlık hizmetinin kalitesini düşüreceği gerekçesiyle engellemişti. Bu sistemde sigortacılar ilaç fiyatlarını hastalar adına ilaç üreticileriyle müzakere edebiliyor. Demokratlar ise fiyat görüşmelerini hükümetin yürütmesi halinde daha fazla tasarruf edileceğine inanıyor. Obama'nın üzerinde çalışmaya söz verdiği uygulama gerçekleşirse, ilaçlardan elde edilen gelir 10 milyar dolar gerileyerek 30 milyar dolara düşebilir. İlaç sektörünün lehine olmayan bu planlar Pfizer ve GlaxoSmithKline gibi ilaç devlerini de zor duruma sokabilir. Öte yandan, Demokratların bu girişimlerinin düşük maliyetli biyoteknolojik ilaç piyasasını canlandırması da bekleniyor.

Silah yasağı korkusu satış rekoru kırdırdı

Obama'nın başkan adayı olmasıyla hareketlenen bir diğer alan ise silah sektörü oldu. Yeni başkanın silah taşıma haklarını kısıtlayabileceği endişesiyle seçimden önce silah satan mazağaları dolduran ABD'liler, satış rekorlarının kırılmasına neden oldu. FBI verilerine göre, tüfek ve silah satışları 2008 Mayıs ayında geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 17 oranında arttı. Daha sonra düşen satışlar, Obama'nın başkanlık kampanyasına hız verilmesiyle birlikte ekim ayında yüzde 24 arttı. Silah satıcıları siyasi belirsizliğin satışlar için büyük avantaj olduğunu belirtirken, şimdiye dek üreticilerin yüzünü en çok güldüren başkanın ise Bill Clinton dönemi olduğunu söylüyor. Silah satışlarının artmasında, Obama'nın nisan ayında bazı Amerikalıların sıkıntılı dönemlerde ya silaha ya da dine sarıldığını söylemiş olmasının da etkili olduğu belirtiliyor.

2 bankaya daha el konuldu

Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) ABD'deki eşdeğeri olan FDIC hafta sonunda zordaki 2 bankaya daha elkoydu. Bunlardan bir tanesi Houston merkezli Franklin Bank ve diğeri de Kaliforniya merkezli Security Pacific Bank of California. Böylece ABD'de yılbaşından bu yana el konulan banka sayısı 19'a yükseldi. 5.1 milyar dolarlık varlığa sahip olan Franklin Bank'taki mevduat miktarı 3.7 milyar dolardı. Security Pacific Bank of California'nın varlığı ise 561 milyon dolar düzeyindeydi. El koyma işlemi sonrasında Franklin Bank'ın tüm varlıkları Prosperity Bank'a geçti. Pacific Western Bank of Los Angeles ise Security Pacific Bank'ın 51.8 milyon dolarlık varlığını satın aldı. İki bankanın FDIC'a maliyetinin 1.6 milyar doları bulması bekleniyor