Personel eğitiminin uygulanması

Bu aşamaya kadar;

Tüm araştırmalar yapılmış, eğitim gereksinimleri saptanmış ve programlar hazırlanmıştır.

Bu aşamada ise;

Plan ve programlarla öngörülmüş tüm kaynaklar, eğitimden beklenen amaçları gerçekleştirmek üzere harekete geçirilmektedir.



Eğitimin uygulanması;

Eğitim planındaki esaslar ve yöntemler çerçevesinde ve yıllık eğitim programı amaçlarına göre, çeşitli türdeki ve sayıdaki eğitim programlarının yürürlüğe konulmasıdır.

Diğer bir deyişle;

Eğitime katılacak kişilere ve eğitimcilere, hangi eğitim programlarının, nerede, ne zaman ve hengi süreyle verileceği, sözkonusu programların amacının ne olduğu duyurularak, herbir eğitim programının yürürlüğe konulmasıdır.

EĞİTİCİLERİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER
ve EĞİTİCİLERİN EĞİTİMİ



Eğitici eğitimi;

Eğitimin amacı, eğiticinin rolü, işletmenin eğitime verdiği önemin derecesine göre geniş veya dar kapsamlı olabilir.
Geniş kapsamlı eğitici eğitimi;
İşletmenin gereksinimlerinin doğru belirlenmesi, eğitimle giderilebilecek gereksinimlrin seçimi, gereksinimlerin eğitim amaçlarına dönüştürülmesi, işletmenin kültürüne uygun eğitim faaliyetlerinin düzenlenmesi ve işletmenin hedeflerine katkıda bulunacak sonuçlara ulaşılması gibi konuları kapsamaktadır.

Diğer bir deyişle;

Eğitimin nasıl planlanacağı (eğitim gereksinimlerinin nasıl saptanacağı, eğitim programının nasıl hazırlanacağı, eğitim bütçesinin nasıl çıkarılacağı) etkin olarak nasıl uygulanacağı ve nasıl değerlendirileceği ile ilgilidir.

Dar kapsamlı eğitici eğitimi ise;

Eğiticinin orta ve kısa dönemli hedeflere nasıl ulaşılabileceği ile ilgilidir. eğitim vereceği konu hakkında nasıl araştırma yapacağı, eğitim araç ve gereçlerini nasıl hazırlayacağı ya da eğitimi nasıl etkin olarak vereceği gibi konuları kapsar.

Diğer bir deyişle;
Nasıl iyi ve etkin bir eğitici olacağı öğretilir.


EĞİTİCİNİN ETKİNLİĞİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLER

· Eğiticinin rolünü nasıl algıladığı
· Eğiticinin yeterliliği
· Eğiticinin kişilik özelliği ve güvenilirliği
· Eğiticinin iş davranışı ve tarzı
· Eğiticinin faaliyetlerinin sonuçları
· Örgütsel faktörler



1-) EĞİTİCİNİN ROLÜNÜ NASIL ALGILADIĞI


GÖRÜLEN DÖRT EĞİTİCİ TİPİ:

· GÖREVLİ (caretaker)

· EĞİTMEN (educator)

· YÖNLENDİRİCİ (evangelist)

· YENİLİKÇİ (innovator)

2-) EĞİTİCİNİN YETERLİLİĞİ

A-) EĞİTİCİNİN İNSAN İLİŞKİLERİNE YÖNELİK YETENEKLERİ

· İnsanlara ulaşabilme becerisi

· İşbirliği yapabilme becerisi

· Üst yönetimle ilişki kurabilme

· Grup dinamikleri becerisi

- Katılımcıları rahatlatabilme becerisi

- İletişim krabilme becerisi

- İlgiyi ve motivasyonu sürekli kılabilme becerisi

- Koşullara uyum sağlayabilme becerisi

B-) UYGULAMAYA YÖNELİK YETENEKLERİ

· Bilgi ve deneyim

· Analitik düşünebilme

· Yaratıcılık

· İdari beceri

· Yönetsel Beceri



3-) EĞİTİCİNİN KİŞİLİK ÖZELLİĞİ ve GÜVENİLİRLİĞİ

· Duyarlı olma ve eğitilenin gereksinimlerine yanıt verebilme

· Uzmanlık konusuna gerçek anlamda ilgi duyma

· İstekli, sabırlı, esprili olma, sır saklayabilme, belirsiz durumlara tahammül edebilme

· Güvenilir olma

· Dış görünümü

4-) EĞİTİCİNİN İŞ DAVRANIŞI ve TARZI

Eğiticinin tarzı, eğitici olarak görev ve rolüne karşı olan eğilimiyle ilgilidir. ( örneğin, eğitici-merkezli, öğrenci-merkezli olma)



5-) EĞİTİCİNİN FAALİYETLERİNİN SONUÇLARI

Bu konuda en etkin yöntem, eğitilenlerin bilgi ve becerisinde, davranışlarında herhangi bir olumlu değişme olup olmadığının saptanmasıdır. (eğitimin değerlendirilmesi ile)

6-) ÖRGÜTSEL FAKTÖRLER

Eğitime olan desteğin düzeyi

Eğitim faaliyetinden beklentiler

Yöneticilerin eğitime yaklaşımları

Örgütün genelinde eğitim fonksiyonuna duyulan saygı

Diğer faktörler (eğitim fonksiyonu ile personel fonksiyonu arasındaki ilişkiler, örgütün başarı düzeyi, örgütün ne oranda değiştiği, örgütte ile alma politikası vb faktörler)

Eğiticinin örgüt içindeki etkinliğini arttırmak için yapması gereken çalışmalar:


Sözkonusu çalışmalar 4 ana başlık altında toplanabilir:

1. Örgüt içindeki rolünü açıklaması ve geliştirmesi

2. Uygun bir eğitim ortamının sağlanmasını teşvik etmesi

3. Eğitimde uygun bir iş davranışını oluşturması

4. Kendini geliştirmesi

Eğiticilerin eğitimi

Eğiticileri yetiştiren kişilerin görevi, verilen eğitim türü ne olursa olsun, eğiticinin en verimli ve etkili bir şekilde öğrenmesini sağlamak için gerekli koşulları sağlamak ve bu koşulları sürdürmektir.
Eğiticinin eğitimi programları asgari olarak şu konuları içermelidir:

· Yetişkinlerin nasıl öğrendikleri

· Hedeflerin ve öğrenme faaliyetlerinin nasıl ifade edileceği

· Öğrenmeyle ilgili teknik ve yöntemlerin nasıl seçileceği

· Eğitimle ilgili araç ve gereçlerin nasıl seçilip kullanılalacağı

· Ders planının nasıl yapılacağı

· Eğitimin nasıl değerlendirileceği ve eğitilenlere geriye-bilgi akışının nasıl sağlanacağı

· Öğrenilenlerin nasıl uygulanabileceği

EĞİTİMDE KULLANILAN TEKNİKLER


Eğitimde kullanılan teknikler, bilgi sunma, benzetme (simülasyon) ve işbaşında eğitim teknikleri olmak üzere 3 şekilde sınıflandırılabilir:

1-) bilgi sunma teknikleri

a-) anlatma tekniği

işletmede yetkili bir kişinin belirli konularda geniş bir dinleyici grubuna bilgi vermesini amaçlar. Örneğin; üretim teknikleri, pazarlama sorunları, çalışma koşulları, iş güvenliği gibi.

b-) seminerler

özellikle orta ve üst kademe yöneticilerinin, işletme içinde yada dışında çeşitli örgütlerce düzenlenmiş seminer çalışmalarına katılımları sağlanmaktadır. Genel, mesleki ve teknik konularda bilgileri tazelenebilmektedir. Genellikle güncel konular ele alınarak incelenmektedir.

c-) kurslar

seminerlere oranla daha uzun süreli eğitim programlarıdır. Birkaç haftadan aya, hatta birkaç yıla kadar sürebilir. Eğitilenlerin eğitim konuları ile ilgili olarak kapsamlı bir biçimde öğrenmeleri mümkün olmaktadır.

d-) davranış taklidi (davranış modeli)

kişilerarası ilişkileri geliştirmede yada eğitilenlerin sosyal becerilerinin arttırılmasında oldukça etkili bir tekniktir. Doğru davranışın gösterilmesi ve daha sonra eğitilenlerin doğru davranışı uygulamalarına olanak tanınması amacını taşımaktadır.

e-) bilgisayar destekli eğitim

Bilgisayar aracılığı ile sunulan eğitim programıdır.
iki nedenle kullanılmaktadır:

- Giderlerin azaltılması

Eğitilenlerin etkinliğinin yükseltilmesi

Özellikle çok fazla sayıda eğitilmesi gereken kişi sözkonusu olduğunda yararlıdır. Bu tekniği kullanmaya karar vermeden önce ayrıntılı olarak fayda-maliyet analizi yapılmalı ve analiz sonucuna göre karar verilmelidir.

f-) duyarlılık eğitimi

insanların kendi deneyim, his, tepki, algı ve davranışlarını inceleyerek farketmelerini ve bunların başkalarını ne yönde etkilediğini öğrenmelerini sağlayan bir eğitim tekniğidir.

(t –grubu oturumları, kuramsal bilgilerin verildiği oturumlar, planlı egzersizler ve gayri resmi ilişkiler duyarlılık eğitiminde yer alan diğer çalışmalardır.)

2-) benzetme (simülasyon) teknikleri

a-) rol oynama

bu teknikte, eğitim programına katılan kişiler arasından belirli bir grup oluşturulur. Belirlenen grubun ayrıntılı bir işletme olayı karşısında onu nasıl çözümleyeceğini göstermek amacıyla uygulanır.

b-) bekleyen sorunlar (ın-basket tekniği)

gerçekte varmış gibi kabul edilen bir işletmede yöneticilerden birinin ya da birkaçının belirli bir süre için işinden ayrıldığı varsayılır. Bu süre içinde eğitilenden ayrılan yöneticinin işlerini yürütmesi istenir. Eğitilenlere, sözkonusu durumla ilgili gerekli veriler sunulur.

c-) yönetim oyunları

bu teknik, oyunu yönetecek bir yöneticinin başkanlığında gerçekte varmış gibi kabul edilen bir işletmenin eğitilenlerce yönetilmesiyle ilgilidir.

d-) örnek olay

örnek olay tekniğinde, genellikle karar vermeyi gerektiren gerçek bir sorun, eğitilenlere tartışıp çözüm önerileri getirmeleri için verilir. Sorunlar genellikle, ,nsan ilişkileri ile ilgilidir.

e-) bilgisayar ve video destekli benzetme teknikleri

3-) işbaşı eğitim teknikleri

a-) bir üst yönetici gözetiminde eğitim

çalışanların en iyi “yaparken öğrenecekleri” ve bir kişiyi en iyi bağlı olduğu üstün yetiştirebileceği düşüncesine dayanır. Özellikle basit işlerin öğretilmesinde etkili olmaktadır. Maliyeti düşük olması nedeniyle de tercih edilir.

b-) oryantasyon eğitimi

işe alıştırma eğitimi de denilen oryantasyon eğitimi, işe yeni alınan personele, işletmeyi, iş arkadaşlarını, yöneticilerini, işini tanıtarak, yapacağı işe ve çalışacağı işletmeye uyumunu sağlamak, böylelikle onu işletmeye kazandırmak amacıyla yapılan bir faaliyetler bütünüdür.

Yeni personel 3 ana konuda bilgilere gereksinim duyar:

· İşletmenin standartları, beklentileri, yönetmelikleri, gelenek ve politikaları

· İşletmede kabul gören yönetim tarzı,çalışma ortamı, iş arkadaşları ve yöneticilerin kimler olduğu

· Yapacağı işin teknik özellikleri

C-) iş rotasyonu

Eğitilen kişinin işletmenin çeşitli bölümlerinde

Çalıştırılarak her bölüm ve görevle ilgili olarak bilgi, beceri ve deneyim kazanması amacıyla düzenlenen bir eğitim tekniğidir. Eğitilen planlı olarak kendi işi dışındaki işlerde belli sürelerde çalışır ve her bölüm yöneticisinden gerekli bilgileri alarak eğitilir.

d-) komiteler aracılığı ile eğitim

Bu eğitim tekniğinde, eğitilmek istenen personelin işletmedeki çeşitli komitelerde izleyici ya da üye olarak katılımı sağlanarak, komiteleri oluşturan yönetici ve uzman üyelerin görüş, düşünce ve bilgilerinden yararlanmaları amaçlanır.

Eğitimde kullanılan araç ve gereçler

1-) görsel araçlar

Eğitilenlerin gözlerine hitap eden araçlardır.

Görsel araçlar;

· Basit ve sade olmalı,

· Eğitimin konusuna, içeriğine ve amacına uygun olmalı,

· Kolaylıkla görünüp okunabilmeli,

· Çekici olmalıdır.

En yaygın olarak kullanılanları, slaytlar, kartlar, çeşitli türden tahtalar ve özel objelerdir.


A-) projeksiyonsuz araçlar

Projeksiyonsuz araçlar arasında, karatahta, keçeli tahta, Manyetik tahta, fotoğraflar, resimleri kataloglar, kroki ve afişler, her tür kitap, dergi ve yazı, harita ve atlas sayılabilir.

B-) projeksiyonlu araçlar

Bir projektörün kullanımını gerekli kılmaktadır. Tepegöz, Slayd makinaları ve opak projektörleri gibi..

2-) işitsel araçlar

eğitilenlerin kulaklarına hitap etmektedir. Bunların başında pikaplar, radyo ve teypler gelmektedir.

3-) görsel ve işitsel araçlar

eğitilenlerin hem gözüne hem de kulağına hitap etmektedir. Öğrenmeyi olumlu etkilemektedir. Eğlenceli, canlı ve etkili birer araçtır. Videolar, televizyonlar, sesli filmler, dramalar, teyp-slayt-projektör karması bu tip araçlar arasındadır.


Kaynak : Prof. Dr. Nevin DENİZ; Global Eğitim, Türkmen Yayınevi, İstanbul 1999

Araş.Gr. Seçil TAŞTAN