Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 127 Aczmendi'nin başvurusunu haklı buldu.


Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ( AİHM ), “Aczimendi” davasında, Ankara’daki sokakların “kamusal alan” olmadığını belirterek, şalvar ve türban ile dolaşmanın suç oluşturmayacağını bildirdi. Düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakkının ihlal edildiğine hükmeden Mahkeme, Türkiye’yi şikayet eden 127 tarikat üyesine 10’ar Euro’luk gibi sembolik bir tazminat ödemeye mahkum etti.

]Strazurg’da faaliyet gösteren AİHM , “Aczimendi” tarikatı üyesi 127 kişinin 1997 yılında yaptığı şikayet üzerine açılan davayı karara bağladı. Kararında söz konusu kişilerin 1996 yılında Kocatepe’de bir dini törene katıldıktan sonra Ankara sokaklarında “türban ve şalvar” la dolaştıkları belirtilerek dini kıyafetler giydikleri gerekçesiyle mahkum oldukları kaydedildi.

]Kararda başvuru yapan kişilerin, “kamusal alan”da değil, “herkese açık olan” Ankara sokaklarında kendi dini inançları yansıtan giysileri dolaştıkları için mahkum olduklarına, kamu düzenine bir tehdit oluşturdukları yönünde bir kanıt bulunmadığına dikkat çekilerek Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin düşünce, vicdan ve dini özgürlüğü hakkına ilişkin 9. maddesinin ihlal edildiği bildirildi.

]Bunun üzerine, Mahkeme, Türkiye’nin, başvuruda bulunan 127 kişiye maddi tazminat olarak 10’ar Euro, mahkeme masrafları olarak da toplam 2 bin Euro’yu ödemesine hükmetti.

]Aczmendi Tarikatı

Aczmendi , Elazığ Akşam Sanat Okulu mezunu Müslüm Gündüz'ün liderliğini yaptığı Nurcu olduğu iddia edilen tarikat.

]Kendine özgü giyim tarzı olan ve 1985 yılında Elazığ'da kendi çevresinde bu kıyafetlerle Nur Risaleleri üzerine sohbet toplantıları yapan Gündüz'e çevresinde itibar edip uyanlar bu tarikatı oluşturdu.

]Müslüm Gündüz ve müritleri Nurcu olduklarını söylerler. Aczmendi lerin hepsinin siyah cübbe giymeleri, başlarına siyah sarık sarmaları, saçlarını uzatıp örmeleri, ellerinde asa taşımaları ve sakallarını uzatmaları ayrıca kendilerine özgü zikir ayinlerinde başlarını sallamaları ilgi çekmektedir.

]SIRP YARGIÇ KARARA MUHALEFET ETTİ, TÜRK YARGIÇ DESTEKLEDİ

]Davacıların iddialarına hak veren AİHM 'nin 7 yargıçlı dairesi, 1'e karşı 6 oyla davacıların din özgürlüklerinin ihlal edildiğine hükmetti. Türk yargıç Işıl Karakaş karar lehinde oy kullanırken, tek muhalif oy Sırp yargıç Dragoljup Popoviç'den geldi. Sırp yargıç, karara ek yayımlanan muhalif görüsünde diğer yargıçların karar verirken Türkiye'nin kendine has kompleks sosyal yaşamını dikkate almamış olmalarını eleştirdi.

AİHM , gerekçeli kararında, davacıların devlet meuru olmadıklarına ve türban davası olarak bilinen Leyla Şahin davasında olduğu gibi kamudan hizmet almadıklarına vurguda bulundu.

AİHM sivil vatandaşlar olarak nitelediği davacıların, kamusal düzen açısından tehdit oluşturduklarına veya gösterileri esnasında yoldan geçenlere herhangi bir baskı uyguladıklarına dair hiçbir kanıtın bulunmadığını da not etti.

]Bu gerekçelerden yola çıkan AİHM , davacıların din özgürlüklerinin ihlal edildiği sonucuna vardı.

]TAZMİNAT ALAMAYACAKLAR

AİHM , davacıların Ankara'dan 800 bin Euro'nun üzerindeki tazminat talebine ise olumlu yanıt vermedi. Ancak Ankara'nın davacıların her birine sadece 10 Euro maddi tazminat ile toplam 2000 Euro masraf ödemesine hükmetti.

]Dava, Aczimendi tarikatının Ankara'ya karşı AİHM 'de kazandığı 3'üncü dava olmasından önem taşıyor. Tarikatın lideri Müslüm Gündüz Ankara'ya karşı açtığı daha önce açtığı ve 2003 ve 2005 yıllarında sonuçlanan iki davayı da kazanmıştı.