MİNERALLER

[FONT=Wingdings] Ø KALSİYUM
Büyük bir kısmı kemiklerde ve dişlerde bulunur; ancak küçük bir miktarını sinirlerle kaslar kullanır. iskelet sistemi hücre içi ve dışı sıvılara kalsiyum sağlayan ana depo olarak fonksiyon görmektedir. Hücre içlerdeki kalsiyum kalp ve iskelet kaslarının kasılması, hormon salgılanması, glikojen ****bolizması, hücre bölünmesini içeren birçok önemli fonksiyonu vardır. Hücre dışı kalsiyum ise hücre içi düzeyinin sürdürülmesi, kemik mineralizasyonu, kan pıhtılaşması için önemlidir. Eksikliği diş çekirdeğinde veya ameliyat sırasında kanamaya neden olabilir. Kemiklerde çocukluk çağında raşitizm, erişkinlerde osteoporoz gibi durumlar meydana gelir. Çocuklarda hırçınlık, ağlama ve iştahsızlık yapabilir. Duyu kusurları, adalelerde seğirmeler, huzursuzluk, uyku bozukluğu, dalgınlık olabilir. Saç ve tırnaklarda kırılmalar meydana gelebilir. Eksiklik sürekli hale gelirse bacakalrda kramplar, kalpte çarpıntı, uyuşukluk, kulak çınlamaları, ve tetani denilen vücut kaslarının sürekli titremesi ortaya çıkar. Kalsiyumun fazla olduğu durumlarda eğer magnezyum yetersizliği de varsa fazla kalsiyum ve d vitamini doku kireçlenmeleri ve böbrek taşı oluşumunu kolaylaştırır. Kan kalsiyumu yüksek ise; damar duvarına çökerek damar sertliği oluşumuna yol açar.
Başlıca kaynakları:
Süt ve süt ürünleri(yoğurt, peynir, ayran, anne sütü, inek sütü), brokoli, ıspanak, pekmez, badem, susam,keçi boynuzu, havyar, fındık, incir,lahana, lifli besinler,yulaf, maydonoz, kuru erik, deniz ürünleri, soya, pancar, kara turp, kuru incir, salatalık
[FONT=Wingdings] Ø FOSFOR (P)
Dişlerin, kemiklerin, hücrelerin de fosfora gereksinimi vardır. Ayrıca enerji depolanması ile enerji değişimde önemli yol oynar. Hücre dışı sıvıda tampon olarak kullanılmaktadır. D vitamin ve büyüme hormonu emilimini arttırmaktadır.
Başlıca kaynakları:
Tahıllarda, fındık, brüksel lahanası, kuru incir, patates, marul, muz ve portakalda nohut, badem, mısır, hindiba, üzüm, mercimek, bezelye, kepekli pirinç, soya fasulyesi, salatalık, portakal, domates, kavun, erik, sığır eti buğday, yer fıstığı, kümes hayvanları, kabak çekirdeği, soya, yumurta, kakao, bira mayası, buğday kepeği, ay çekirdeği, tam buğday, sarımsak, peynir, baklagiller gibi besinlerde bulunmakatadır.
[FONT=Wingdings] Ø POTASYUM (K)
Bedendeki tüm hücrelerin, kasların ve dokuların bu madene şiddetle gereksinimi vardır. Sinir sistemindeki mesajları iletir. İnsülin ve glukoganın hücre içine alınmasın sağlar. Kalp ve vücuttaki diğer kasların sağlıklı yapısının koruması potasyuma bağlıdır.
Başlıca kaynakları:
Tahıllar, elma sirkesinde, üzümde, üzüm suyunda, balda, pekmezde, meyvelerde, yeşil sebzelerde, domateste ve özellikle ısırgan otunda, badem, kayısı, maydanos, yer fısıtığı, şeftali, patates, mercimek süt, muz, bira mayası, brokoli, dana eti, esmer pirinç, lahana, pazı, hurma, incirde bulunmaktadır.
[FONT=Wingdings] Ø DEMİR(F)
Hücrenin oksijen taşımasında rol oynar. Oksijen taşıyan moleküllerin yapısında (Hb, Hct, miyoglobin) bulunur. Büyüme dönemi ve hamilelikte emilim çok artmaktadır.
Başlıca besin kaynakları:
Avakadro, fasulye, badem, sığır eti, pancar, bira mayası, ceviz, çedar peyniri, kakao, hurma, kuru meyve, yumurta sarısı, yeşil yapraklı sebzeler, böbrek, karaciğer, baklagiller, mercimek, darı, midye, maydanoz, şeftali, armut, Antep fıstığı, patates, kümes hayvanları, bal kabağı, üzüm, pirinç, pekmez, susam, soya fasulyesi, ay çiçeği, ceviz, buğday, kepek ekmeği, buğday ve tam buğdayda bulunmaktadır.

VİTAMİNLER

[FONT=Wingdings] Ø A VİTAMİNİ
Bağışıklığı, kemikleri, gözleri ve cildi güçlendirir. Portakal, karaciğer, balık, yeşil yapraklı sebzeler ,balık yağı, tereyağı, yumurta, havuç, domates, peynir, ve turunçgillerde bol miktarda bulunur.


[FONT=Wingdings] Ø B VİTAMİNİ
Folik asitin de aralarında bulunduğu bu gruptaki suda çözülebilen vitaminler, beyni ve sinir sistemini korur. Ispanak, brokoli, bezelye, portakal, ekmek, un, yağsız et, kabuklu tahıllar, et, süt, karaciğer, yumurta, fındık, ceviz, meyve, bira mayası, buğday, pirinç, mısır, dalak, yeşil yapraklı sebzeler, deniz ürünlerinde, fıstık, süt, bulunur.

C VİTAMİNİ
Bağıışıklığı güçlendirir, enfeksiyonlarla savaşır, damarları, dişetlerini korur, sperm sayısını artırır. Greyfurt ve kivi, kuş burnu, kırmızı ve yeşil biber, koyu yeşil yapraklı sebzeler, limon, meyveler, domates, çilek, kızılcık, papates yiyin.

D VİTAMİNİ
Kalsiyumun vücut tarafından emilimini sağlayarak kemikleri ve dişleri güçlendirir, sinir sistemini sağlamlaştırır. Süt, yağlı balık ve yumurtada, balık yağı, ter yağı, karaciğer bulunur.

E VİTAMİNİ
Organ, doku ve hücrelere zarar veren ’serbest radikallere’ karşı korur, kolon kanseri riskini düşürür. Fındık, ceviz, kepek ekmeği, yeşil sebzeler, bitkisel yağlar, et, süt, karaciğer ve tahıllarda bulunur.
[FONT=Wingdings] Ø K VİTAMİNİ
Kanın pıhtılaşmasında etkili olan pro-vitaminin karaciğerde yapılmasını sağlar. yeşil yapraklı sebzeler, balık, et, süt, karaciğer, lahana, yumurta, domates, bitkisel yağlar.