Vücuttaki kaybedilmiş uzuvların ve hatta zarar görmüş beynin bile yeniden gelişmesi mümkün olabilir.


Bilim insanları, bunun gerçekleşmesine eng el olan bir geni keşfetti.

Üstteki iki fotoğraf, farenin kulağındaki d el iğin beş ve 35 gündeki iyileşme sürecini gösteriyor. Alttaki iki fotoğraf ise p21 geni olmaksızın iyileşmeyi gösteriyor.

Araştırmacılar p21 adlı genin, kopan ya da kesilen uzvun yerine yenisinin çıkma sını çıkma sını eng el lediği b el irtiliyor.

Philad el phia'daki Wistar Enstitüsü'nden araştırmacılar, p21'in devre dışı bırakılmasıyla, bazı hayvanlarda bulunan mucizevi iyileşme sürecinin insan vücudunda da işleyebileceği görüşünde.

p21 geni çıkarılmış far el eri gözlemleyenuzmanlar, organlarda kendini yenileme işlevinin ortaya çıktığını keşfetti. Bu genin etkisizleştirilmesiyle teorik olarak insanların da kaybettikleri uzuvlarına yeniden kavuşması mümkün olabilir.

Şerit solucanlar, süngerler ve semenderler gibi bazı hayvanlar vücutlarının kopan parçalarını yeniden üretme yeteneğine sahip.

Mem el iler yaralanan ya da kesilen uzuvlarını yara dokusu oluşturarak iyileştiriyorlar. Kayıp uzuvlarını yeniden üretebilen çift yaşamlılar (hem karada hem denizde yaşayabilen hayvanlar) ilk adım olarak “blastema” denen bir doku g el iştiriyorlar. Bu doku yitirilen uzuvdaki ve çevresindeki dokularda yeralan hücr el eri topluyor ve yetişkin hücr el eri başkalaşma yetisine sahip kök hücre ya da benzerlerine dönüştürüyor. Bu hücr el erde hızla uzvu yeniden üretecek hücre tiplerine farklılaşıyor.

Araştırmanın öncüsü Profesör Ellen Haber-Katz ile ekibi, 1996'da MRL far el eri denen bir türle deney yürütürken far el eri tanımak için kulaklarında işaret d el ikleri açtı. Ama birkaç hafta sonra bu d el iklerin hiçbir iz bırakmadan kapandığı görülmüş. Araştırmalar, bir hücre döngü düzenleyicisi olan p21 geninin MRL far el erinin kulaklarında sürekli olarak pasif durumda kaldığı b el irlenmiş.

Hücre bölünmesini yöneten ve bir tümör baskılayıcı olan p53 geni, aynı zamanda p21’in etkinleşip etkinleşmeyeceğini de b el irliyor. Normal hücr el erde p21, DNA’nın hasar görmesi halinde frene basarak hücr el erin bölünmesini durdurarak kanserleşm el eri olasılığını eng el liyor. p21 geni taşımayan far el erdeyse, DNA hasarı artsa da kanserleşme artmıyor.

MRL far el erinde, DNA hasar gördüğünde devreye girip hücr el erin intiharını sağlayan apoptoz sürecinin arttığı gözlenmiş. Uzuvlarını yenileyebilen hayvanlarda da olan farklı bir şey değil. Bu canlılarda yenilenebilen hücr el erin sayısıyla, apoptozun yüksek düzeyde seyretmesi sayesinde hücr el er hızla çoğalıyor, ama kontrolden çıkıp kanserleşmiyorlar.

Profesör Ellen Heber-Katz, "Bir uzvunu kaybetmiş semendere çok benzer bir şekilde bu far el er de bir bir iz kalmaksızın kaybedilen ya da zarar gören dokunun yerine sağlıklı olanı koyacaklar. Bu bulguların yan etkilerini anlamada henüz başlangıç aşamasında olsak da, bir gün insanlarda p21 genini geçici olarak devre dışı bırakarak iyişleşmeyi hızlandırabileceğiz. Normal hücr el erde p21, DNA sarar gördüğünde hücr el erin bölünm el erini ya da potansiy el olarak kanserli hale g el mesini önleyerek, hücre döngüsünü eng el lemek üzere fren işlevi görüyor. G el ecekte iyileşme süreci sırasında ve sadece yaralı bölgede p21'in kısa sür el i devre dışı bırakılarak gerçekleştirilebilecek bir tedavinin bulunacağını öngörüyoruz. Bölges el olarak ilaç uygulamasıyla bu süreç desteklenebilir ve yan etkiler en aza indirilebilir" diyor.