İtilaf Devletleri'nin Deniz Harekatı 19 Şubat 1915'te başlamıştır. 13 Mart 1915'e kadar düşman gemileri tabyaları top ateşine tutmuş, mayın tarama gemileri olabildiğince yol açmıştır. Boğazları zorlayarak geçebileceklerine inanan düşman kuvvetlerinin, kararlı ve dirençli bir karşılık almaları bu harekatın kolay olmadığını göstermiştir. Bir ay boyunca yapılan binlerce mermi atışının ardından çok da büyük bir gelişme elde edilememiştir. Havalar düzelince yeni saldırılar düzenlenmiş, yine sonuç alınamayınca düşman gemilerine komuta eden Amiral Carden görevden alınmıştır. Yerine 17 Mart 1915 günü Robeck atanmıştır. Yeni komutan, 18 Mart 1915 günü donanmayla Boğaz'a saldıracağını, yakında İstanbul'da olacağını Londra'ya bildirmiştir.
![[Resim: 31.jpg]](https://www.zohreanaforum.com/images/imported/2013/11/31.jpg)
Gelibolu, Çanakkale-1915
Çanakkale Müstahkem Mevki Komutanı Albay Cevat (Çobanlı) Bey, 17/18 Mart gecesi Boğaz'a mayın hattı döşenmesi emrini vermiştir. Aldığı emir gereği Binbaşı Nazmi Bey, Nusret Mayın gemisi ile o gece yirmi altı mayını Boğaz'a on birinci hat olarak döşenmiştir. Boğaz'daki mayın sayısı on bir hat olarak 400'ü aşmıştır.
18 Mart 1915: İngiliz ve Fransız savaş gemilerinden oluşan, o dönemin en büyük deniz gücü, üç filo olarak sabah Çanakkale Boğazı'na girmiştir. Bu donanmanın ilk grubunu oluşturan filoda, İngilizlerin Queen Elizabeth zırhlısı ile İnflexible, Lord Nelson ve Agamemnon savaş gemileri bulunuyordu.
İkinci grupta İngiliz Kalyon Kaptanı komutasında Ocean, İrresistible, Wengeance Majestic gibi savaş gemileri yer almıştır. Üçüncü filo ise Prince, Bouvet, Suffren gibi Fransız savaş gemilerinden oluşuyordu.
İngilizler ve Fransızlar zayıf Türk savunmasını kolayca susturarak Boğaz'ı kolayca geçebileceklerini ummuşlardır. Bu umut ve güvenle, 18 Mart 1915 günü düşman savaş gemileri şiddetli bir ateşe başlamıştır. Rumeli Mecidiyesiyle merkez bataryaları şiddetli bir ateşe tutulmuştur. Boğaz'daki düşman gemileri Hamidiye istihkamlarına yüklenmiş; bunu gören Dardanos bataryaları ateşi üzerlerine çekmeye çalışmıştır. Kısa süre sonra, tüm gemiler, Dardanos'a saldırıya geçmiştir. Dardanos tabyası, saldırılara şiddetle karşı koymuştur. Bu arada, Mesudiye tabyası da ateşe başlamıştır. Mesudiye üzerine ateş açılınca, Hamidiye ona destek vermiştir. Bu arada kıyı bataryaları, düşman üstüne ateş yağdırmaya başladılar. Bunalan düşman kaçmak isterken topçu atışlarıyla karşılanmıştır. Karşılıklı bu bombardıman bir saat kadar sürmüştür.
![[Resim: 32.jpg]](https://www.zohreanaforum.com/images/imported/2013/11/32.jpg)
Gelibolu, Çanakkale-1915
Bombardıman sırasında Türk tabya ve bataryaları büyük zarar görmüştür. Amiral Robeck, Fransız gemilerini geri çekerek İngiliz savaş gemilerini ileri sürmüştür. Bouvet ve Suffren savaş gemileri mayına çarparak sarsılmış, manevra kabiliyetini kaybetmişlerdir. Bir gece önce, Nusret mayın gemisinin döşediği bu mayınlar, çok önemli bir işlevi yerine getirmiştir.
Türk tabyaları, Boğaz'ı geçmeye çalışan düşman gemilerini sürekli ateş altında tutmaya çalışmışlardır. Düşmanın, Boğaz'daki mayınları temizlemek için mayın tarayıcılarını boğaza sokmaları üzerine, Türk tabyaları mayın tarayıcılarını ateş altına alarak geri çekilmelerini sağlamıştır. Deniz harekatı sonunda düşman savaş gemilerinden bazıları batmış, İnflexible, İrressitible büyük hasar görmüş; Queen Elisabeth ve Agamemnon yara almıştır. İtilaf Devletleri, Çanakkale Boğazı'nı denizden geçmek için yaptıkları askeri harekatta başarısız olmuş ve büyük kayıplar vererek Çanakkale Boğazı'nın geçilemeyeceğini anlamışlardır.
![[Resim: 33.jpg]](https://www.zohreanaforum.com/images/imported/2013/11/33.jpg)
Gelibolu, Çanakkale-1915
İtilaf Devletleri, Çanakkale Boğazı'nı denizden aşmayı başaramayınca, bu kez hedefine kara yoluyla ulaşmayı denemiştir. İtilaf Devletleri’nin planına göre; Kuzey Çıkarma Grubu’nu oluşturan Anzak Kolordusu kuzeyde Kabatepe bölgesine, Güney Çıkarma Grubu ise Seddülbahir bölgesine çıkarılacaktı. Planlar, asıl taarruz güneyde olacak şekilde hazırlanmıştı. Türk savunmasının güney kanadını tespit maksadı ile 1 Fransız tugayı Kumkale bölgesine çıkarma yapacaktı. İtilaf Devletleri’nin planı Gelibolu müstahkem mevkiine kısa sürede el koyarak, donanmayı savunmasız bir boğazdan geçirme ve İstanbul'a ulaşma düşüncesine dayanıyordu. 26 Mart 1915'te kurulan 5 nci Ordu’ya komutan olarak atanan general Liman von Sanders, Türk savunmasının esasını teşkil eden "düşmanın çıkmasına izin vermeden imhasını sağlama" şeklindeki ana fikri terk ederek, "kıyılarda nispeten zayıf kuvvetlerle düşmanı karşılama, derinlikte güçlü ihtiyatlarla imha" ana fikrini benimsemişti.Böylece düşmanın, 25 Nisan 1915'te giriştiği çıkarma harekatıyla kara savaşları başlamıştır. İtilaf kuvvetleri, sekiz ayı aşkın bir süre, devam eden kara savaşlarında da başarılı olamamışlardır. Bu kez Mehmetçiğin azmi ve genç bir komutanın askeri dehasının yarattığı strateji ile karşılaşmıştır. Churchill'in "kaderin adamı" olarak nitelendirdiği 19'uncu Tümen Komutanı Mustafa Kemal aynı gün, kolordu ve ordu komutanlarının emirlerini beklemeden 57'nci Alayı ileri sürerek Conkbayırı ve Kocaçimen tepelerine yaklaşmakta olan Anzak Kolordusu'nu geriye sürmüştür. Kolordunun ele geçirdiği bütün önemli noktaları geri almıştır.10 Ağustos 1915'teki Conkbayırı Tarruzunda bir şarapnel parçası Mustafa Kemal' in göğsünün sağ tarafına çarparak cebindeki saati parçalamış ve göğsünde derince bir kan lekesi bırakmıştır. Çanakkale Cephesi'ndeki kara savaşları İngilizlerin 19/20 Aralık 1915 gecesi Arıburnu ve Anafartalar, 8/9 Ocak gecesi de Seddülbahir bölgelerini boşaltmalarıyla son bulmuştur.
Kaynak : Tarihtarih.com