Cumhuriyet
27.05.2009

Sait Faik kuşağının öykücüsü, gazeteci ve yayıncı Naim Tirali’yi yitirdik

Güzel yazdı, güzel yaşadı

Kültür Servisi - Öykücü, gazeteci, yayıncı ve eski Giresun milletvekili Naim Tirali’yi, önceki gece yitirdik. Bir süredir İstanbul Hisar Intercontinental Hospital’da kalp yetmezliğinden tedavi gören Tirali 84 yaşındaydı. Tirali için bugün saat 10.00-12.00 arasında İstanbul Caddebostan Kültür Merkezi’nde, üyesi olduğu Türkiye Gazeteciler Cemiyeti, Türkiye Yazarlar Sendikası ve PEN Yazarlar Derneği yöneticileri ve üyelerinin de katılacağı bir tören düzenlenecek. Tirali, yarın memleketi Giresun’da, Piraziz Camisi’nde kılınacak öğle namazının ardından aile mezarlığında toprağa verilecek.

1925’te Giresun’un Piraziz kasabasında doğan Naim Tirali, 1945’te Galatasaray Lisesi’ni bitirdikten sonra bir süre Tasvir gazetesinde muhabirlik yaptı, Giresun’da Karadeniz Postası gazetesini yayımladı. 1950’de İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdikten sonra hukuk doktorası için gittiği Paris’te bir yıl kaldı. 1951-57 arasında Yenilik dergisi ve yayınevini kurdu ve yönetti. 1957’den sonra Vatan gazetesinde yazı işleri müdürlüğü ve fıkra yazarlığı yaptı; sahibi ve başyazarı olduğu Vatan gazetesini Ankara ve İstanbul’da yayımladı. 1959’da Amerikalı gazeteci E. Pulliam’ın Demokrat Parti iktidarını eleştiren “On İkiye Çeyrek Var” başlıklı yazısını yayımlayan gazeteler hakkında açılan davada yargılandı ve 16 ay hapse mahkûm oldu. Bir süre Bulancak Cezaevi’nde yattı. 1960 ihtilalinden sonra serbest bırakıldı. Daha sonra CHP’den Giresun milletvekili seçilerek Meclis’e girdi. Milletvekilliği sırasında Dünya Parlamentolar Birliği Türkiye Grubu başkanlığı yaptı. Son olarak Ankara’da 1977-82 arasında İktisat ve Ticaret gazetesini çıkardı.

Tirali’nin ilk öyküsü “Arkadaş” 1943’te Yeşilgiresun gazetesinde çıktı. Öykü ve yazıları Yenilikler, Çınaraltı, Varlık, Yeditepe, Yeni Adam, Büyük Doğu, Türk Dili, YAZKO Edebiyat, Milliyet gibi dergi ve gazetelerde yayımlandı. İlk kitaplarında, Behçet Necatigil’in deyişiyle, “Özentisiz, duru bir dil, ince ve etkileyici bir psikoloji, yer yer alaycı bir anlatımla dile getirdiği okul, aşk ve Beyoğlu yaşantılarını yansıttı” Daha sonraki kitaplarında orta tabakadan insanların yaşadığı sorunları yine oldukça rahat, röportaj havasında bir anlatımla ele aldı.

Tirali’nin 1947’de yayımlanan “Park” adlı ilk öykü kitabını 1949’da “Yirmibeş Kuruşa Amerika”, 1954’te “Aşka Kitakse”, 1984’te “Piraziz Nere Berlin Nere”, 1988’de “Aşk Dediğin” ve 1993’te “Çılgınca Şeyler” adlı öykü kitapları izledi. “Bir Adayın Notları”, “Avrupa’daki Amerika”, “Devrimden Önce, Devrimden Sonra”, “İki Şalom Arasında” gibi anı ve gezi kitapları da bulunan Tirali’nin gazete yazıları “Şapkasını Yiyen Bakan” ve “Karanlığa Işık Tutmak” adlı kitaplarda toplandı.