“Mesele başka” demişti Zeki Sezer. Sabahın üçüydü ve mesai saati başladığında basın toplantısı yapılacaktı. Hala uyumamış nöronlarımı güçlükle hareket ettirerek Zeki Bey’i ikna etmeye çalıştım. Sanırım konuştuğu son kişi bendim.

O sabah DSP, CHP ile seçim işbirliği yaptı. Bir gün sonra gazeteler Baykal ve Sezer’in elele fotoğraflarını manşete taşıyarak çıktı. Tabanın istediği olmuş, CHP ve DSP birleşmişti. İyi de “taban” neden böyle bir tutkuya kapılmıştı? Daha birkaç ay öncesine dek yok sayılan bir partinin, CHP ile birleşmesi sokaklardaki en büyük istek haline nasıl gelmişti? Bu sorular o zaman pek sorulmadı. Zaten başarılı bir algı yönetimi iyi bir kravata benzer, asla öne çıkmaz ama her şeyin merkezindedir.

Baykal tabandan gelen baskıya dayanamadı ve DSP ile masaya oturdu. Böylece seçim sonucuna bir puan katkısı bile şüpheli olan DSP, toplam koltukların neredeyse %15’ini alarak CHP’ye sıkı bir gol attı. O sıralar bu sonuçtan büyük bir mesleki keyif alsam da, zamanla Zeki Sezer’in kaygılarını daha iyi anladım. Yakın dönem siyasetin en özgün ve beyefendi isimlerinden biri olan Zeki Sezer, kariyerini bitirme pahasına bir şövalyelik yapmış ve vekil listesine adını koymamıştı. Çünkü onun “mesele”si başkaydı.

CHP’nin içinde Zeki Sezer’i çok seven, çok güçlü isimler var. Bu kişiler CHP’nin içinde, hatta belki tepesinde bile olsalar “CHP aygıtı”nı yönetemiyorlar. Çünkü bir CHP var CHP’de, CHP’den içeri.

Yakışıklı, zengin ve iyi eğitimli bir delikanlı, son model arabasına beni konuk etmişken “Abi kızlar neden beni sevmiyor?” diye sormuştu. Delikanlının meselesini biliyordum ama bunu nazikçe söylemenin yöntemini bulamıyordum. Neyse ki otomobilin uzay teknolojili ses sisteminde çalmaya başlayan bir pop şarkısı imdadıma yetişti. Belki CHP’nin ruhunu ve meselesini nazikçe anlatmaya çalışacağım bu yazıda da aynı şarkı imdadıma yetişir:

1 – Partiler bina, üye ve delegelerden oluşmaz, inançlardan oluşur. CHP’nin bir inanç sorunu var. Bu parti, Kemalist mi, sosyal demokrat mı? Her ikisi aynı anda mümkün olabilir mi? CHP’nin “şeriatçılara karşı cumhuriyeti korumak” gibi bir karşı duruş dışında, topyekün kabul ettiği bir düşüncesi var mı?

Kemalizmden ne anlaşıldığına kendi içinde tutarlı ancak birbirinden çok farklı yanıtlar verecek en az üç grup tanıyorum. Birinin Kemalizm dediğine, öteki tam tersi diyebiliyor. Kemalizm öylesine tartışmalı bir kavram ki, Cumhuriyet’in her 10 yılında farklı bir Kemalizm tanımı çıkıyor ve neredeyse her kuşağın kendine göre bir Kemalizmi var. Peki CHP bu Kemalizmlerin hangisine inanıyor?

Kurultaylardan kafasını kaldırıp, “Hangi Kemalizm?” konulu bir panel yaptı mı? CHP’de Atatürk ilke ve devrimlerini günümüz bakış açısıyla yorumlama cesareti var mı, yoksa “ayete dokunulmaz” görüşünde mi? Örneğin devletçilik ilkesine bakış ne? Milliyetçilik ilkesinde MHP veya AKP’den farkları ne? “Muasır medeniyetler seviyesi” ile ilgili tanımlaması ne? “Muasırlık”tan CHP ne anlıyor?

2 - CHP, Atatürk’ün bedenine sahip ama ruhuna asla. Çünkü Atatürk’ü bir kural koyucu olarak sınırlıyor. Atatürk’ün pragmatizmini ve projeci yanını görmezden geliyor. Oysa CHP’ye oy vermeyen kocaman bir kitlenin gözünde Atatürk, esas bu yanlarıyla beğeniliyor.

3-Parti içi demokrasi ile “iktidarsızlık” arasında ince bir çizgi var. CHP’nin parti içi muhalefeti kişilerin bayrak yarışından değil, çok derin siyasi algılayış farklılıklarından kaynaklanıyor. Örnekle Amerika’da Demokrat Parti’nin siyaseti bellidir, sadece liderler değişir. CHP’de ise tartışmanın özünde siyaset duruyor.

4-CHP, İzmir İktisat Kongresi’ni yapan ve ulusal burjuvaziyi yaratmaya and içmiş kelimenin tam anlamıyla sağ bir parti. Peki şu anki yönetimde, TÜSİAD’ın karşısına çıkıp etkileyici bir vizyon sunacak birikime sahip kaç kişi var? Kişiler bir yana, böyle bir vizyon var mı? Varsa nerede?

5-CHP’nin DEP’ten ağzı yandı, BDP’yi üfleye üfleye yemeye çalışıyor. Neyse ki Kürtler’de kendilerini yedirecek göz yok. Kürtlerin bölücü değil, birleştirici unsur olduğunu (kısa bir süre) AKP anladı, CHP anladı mı? Orta Dünya Birliği’nin güneyinde Kürtlerin en önemli birleştirici unsur olduğunu CHP görüyor mu? Misak-ı Milli sınırları içinde hiçbir sorunun çözülemeyeceği, biri soğuk, ikisi sıcak üç dünya savaşının sonrasında Atatürk’ün bugün yaşasa derhal Misak-ı Sevgi sınırları için kollarını sıvayacağını CHP neden görmüyor? Kürt, Ermeni, Arap, İsrailli ve Yunan dostlarımızla, kardeşçe yaşamanın yolunun “yüz yıllık yanlışlık”tan dönmek olduğu neden kavranmıyor?

6- CHP küçük adamların kavgasıyla öylesine meşgul ki, Türkiye’nin en önemli siyasi güçlerinden birisi olduğunun ve dolayısıyla bölgesel bir güç olduğunu anlayamıyor. Anlasa günümüzün tahlilini yapar ve Osmanlı bölgesindeki ülkelerdeki sosyal demokrat, ilerici güçlerle (Beşar Esad’la değil elbette) temas kurup, “birlik olma” yollarını arardı. Bu konuda öncüllüğü AKP’ye bırakmaz, Başbakan Mısır’da “laiklik” dediğinde şaşkın şaşkın bakmazdı. AKP’den geçtim, İsmail Cem’e layık olmaya çalışırdı.

Zeki Sezer’in meselesi DSP ve CHP’nin farkında düğümleniyor. CHP’ye tarihinde hiç olmamış bir kitlesel kabul kazandıran Ecevit’in yolu ile, 12 Eylül sonrası CHP’nin yolu aynı değil. “Yeni CHP” dümeni Ecevit’e çevirmeye çalışsa da, bunca dümenin döndüğü bir yerde işi zor. Ortada sol gibi görünen bir sağ parti, liderin itibarı ardında at oynatmak isteyen çıkar çevreleri, kaygılı ve umutsuz eğitimli bir seçmen ve sıkışmış kalmış yapayalnız bir lider var. Kılıçdaroğlu bana 2007 yılındaki Zeki Sezer’i anımsatıyor: Aynı dürüstlük, aynı çaresizlik.

Sokakta CHP’yi inançla savunan kişiler hem çok az, hem de birbirlerinden çok farklı. Çünkü CHP’nin sorunu CHP’nin ruhunda. Daha doğrusu bu ruhun varlığında.

Yakışıklı, zengin ve iyi eğitimli delikanlı neden kız arkadaş edinemiyor? Arabadaki radyoda çalan şarkı bu soruya yanıt veriyor. Galiba bütün mesele de burada düğümleniyor:

“Onun arabası var, güzel mi güzel. Bastı mı gaza gider mi gider. Maalesef ruhu yok. Bunun için hiç mi hiç şansı yok.”

BİRGÜN GAZETESİ
ATEŞ İLYAS BAŞSOY