Cumhuriyet
09 Mayıs 2009

Hiçbir besin tek başına, mucizevi bir şekilde başarı sağlamaz

• Uyumakta güçlük çekiyorum.

• Sabahları bir türlü uyanamıyorum.

• Gece uykum bölünüyor, tekrar uyumakta güçlük çekiyorum.

• Ders çalışmaya başlayınca hemen uykum geliyor.

• Gündüz sürekli uyuklarken gece uykum kaçıyor.

Bu tip şikâyetler sınava hazırlanan öğrencilerde sıklıkla görülmektedir. Gece kaliteli uyuyamayan öğrenci gündüzü de istediği gibi değerlendirememektedir.

Sınavlarda hiçbir besin tek başına, mucizevi bir şekilde başarı sağlamaz. Öğrencilerin bu günlerde genel beslenme kurallarına uymaları oldukça önemlidir. Yeterli ve dengeli beslenme ve besinlerin kişiye özgü miktarlarda tüketilmesi gerekir. Kişisel farklılıklar göz önüne alındığında, her besin her bireyde değişik etki gösterdiğinden kendine iyi gelmediğini düşündüğü besinleri tüketmemeleri gerekir.

Başarının artırılması için tatlı ve çikolata gibi şekerli besinlerin yüksek miktarda tüketimi hatalıdır. Basit karbonhidratlardan zengin bu besinlerin tam tersi gevşemeye ve uykuya neden olduğu, bu nedenle sınav öncesi ve sınav sırasında şeker, şekerleme gibi basit şekerler yerine, kuru üzüm, erik veya A ve C vitaminlerince zengin taze meyve ve sebzelerin tüketilmesi önerilir.

Vücudumuzun yemeğe olduğu kadar uykuya da ihtiyacı vardır. Sağlığımızdaki bir düzensizlik ilk olarak kendini uykuda gösterdiği gibi, uyku düzenindeki en küçük bir aksama etkisini sağlıkta ve günlük yaşantıda gösterir. Hayatımızın yaklaşık 1/3’ü uykuda geçer. Uyku sırasında kalp, göz, beyin, sinir ve kas sistemi üzerinde değişiklikler meydana gelmekte; bu değişiklikler solunum, kan basıncı ve nabız gibi faaliyetleri etkilemektedir. Uykuda gün boyunca biriken stresler, gerginlikler ve sinirlilik halleri vücuttan atılır, hormon düzeyi dengelenir, sindirim sistemi çalışır, bağışıklık sistemi devreye girer ve cilt kendini yeniden yapılandırır. Bu nedenle dengeli bir hayat için dinlendirici uyku şarttır.

İnsanların günlük uyku gereksinimleri hayatlarının belirli dönemlerinde farklılık göstermektedir. Ergenlik dönemindeki hızlı fiziksel büyüme ve fiziksel aktivite artışı nedeniyle ergenlerin daha küçük çocuklara kıyasla daha fazla uykuya ihtiyaçları olur. Ergenlik döneminde yeterince uyumak ve dinlenmek çok önemlidir. Sınavlara hazırlık sürecinde gençler akşam geç saatlere kadar çalışıp, okula gitmek için erken kalkmak durumunda olduklarından uykusuzluk çekmektedirler. Bunun da yol açtığı bazı durumlar vardır. Bunların başında sabah uyanamama ve gün içinde uyku ihtiyacı duyma gelir. Bu durumda olan genç, derse konsantre olmada ve anlatılanları anlamada güçlük çekmektedir. Aynı zamanda uykusunu alamadığı için asabi ve huzursuzdur.