Anadolu Aleviliği ile Dersim'de yaşanan Alevilik arasındaki ilişkinin ne olduğu "Toplumsal Yapı ve İnanç Bağlamında Dersim Aleviliği" adlı kitapta cevaplarını buluyor. Kitapta Alevilerin neden camiye gidip namaz kılmadığı da anlatılıyor.

(Murat Aydın / Cnnturk.com) -- Fam Yayınları tarafından çıkarılan Doğan Munzuroğlu'nun "Toplumsal Yapı ve İnanç Bağlamında Dersim Aleviliği" isimli kitap, Alevilik ile ilgili araştırmalar içerisinde önemli bir yere sahip olma özelliği taşıyor.

Yazar önsöze; ’Bu kitabın isminden hareketle okuyucu, Dersim'de diğer Alevi bölgelerinden tamamen farklı bir Alevilik mi var? diye düşünecektir. Tamamen farklı olmasa da önemli farklılıkları olan bir Alevilikten söz ediyoruz’ cümleleri ile başlamış.

Yazar kitabında Anadolu Aleviliği içerisinde farklı bölgelerin Alevilik inancını farklılıklarla yaşadığını Aleviliğin homojen bir inanç olmadığını özellikle Dersim Alevileri üzerinden anlatmış.

Toplumsal Yapı ve İnanç Bağlamında Dersim Aleviliği isimli kitap Aleviliğin Türk dini olduğu iddiasını eleştirdiği gibi Aleviliği tamamen mana ve batın dünyasına ait gizemli bir boyut olarak ele alanları da eleştirilmekte.

Yazar Alevi inancının maddi yaşamın bir yansıması olduğu fikrinden hareketle gizem-sır kavramları ile Aleviliğin açıklanamayacağı görüşünü dile getirerek Aleviliğin maddi temellerini açıklamakta.

Kitabın birinci bölümünde Dersim'deki "Alevi Zaza/ Kırmanc" yaşam geleneğiyle ilgili bir değerlendirme var. Bu bölümde, toplumsal yaşamın analizi konusunda bazı tespitler yapılmış. Pirlik, rayberlik, mürşitlik, aşiret bağı, kirvelik, musahiplik gibi kurumsal yapılanmaların Dersim gelenekleri içindeki yeri irdelenmiş.

İkinci bölümde yakın tarih ve inançtaki değişim süreci, sol hareketlerin Dersim’e girişi, Kürt hareketinin bölgeye etkisi gibi konular ele alınmakta.

Üçüncü bölümde Türklük, Kürtlük, Zazalık, Kırmanç kavramları üzerine değerlendirme yapılmış.

Ekler bölümünde ise Dersim Alevi inancında Tarıq kültü, Taba (tabu) inanışı, Kesim Vergisi, Ahmet Yesevi Efsanesi gibi konular işlenmiş.

Kadınlarda Yüz Kapatma Geleneği, Ver Lewaynê-Cı Antenê, Qurç-Nisangê bölümleri Alevilik ile ilgili kitaplar arasında ilk defa ele alınmış kavramlar.

Yazar, Alevilerin referansı olan Buyruk Üzerine tartışmış ve Alevi Terminolojisinde Kullanılan Terimleri açıklamış, kitabın son kısmını Yedi Ulu Ozan üzerine yeni dosyalar oluşturmuş.

Soylu ırk mı?

Dersim Aleviliğin en belirli özelliklerinden birisi musahipliktir. Alevilier yol kardeşliği anlamına gelen musahip tutar. Cem'de, darda ve bir çok geleneksel ilişkide musahipler aynı suçun ortağıdır. Birbirleriyle musahip olanlar arasında gerçek bir kardeşlik varmış gibi, beş göbek evlilik ve cinsel ilişki günah sayılır.

Kitapta bugün Dersim Aleviliği'ndeki uygulamalardan biri olan musahiplik kavramı farklı olarak irdelenmekte; Hz. Muhammed'in Hz. Ali ile musahip ve kardeş olduğu ama aynı zamanda damadı olduğu tespiti yapıldıktan sonra "Peygamber'in, kızını verdiği biriyle musahip olması günümüz Kızılbaş töresine göre ahlaki değildir" değerlendirilmesi yapılıyor.

Kitapta Kızılbaş Alevilerde kirvelik olduğu ve bu durumun Bektaşi ve Tahtacılarda olmadığı belirtiliyor. Nusayrilerde ise bu kurumsal yapının "emmilik" olarak bilindiğini ifaden eden yazar, "Emmilik, kirvelik ve musahiplik arası bir ilişkidir" diyor.

Yazara göre Yahudilik de olduğu gibi Alevilik'te de "soylu ırk" "kurtulmuş halk" iddiası görülür. Bektaşilik'te ise böyle bir iddia yoktur.

Aleviler'in inançları ve yaşam felsefeleri gereğince devlete hep uzak durduklarının tespitinin yapıldığı kitapta, yaşanan katliamların Aleviler'in bu tutumunu keskinleştirdiği belirtiliyor.

Tek eşlilik

Yazar, Aleviler'de evliliği ise, "Aleviler genel olarak tek eşlidir. Boşanma kurumu yoktur. Boşanmaya karşı sert tedbirler uygulanır. Alevilikte çok kadınla evlililk ancak kadın çocuk doğurmaz, ya da ailenin erkek çocuğu olmazsa görülür. Yalnız ataerkillik çoğu kez Alevi inancının bu kuralının işlevsiz kılmıştır. Bu nedenle Dersim Aleviliği'nde de erkeğin bir çok kadınla evlililk yaptığı görülmüştür" sözleriyle anlatıyor.

Neden namaz kılmazlar?

Aleviler'in kendilerini İmam Cafer mezhebinden saydıklarını ifade eden yazar, namaz konusunda ise şu görüşleri dile getirmiş: "Oysa Alevi inancında 'namazımız kılınmıştır' mantığı egemendir. Hz. Ali'nin camide namaz kılarken öldürüldüğü ileri sürülerek namaz kılınmaz. Bu açıklama işin görünen kısmıdır. Esasında, İslam'ın ibadet formasyonunu gereksiz ve anlamsız bulup, kendi yaşam tarzlarına uyduramayan İslam öncesi inanç topluluklarının tepkiselliğidir gerçek neden..."

Kırklar Cemi

Yazar Kızılaş inancında oldukça önemli bir yere sahip olan Kırklar Cemi ile ilgili çokça bilinen bir ayrıntıya yer veriyor: "Kırklar Cemi'nde engürle mest eden yanı, şarabı meşrulaştırmakta, meşrulaştırmaktan öte kutsamaktadır. Burada Hristiyanlığın etkisinden ya da İslam'ın şarabı yasaklamasına karşı bir tepkiden söz edilebilir."


Toplumsal Yapı ve İnanç Bağlamında Dersim Aleviliği
Doğan Munzuroğlu
Fam Yayınları /

12.03.2013
Kaynak : cnnturk.com

Aleviler neden namaz kılmaz?

Biz Aleviler namaz kılıyoruz a dostlar. Bu namaz Ehlibeyt namazıdır. Binlerce kez niyaz ederim yüce Pirim Zöhre Ana'ya ki bizlere Ehlibeyt okulunda namazı da abdesti de öğretti. Bu da değil sadece Rehber, Mürşit, İmam, Pir kimdir? Ehlibeyt'in gerçek inanç ve yolları nedir? Hz.İmam Üseyin neden şehit edildi? Takvim adı altında Ehlibeyt'in yası matemleri nasıl yok edilmeye, unutturulmaya çalışıldı, çalışılıyor? Aşure'nin yüceliği, Semah'ın kutsallığı, Türbelere ziyaret nasıl yapılır? Hangi birini sayayım...

Özellikle yazmış olduğum bu soruların [B]doğru biçimleri[/B] ne yazık ki Alevi toplumunun büyük bir çoğunluğunda yapılmıyor veya yaptırılmıyor.

Mesela;

Ehlibeytin yası matem günleri sanki her ay davalaşmış gibi yerinde durmuyor. Halbuki her insanın doğum ve ölüm tarihi bellidir. Bir Evliya her ay nasıl dünyasını değişebilir değil mi? Mustafa Kemal Atatürk'ün gayba giriş tarihi 10 Kasım 1938 ve her yıl 10 Kasım'da yüce Atatürk'ün Anıtkabiri milyonlarla dolup taşıyor. Atatürk'ü her On Kasım'da anan bu Alevi kardeşlerimiz neden Şahların Şahı Hz.İmam Üseyin için tuttukları 12 günlük orucu her yıl farklı tarihlerde tutuyorlar?

Hz.İmam Üseyin'in can aşı Aşurelerimiz kapı kapı dağıtılıyor, kapı kapı dağıtmak az geldi şimdi sokaklarda dağıtılmaya başlandı. Tencerenin başına da Alevi Kurumuna yakın bir siyasetçi koyuyorlar, gel izle o zaman çadır tiyatrosunu. Daha Şah Üseyin'i bilmeyen, iman getirmeyen,onun çektiği çileler için bir damla gözyaşı dökmeyen insanlar Aşureyi kirli siyasetlerine alet ediyorlar... Sorarsanız Aşure dağıttık,Allah kabul etsin derler. Kusura bakmayın bunu değil Allah aklı başında olan hiç bir kul kabul etmez...

Türbe nedir? Türbe, Hakkın gönderdiği Evliyaların batın alemine göç ettikten sonra insanların başlarında dualar edip dileklerde bulundukları ve ziyeret ettikleri Evliyanın mekanıdır. Peki soruyorum hangi mezar başında davullu, zurnalı festival yapılabilir, içki içilebilir? Hiç bir mezar başında yapılamayacağı gibi haşa hiçbir türbenin başında da bu rezillikler yapılamaz yapılmamalıdır... Ama yapılıyor işte...

Dedelerin ocaklarına herkesten çok saygımız ve inancımız var ancak ocakzadeler görevlerini yapamıyorlar, yapamayınca da bu canların yerini kurslarda yetişmiş "eğitmenler" aldı. Görgüsü görülmemiş Alevi olur mu? Artık oluyor işte.

Semahlarımız haşa folklere döndü. Bir politikacı açılış yapacak hayde semah ekibi !.. Kuldan utanmıyorsunuz biliyoruz da insan hiç mi Şahımerdan Ali'den korkmaz. Neyinize güveniyorsunuz bilmiyorum doğrusu...

....

Mesele sadece Alevilerin namaz kılıp kılmaması ile ilgili değildir gördüğünüz gibi.

Mesele biz Alevilerin güneşten kaçmamız,aydınlık yolları değil de karanlık yolları tercih etmemizle âlâkalıdır.

Ermiş,Ehlibeyt Evliyası Zöhre Ana dünyamızı aydınlatan bir güneştir.

Ne Mutlu yüzünü güneşe dönenlere...

Aleviler gerçek HAK Muhammed Ali namazını kılıyorlar. Kim demiş Aleviler namaz kılmıyor diye. Gelsinler kendileri sunni namazını kılsınlar anlamını açıklasınlar , bir de Alevilerin gerçek HAK namazını kılalım anlamını açıklayalım.

Ben de bu yayladan şaha giderim

Karşıdan görünen ne güzel yayla
Bir dem süremedin giderim böyle
Ala gözlü pirim sen himmet eyle
Ben de bu yayladan şaha giderim

Eğer göverüben bostan olursam
Şu halkın diline destan olursam
Kara toprak senden üstün olursam
Ben de bu yayladan şaha giderim

Bir bölük turnaya sökün dediler
Yürekteki derdi dökün dediler
Yayladan ötesi yakın dediler
Ben de bu yayladan şaha giderim

Dost elinden dolu içmiş deliyim
Üstü kan köpüklü meşe seliyim
Ben bir yol oğluyum yol sefiliyim
Ben de bu yayladan şaha giderim

Alınmış abdestim aldırırlarsa
Kılınmış namazın kıldırırlarsa
Sizde şah diyeni öldürürlerse
Ben de bu yayladan şaha giderim

Pir Sultan Abdal´ım dünya durulmaz
Gitti giden ömür geri dönülmez
Gözlerim de şah yolundan ayrılmaz
Ben de bu yayladan şaha gider

PİR SULTAN ABDAL

Pir Sultan Abdal yüce bir Pir,Evliya iken namazını kılmış ey Aleviler hâlâ nasıl bizim namazımız yok dersin !.. Darı çeç üstünde namaz kılan senin taptığın Hacı Bektaş Veli değil mi?

Şahımerdan Allah Ali namaz kılarken şehit edilmedi mi? Elbetteki camide değil dam evinde (cem evi) şehit edildi...

Namazlarımızı cenazelerimize saklamayalım, nefes alırken Hak Muhammed Ali aşkına alınlarımızı secdeye vardıralım.

Aleviler neden namaz kılmaz çünkü erindikleri için
Namaz Aleviye de Sünniye de haktır. Gerçek Muhammed Ali namazını Pirimiz Zöhre Ana bu yüzyılda kıldırmaktadır.