20 ARALIK


20 Aralık 1919
Mustafa Kemal, Kayseri'de Heyet-i Temsiliye üyeleri ile birlikte


20 Aralık 1929
Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'ın kızının nişan töreninde


20 Aralık 1929
Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak'ın kızının nişan töreninde


1935 - Atatürk'ün, Çankaya'da Amerika Büyükelçisi Robert P. Skinner'in veda ziyaretini kabulü.

1930 - Atatürk'ün, öğleye doğru Alpullu'ya gelişi, Şeker Fabrikası'nı ziyareti.
Fabrika'nın hatıra defterine yazdıkları: "...Memleketimizin her müsait bölgesinde şeker fabrikalarının çoğalması ve bu suretle memleketin şeker ihtiyacının temini, mühim hedeflerimiz arasında tanınmalıdır!"

Atatürk'ün, öğleden sonra saat 15.00'te Kırklareli'ne gelişi, Vilâyet'i, Süvari Tümen Komutanlığını, Belediye'yi ve Cumhuriyet Halk Partisi Vilâyet Merkezi'ni ziyareti ve konuşması: "...Cumhuriyetin temelinin lâik bir dünya görüşüne dayalı olduğu hiçbir zaman unutulmamalı ve bu gerçek gözden kaçmamalıdır. Zira Türk halkı teokratik yönetimden çok ıstırap çekmiştir. Geri kalışının nedenleri arasında bunun önemli bir yeri vardır."

Atatürk'ün, Kırklareli Cumhuriyet Halk Partisi Vilâyet Merkezi'nin hatıra defterine yazdıkları: "...Cumhuriyet Halk Partisi mensuplarının halkçılık, devletçilik kavramlarını çok güzel anlamış olduklarını en iyi açıklayan sözler, köylü ve çiftçilerin ağızlarından işitiliyor. Gördüklerimden ve işittiklerimden pek ziyade memnunum."

1921 - Atatürk'ün, Ukrayna ŞÃ»ralar Başkanı Petrovski ve Umum Rus ŞÃ»raları ve Müttefik Devletler Kongresi Başkanı Kalinin'e, General Frunze'nin T.B.M.M.'nde okunan demecinin olumlu karşılandığını bildiren mektubu.

1920 - Kuva-yı Seyyare komutan vekili, Çerkez Ethem'in kardeşi Tevkif Bey, Batı Cephesi Komutanlığı'nı tanımadığını ve emirlerini dinlemeyeceğini ilan etti.

1919 - Atatürk'ün, Kayseri'de Hükümet ve Belediye'yi ziyareti; Raşit Efendi Kitaplığı'nda şehir ileri gelenleri, tüccar ve esnaftan bazıları ile bir toplantı yapması.

1918 - Adana'nın İşgali.
Fransızlarla Ermeniler tarafından Mondros barışının 7nci maddesine göre Adana'yı işgal etmeleri. Bu işgal 5 Ocak 1922 tarihine kadar 3 yıl sürmüştür.

Atatürk'ün, cuma selâmlığını takiben mahfil-i hümayun'da Padişah Vahdettin tarafından kabulü.

Katma'dan İstanbul'a dönen Ali Fuat Paşa'nın, akşam Atatürk'ü Şişli'deki evinde ziyareti ve beraber memleket durumunu gözden geçirmeleri.

1917 - Atatürk'ün, Veliaht Vahdettin Efendi'nin maiyetindeki heyetle beraber Strasburg'a gelişi, öğleden sonra güneybatıdaki Fransız sınırına yakın Alman siperlerini ziyaret edişi, akşam tekrar Strasburg'a dönüşü.

1917 - Mustafa Kemal accompanies heir apparent Vahdettin on visit to Germany.

1916 - Atatürk'ün, öğleye kadar ordu işleri ve yazışmalarla meşgul olması, öğleden sonra bir saat uzaklıkta bulunan 2. Ordu Karargâhı Süvari Bölüğü'ne gidişi, akşam karargâha dönüşü.

1915 - İngilizlerin Arıburnu ve Anafartalar'dan çekilmesi.

19/20 Aralık 1915 : İngilizlerin, işgal ettikleri siperleri boşaltarak gece Anafartalar - Arıburnu bölgesinden gizli olarak çekilmeleri (Bu bölgedeki boşaltma, son günlerde, mevcut sisten de yararlanılarak gizli olarak yapılmakta idi. Ancak birlik ve malzemelerin büyük kısmını kapsayan boşaltma, bu gece gerçekleştirilmiştir. İngilizler 8/9 Ocak 1916 gecesi de Seddülbahir bölgesinden çekilmişlerdir).

27 ARALIK

Atatürk'ün Ankara'ya Gelişinin Yıl Dönümü

27 Aralık 1919
Mustafa Kemal ve Heyet-i Temsiliye üyelerinin Ankara'ya ilk gelişi

1937 - Atatürk'ün Ankara'ya gelişinin 18. yıldönümünün, Ulus Meydanı'nda yapılan büyük bir törenle kutlanışı.

1936 - İstiklal Marşı'nın güftesini yazan şair Mehmet Akif Ersoy İstanbul'da öldü.

1935 - Atatürk'ün Ankara'ya gelişinin 16. yıldönümünün kutlanması ve Ankara Halkevi'nde bir müsamere düzenlenmesi (Ulus Kızılay 28.12.1935). [Kocatürk]

1934 - Atatürk'ün, Çankaya'da Sovyet Büyükelçisi Karahan'ı, daha sonra Ankara Valisi Nevzat Tandoğan başkanlığındaki -Ankara'ya gelişinin 15. yıldönümünü kutlayan- Ankara Heyeti'ni kabulü.

Atatürk'ün, Ankara'ya gelişinin 15. yıldönümü nedeniyle Ankara Halkevi'nde düzenlenen töreni şereflendirmesi.

1932 - Atatürk'ün, Heyet-i Temsiliye ile Ankara'ya geldiği günün ilk defa olarak törenle kutlanması.

Atatürk'ün, saat 14.00'de -Ankara'ya gelişinin 13. yıldönümünü kutlayan Ankaralıları izlemek üzere- Kılıç Ali Bey'in evine gidişi.

Atatürk'ün, Ankara'ya gelişinin 13. yıldönümü nedeniyle Ankaralılara söyledikleri: "...Ankara'ya geldiğimden sonraki mücadele hayatımızda hürriyet ve bağımsızlık âşığı kahraman Ankaralıların gösterdikleri vefa ve yardımları her vakit minnetle anarım!"

Çankaya'da, akşam Atatürk'ün sofrasında, dört Ankara Efesi'nin davetli olarak bulunması.

1930 - Dolmabahçe Sarayı'nda, Atatürk'ün başkanlığında İsmet (İnönü), Fevzi (Çakmak), Kâzım (Özalp), Fahrettin (Altay) Paşalar ve İçişleri Bakanı Şükrü Kaya'nın katılmasıyla Menemen olayı ile ilgili bir toplantı yapılması.

1928 - İstanbul Belediyesi, eski harflerle yazılı tabelalarını değiştirmeyen dükkan sahiplerini cezalandırdı.

İstanbul'da bazı esnaf ve işyeri sahipleri, eski harflerle yazılı olan tabelalarını değiştirmedikleri için belediye tarafından cezalandırıldı.

1923 - Dersim mebusu Lütfi Fikri Bey İstiklâl Mahkemesi tarafından 5 yıl kürek cezasına mahkum edildi.

1921 - Tarsus'un kurtuluşu. Tarsus da Türk birlikleri tarafından teslim alındı.

1920 - Çerkez Ethem Ayaklanması başladı.

Kütahya'da Çerkeş Ethem'le görüşen milletvekili heyetinin Atatürk'e gönderdiği telgrafın, Vekiller Heyeti'nde görüşülmesi, Kuvve-i Seyyare'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti'nin emrinde olduğu kararının alınması ve Atatürk'ün, telgrafla bu kararı bildirerek Kütahya'daki heyeti Ankara'ya çağırması.

Atatürk'ün, Batı ve Güney Cepheleri Komutanlarına Çerkeş Ethem'e karşı hazırlıklı bulunmaları hakkında yazısı: "Kütahya'daki heyetin cevabı, Kuvve-i Seyyare işinin artık barış yoluyla ve siyasetle çözümünün olanak dışı olduğunu kanıtlamış ve sorunun kuvvet zoruyla çözümlenmesi gerektiği anlaşılmıştır!"[Kocatürk]

1919 - Samsun'da ateşlediği kurtuluş mücadelesinin ardından Erzurum ve Sivas kongrelerini toplayan Mustafa Kemal Paşa, Heyeti Temsiliye üyeleriyle Sivas'tan Ankara'ya geldi.

Mustafa Kemal bir genelge yayınlayarak Ankara'nın bir merkez olduğunu belirtti.
Atatürk'ün, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk örgütüne, "Ankara'ya geldiğini ve Heyet-i Temsiliye Merkezi'nin Ankara olduğunu" bildiren telgrafı.

Mustafa Kemal'in, Heyeti Temsiliye (Temsilciler Kurulu Karargâhı) ile birlikte Ankara'ya gelmesi. Atatürk'ün, Heyet-i Temsiliye üyeleriyle beraber sabah Beynam köyünden otomobille hareket ederek öğleden sonra Ankara'ya gelişi ve büyük törenle karşılanması (Atatürk, şehre girdikten sonra vali odasında bir müddet istirahat ederek çay içmiş, daha sonra 20. Kolordu'yu ziyaret etmiş, buradan da kendisine ve arkadaşlarına ayrılan Ziraat Mektebi'ne gelmiştir). [Kocatürk]

Sivas'tan yola çıkan Heyet-i Temsiliye Ankara'ya girerken, seymenler, dervişler, esnaf, okullardaki öğrenciler ve kalabalık bir halk topluluğu tarafından karşılandı.

Ankara (il merkezi ve Türkiye'nin başkenti):
Milli Mücadelede Kurtuluş Savaşının yönetim merkezidir. Atatürk Ankara'ya ilk kez 27 Aralık 1919'da gelmiştir. 23 Nisan 1920'de Ulus'taki meclis binasında 120 üye ile açılan ilk meclisimize seçilen Ankara Milletvekilleri M. Kemal Atatürk, Ali Fuad Cebesoy, Hacı Atıf, Hacı Mustafa, Ömer Mümtaz, Hilmi, Rüstem, Şakir ve Şemseddin Beylerdir. 13 Ekim 1923'de Türkiye'nin başkenti olmuştur. 29.10.1923'de Cumhuriyet Ankara'da ilân edilmiştir. Cıımhuriyet'in ilk Ankara Valisi Murad Bey, ilk Belediye Başkanı Ali Haydar Bey'dir.

İngiltere'nin kontrol subayı Rawlinson yeniden Erzurum'a gelerek Kazım Karabekir'le bir görüşme yaptı.

28 ARALIK


1935 - Atatürk'ün, akşamüzeri otomobille şehirde bir gezinti yapması, Manisa Milletvekili Hikmet Bayur'un evine uğraması, akşam Çankaya'ya dönüşü.

1931 - Atatürk'ün, sabah Sarıkışla'ya giderek 8. Tümen'in arazi tatbikatını izlemesi.

1930 - Atatürk'ün, Kubilây'ın Menemen'de şehit düşmesi nedeniyle orduya başsağlığı mektubu:
"...Büyük ordunun kahraman genç subayı ve Cumhuriyet'in ülkücü öğretmen topluluğunun kıymetli üyesi Kubilây'ın temiz kanı ile Cumhuriyet, hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır!"

Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa da aynı tarihte yayımladığı bir tamim ile Atatürk'ün mesajını orduya tebliğ etti.

* * *


23 Aralık 1930 Salı günü meydana gelen olay (Menemen’de 23 Aralık 1930’da yedek subay öğretmen Kubilay
şeriat isteyenler tarafından öldürüldü.) üzerine Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, 28 Aralık’ta orduya başsağlığı mesajı yayınladı.

Atatürk'ün orduya mesajı...

Gazinin Orduya Taziyetnamesi

Menemen’de ahiren vukua gelen irtica teşebbüsü esnasında Zabit Vekili Kubilay Beyin vazife ifa ederken duçar olduğu akıbetten Cumhuriyet ordusunu taziyet ederim. Kubilay Beyin şehadetinde mürtecilerin gösterdiği vahşet karşısında Menemen’deki ahaliden bazılarının alkışla tavripkâr bulunmaları, bütün cumhuriyetçi ve vatanperverler için utanılacak bir hâdisedir. Vatanı müdafaa için yetiştirilen; dahili her politika ve ihtilâfın haricinde ve fevkinde muhterem bir vaziyette bulunan Türk zabitinin mürteciler karşısındaki yüksek vazifesi vatandaşlar tarafından yalnız hürmetle karşılandığına şüphe yoktur.

Menemen’de ahaliden bazılarının hataları bütün milleti müteellim etmiştir. İstilânın acılığını tatmış bir muhitte genç ve kahraman Zabit Vekilinin uğradığı tecavüzü milletin bizzat cumhuriyete karşı bir suikast telâkki ettiği ve mütecasirlerle, müşevvikleri, ona göre takip edeceği muhakkaktır. Hepimizin dikkatimiz bu meseledeki vazifelerimizin icabatını hassasiyetle ve hakkile yerine getirmeğe matuftur.

Büyük ordunun kahraman genç zabiti ve Cumhuriyetin mefkûreci muallim heyetinin kıymetli uzvu Kubilay Bey, temiz kanı ile cumhuriyet hayatiyetini tazelemiş ve kuvvetlendirmiş olacaktır.

Reisicumhur
Gazi Mustafa Kemal

1929 - Atatürk'ün, Çankaya'da Irak Elçisi Rauf Bey'in güven mektubunu kabulü ve Elçi'nin söylevine cevap konuşması.

Mustafa Kemal'in emri üzerine Batı Cephesi'ne bağlı birlikler Kuva-yı Seyyare'ye karşı harekete başladı.

1925 - Atatürk'ün, Yüksek Askeri ŞÃ»ra'nın açılışı nedeniyle konuşması: "...ŞÃ»ra'nın açılışı nedeniyle konuşması: "...ŞÃ»ra'yı oluşturan muhterem üyelerin bilhassa muharebe meydanlarında kazanılmış yüksek tecrübe ve bilgilerinin, istenilen çalışma ve vazifelerin vatanın ihtiyacına en iyi cevap verecek neticelerle taçlanacağını temin edeceğine şüphem yoktur!"

1920 - Mustafa Kemal'in izniyle Rusya'dan gelmekte olan Mustafa Suphi ve arkadaşları Kars'ta törenlerle karşılandı.

1919 - Mustafa Kemal Ankara'daki faaliyetlerine başladı. Ziraat Mektebi'nde yaptığı toplantıda şehrin ileri gelenlerine amaçlarını ve Milli Hareket'in programını anlattı.

Atatürk'ün, Ziraat Mektebi salonunda Ankara halkına, memleketin içinde bulunduğu durumu anlatan uzun konuşması: "Efendiler! Milli örgütümüzün bugün izlediği amaç, vatanın parçalanmaktan ve milletin esaretten kurtarılmasına yöneliktir!" [Kocatürk]

30 ARALIK



1936 - Atatürk'ün, trenle Ankara'dan İstanbul'a hareketi.

1934 - Atatürk'ün, Çankaya'da Irak Dışişleri Bakanı General Nuri'yi kabulü.

1931 - Atatürk'ün, öğleden sonra Marmara Köşkü'ne, daha sonra Halkevi'ne gelişi, saat 20.30'da Çankaya'ya dönüşü.

1921 - Atatürk'ün, Ukrayna Fevkalâde Temsilcisi General Frunze şerefine Dışişleri Bakanlığı'nın verdiği ziyafette konuşması.

1920 - Çerkez Ethem Gediz taraflarına çekilip, Yunanlılarla ateşkes yaparken hükümete bağlı kuvvetler Kütahya'ya girdi.

Demirci Mehmet Efe, Ankara hükümetinden güvence alarak maiyeti ile birlikte teslim oldu.

Atatürk'ün, Çerkez Ethem meselesi ile ilgili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin gizli oturumunda konuşması: "...Herhalde memleketin her tarafında hükümet kurulmalıdır. Ve yine gayemizin elde edilişi ve memleketin müdafaası için muntazam ordu meydana gelmelidir. Bu esaslara aykırı olan, muzır olan her türlü görüşler imha edilmelidir."

Atatürk'ün, Albay İsmet ve Albay Refet Beylere telgrafı: "...Ethem Beyle kardeşlerine kesin şekilde, kuvvet başından ayrılarak hükümete sığınmaları için son bir teklif yapılması..." [Kocatürk]

1919 - Mustafa Kemal Misak-ı Milli metni üzerinde çalışmaya başladı.

Atatürk'ün, Epoka gazetesi İstanbul muhabirinin yazılı sorularına cevapları: "Milletin arzuları Sivas Kongresi'nin resmi bildirgesinde açıkça gösterilmiştir. Örgüt, milletin bu arzusu yerine gelinceye kadar vazifesini yapmada, hatta genişlemede devam edecektir."

Atatürk'ün Sivas Valisi Reşit Paşa'ya telgrafı: "...Asayişin tam korunması ve her fırsattan yararlanarak Kuva-yi Milliye'nin büyüklük ve kuvvetinin dost ve düşmana gösterilmesi önemle tavsiye olunur."

Kâzım Karabekir'in, Atatürk'e İngiliz Yarbayı Rawinson'la yaptığı görüşmeyi ve yarbayın Mustafa Kemal'le görüşme arzusunu bildiren telgrafı.

1918 - Atatürk'ün, Söz gazetesinde, Teceddüt Fırkası'na girdiği söylentilerini yalanlaması: "Ben askeri sıfat ve makamımla nispet ve alâkamı muhafaza etmekteyim. Gerçek olmayan haberin tekzibini rica ederim."

1915 (Aralık sonu) - Atatürk'ün, İstanbul'da Hariciye Nazırı Halil (Menteşe) Bey'i ziyareti ve söyledikleri: "...Ben Türk ordusunun yabancısı bir adam değilim. Ben, ordu ile küçük subaylıktan beri derinden temasa gelmiş bir askerim. Ben, olayların şevki ile ordunun içinde subay, nihayet komutan olarak iş görmüş ve zannıma göre muvaffak olmuş bir komutanım. Türk ordusunu, onun faziletini, kıymetini ve bu ordu ile neler yapılabileceğini benim kadar anlayan az olmuştur." [Kocatürk]

1911 - Atatürk'ün Derne'ye gelişi ve Deme Doğu Kolu Komutanlığımı üzerine alışı.

1898 - Gülhane Askeri Tıp Akademisi, ''Gülhane Şeririyat Hastanesi'' adıyla, bir törenle hizmete açıldı.