’Hayır’ demek çoğu zaman zordur. Bize ’hayır’ denmesini duymak da’ Ancak sınır koymak kişiyi özgürleştirir. Doğru zamanda kullanıldığında ’hayır’, kişinin kendisini istismardan korumasını sağlar. ’Evet’ demek risk almak, cesaretli olmak ve yaşamın getirdiği sürprizlere açık olmak anlamına gelebilir ancak ’hayır’ demenin gücünü de yadsımamak gerekir.

Çoğunlukla olumsuz ve sevimsiz bir tutumla ilişkilendirildiği için pek de sevilmeyen ’hayır’ aslında olumsuz ve karamsar tutumdan son derece farklıdır. Karamsar tutuma sahip kişiler son derece mükemmeliyetçidir, dünyayı olduğundan daha kötü ve karanlık görmeye meyillidir ve karşısındakinin tüm yaşam enerjisini neredeyse bir anda çekiverir. Olumsuz tutumdaki karamsar kişiler diğerlerini, herhangi bir konuda harekete geçmeleri için nadiren cesaretlendirir. Olumsuz tutum memnun olmamakla eş değerdir. Memnun olmamak ise dolaylı da olsa güçlü olamamak anlamına gelir. Olumsuz olmak süregelen bir tutum ve davranış biçimi iken ’hayır’ demek netlik ve kararlılıktır. ’Hayır’ dediğinizde, dolaylı da olsa, etrafa kendinize dair net ve olumlu bir hava verirsiniz. ’Bu belgeyi imzalamayacağım.’ demek karşıdakinin sizi prensipli bir kişi olarak görmesini sağlar. "Beni bu işe katmayın" demek diğerleriyle aynı fikirde olmadığınızı ve eylemlerinin parçası olmayacağınızı söyler. ’Hayır, teşekkür ederim.’ demek karşıdakine, onu kırmak istemediğinizi ancak kendi ihtiyaçlarınızın öncelikli olduğunu iletir.

’Hayır’ yalnızca kişinin kendisine verdiği değeri göstermekle kalmaz aynı zamanda sorumluluk sahibi olduğu hissini de verir. Her birimiz diğerleriyle etkileşime girer, karşımızdakini sever ve ona saygı duyarız. Karşımızdakileri önemsiyorsak hislerine de değer verir ve kırılmalarını istemeyiz ancak ’hayır’ demek ’seni seviyorum ama burada sınırı çizmek zorundayım’ anlamına gelir. ’Hayır’ demek ’Bu, benim.’, ’Bu, benim değer verdiğim şey.’, ’Bu, asla yapmayacağım bir şey’ veya ’Bu, benim seçtiğim davranış biçimi’ anlamına gelir. Karşımızdakine değer verirken diğerlerinden farklı bir birey olduğumuzu da unutmamak gerekir. Kendimize ait alanı oluşturmaya ve korumaya ihtiyacımız vardır ve ’hayır’ bu işe yarar.

’Hayır’ sadece başkalarına değil, kimi zaman kendimize de söylediğimiz / söylememiz gereken bir sözcüktür. ’Hayır’ diyebilmek dürtüsel davranışları engellememizi sağlar. Sigarayı ya da alkolü bıraktığımızda, bir daha tek gecelik ilişki yaşamamaya ant içtiğimizde içimizden gelen isteğe hayır diyebilmek özdisipline sahip olduğumuzu gösterir. Bireyleşme hem diğerleriyle aramıza sınır çizmeye hem de gerektiğinde dürtülerimize gem vurmaya yarar. Bireyleşmenin ve anneyle ayrışmanın başladığı 2 yaşın, hayır demenin de provasının yapıldığı dönem olması tesadüf değildir. 2 yaşındaki çocuk hemen her şeye hayır der: ’Hayır, çoraplarımı giymeyeceğim.’, ’Hayır bezelye yemeyeceğim.’ Ya da ’Hayır, oyun oynamayacağım’ gibi’ Hayır demenin bu ilkel versiyonu aslında şımarıklık değil bir diğerine karşı kendi varlığını ispat etme çabası ve diğerinden farklı olduğunu gösterme ihtiyacıdır.

radikal.com