Pir Zöhre Ana Forum - Web Programlama

Web programcı (web developer) olmak zordur

Wed, 04 May 2011 05:01:29 +0300

Web programlama gerçekten zor bir iştir. Neden bu post'u yazdığımın sebebi ise, bana devamlı sorulan bir soruya genel bir cevap yazmaktır. Bir web programcı olacaksanız zoru seçiyorsunuz demektir. Tabii bu sizin hevesinizi asla kırmasın. Web programlama zor olduğu kadar zevkli bir iştir de. Peki neden zordur?

- Bir programlama dili (c#, c++, visual basic, java, delphi, perl, vb.) bilmelisiniz. Evet mutlaka bir programlama dili bilmek zorundasınız. "Web Programlama" teriminin ikinci kelimesi olan "programlama" kelimesi için şarttır. Ne de olsa yapacağınız iş programlamadır değil mi? Programlama için programlama dili bilmelisiniz.

- Bir framework (programlama dili çatısı) (.NET, J2EE, vb.) bilmelisiniz veya aşina olmalısınız . Framework, bir web programının çalışma mantığını anlamanız ve kullanmanız için olmazsa olmaz birşey haline gelmiştir. Günümüzde çoğu web programı bir framework kullanmaktadır. He eğer ben gelenekçiyim, BASIC ile web programı yazarım diyorsanız o başka tabii.
- Mutlaka ve mutlaka HTML bilmelisiniz. Kendisi markup (biçimleme) dilidir ve web programlamada en az bir programlama dili kadar önemlidir. Son 6-7 yıldır görsel editörler sayesinde bu iş (markup [biçimleme]) kolaylaşmıştır. Bundan dolayı HTML dilini bilmesem de olur gibi bir düşünceye kapılıyorsanız yanılıyorsunuz. Görsel editörlerin pes ettiği yerde mutlaka HTML'e müdahale edersiniz. Eğer HTML bilmiyorsanız nasıl müdahale edeceksiniz? Müdahale edemeyecekseniz nasıl web programcı olacaksınız?!!!

- Artık XML bilmeniz olmasa olmaz bir şeydir. Kendisi farklı bir markup dilidir. Farkı yapısındadır. Web programlamada işinizi çok kolaylaştırır. Web servisleri deyince anında kendisi akla gelir ve ileri düzey web programlamada yolunuz mutlaka web servislerine çıkar ki bu da XML'i "you must know (bilmek zorundasınız)" yapar.

- Javascript bilmesiniz de olur ama bilmediğiniz de çok ayıplanırsınız. Neden çünkü AJAX aldı başını gidiyor. Peki bu AJAX ne? Ajax değişen web trendlerinde yani Web 2.0'da olmazsa olmaz bir şeydir. Web 2.0 da ne? diyorsanız zaten bu postu okumaya devam etmeyin lütfen. Neyse Javascript client side (kullanıcı taraflı) bir programlama dilidir ki en az diğer programlama dilleri kadar geniş ve karmaşıktır. Bana göre web programlamaya başlıyorsanız Javascript ile başlayın. İşin temeli bu bence. Javascript'i öğrendiğinizde diğer programlama dillerini daha kolay öğrenirsiniz. Tabi bu benim fikrim.

- CSS dilini bilmeniz gerekir. CSS görsel programlama dilidir. Tıpkı HTML gibi görsel editörler sayesinde iş çok kolaylaşmıştır fakat web programlamada programatik (dinamik) olarak bu dili kullanmanız kaçınılmazdır. Bir dili kullanabilmeniz için onu bilmeniz gerekir. Tıpkı bir Alman turiste adres tarif edebilmek için Almanca bilmeniz gerektiği gibi web programlamada da bir sayfanın arkaplan renginin ne olması gerektiğini programatik olarak tarif etmek için CSS bilmeniz gerekir. Ayrıca son dönemlerde standartlara uymak için (ki bu olmazsa olmaz bişey haline geldi [arama motorları, vb. için]) XTHML kullanabilmeniz için CSS bilmeniz şarttır. Buradan XHTML bilmeniz gerektiğini de anlayabiliyorsunuzdur sanırım.

- Bir veritabanı (kullandığınız programlama dili ile alakalı SQL Server, MySql, Oracle, VistaDB, SqLite, vb. olabilir) bilmek zorundasınız. Ayrıca SQL dilinin en az temelini bilmelisiniz. İleri düzey web programlama için de stored procedure ve function yazabilmelisiniz. Bunlar bir web programının temelidir. Bir veritabanını bilmek ve onu programlamak işin temelidir (tabanıdır) ve çok önemlidir. Nede olsa programlamada yaptığımız iş "veri (data)"lerle oynamak onları işlemek değil mi? Hele bir de iş uygulaması yazıyorsanız veritabanı olmazsa olmaz birşeydir.

- Javascript'te işinizi kolaylaştırmak için AJAX (Programlama diline göre değişir; mesela Asp.Net için Asp.Net Ajax, vb.) bilirseniz süper olur. Hatta işi abartayım, ciddi anlamda hoş web uygulamaları programlayım diyorsanız jQuery ve benzerini kullanabiliyor olmalısınız.

- Web tasarımına mutlaka ve mutlaka aşina olmalısnız. En azından resim, video ve multimedia formatları (Flash, Gif, Jpg, Flv, Wmv,vb.) hakkında sağlam bilgilere sahip olmanız gerekir. Web tasarımı bilmeniz gerekmiyor fakat nasıl yapıldığına mutlaka aşina olmanız gerekir. Değişen trendlerle birlikte artık sadece tasarıma değil RIA (Rich Internete Applications [Zengin Internet Uygulamaları]) ve video prodüksiyon (hangi format ve codc streaming için uygundur, vb.) konularına da aşina olmanız gerekir.

- Tüm bunların haricinde test, ORM, team systems (takım sistemleri), obfuscator, vb. konular hakkında bilgi sahip olursanız da değeriniz artar.
Aslında listeyi uzatmak mümkün ama temel olarak bu kadar yeterli diye düşünüyorum. Belirttiğim gibi web programlama zor bir iştir ama asla bu işe girmek için tereddüt etmeyin. Çünkü hem zevkli hem de kazancı yüksek bir iştir. Fakat bu işe girerken yukarıdakileri mutlaka göz önünde bulundurmanızı tavsiye ederim. Yeni ve genç meslektaşlara başarılar dilerim...

kaynak: Web programcı (web developer) olmak zordur

Bilgisayar Programlama Eğitimi

Sat, 13 Nov 2010 14:49:13 +0200

Ahmet Yesevi Üniversitesi'nin Bilgisayar Programlama Eğitimi.

Hotfile.com: One click file hosting: Bilgisayar Programlama Egitimi.rar

Mükemmel Free E-Ticaret Sistemi

Thu, 22 Jul 2010 09:48:18 +0300

Opencart programı, her türlü ihtiyacınızı karşılayabilecek anahtar teslimi e-ticaret programı çözümüdür. Kullanıcılar sadece basitçe programı yükleyecek, şablonunu seçecek, ürünlerini ekleyecek ve siparişlerini hemen almaya başlayacaktır.
Esas Özellikler:
1- Açık kaynak kodludur.
2- İhtiyacınız olan bütün belgeler rahatça ulaşabilirsiniz.
3- Kategori, ürün ve üreticilerin girişlerinde sınırlama yok.
4- Değişik şablonlar düzenlenebilir.
5- Çoklu dil desteği
6- Çoklu devamlı güncellenebilir para kuru desteği
7- Ürün yorumları
8 – Ürün derecelendirme
9- İndirilebilir Ürünler
10- Otomatik resim boyutu ayarlama
11- Çoklu vergi oranlarını girebilme
12- Benzer ürünler
13- Sınırsız bilgi sayfası girebilme olanağı
14- Kargo ağırlığını hesaplayabilme
15- İndirim kuponu uygulaması
16- Arama Motoru Optimizasyonu (SEO)
17- Modül Sistemi
18- Yedekleme ve Geri Yükleme Araçları
19- Yazdırılabilir Faturalar
20- Satış Raporları

...::: Demo Adresi :::....

Tıkla GÖr

...::: Download Linki :::...

[align=center[U]RL="http://www.kodcenneti.com/Program/Oepncart_Sistem.html"]
Tıkla Gelsin[/URL]

...::: Ekran Görüntüsü :::...[/align]

Kuyumcu Script Php

Fri, 16 Jul 2010 17:37:27 +0300

Jewelyr Store

Php ile kodlanmış güzel bir kuyumcular için script

...::: Download Link :::...

...::: Ekran Görüntüsü :::...

HTMLânin Yapısı

Thu, 09 Apr 2009 13:27:36 +0300

HTML öğrenmesi oldukça basit ve yaratıcılığa fazla açık olmayan bir dildir. Basittir çünkü, internette gezinirken görüntülediğiniz sayfaların hazırlanırken kullanılan teknikleri öğrenmemiz mümkündür (Sayfanın üzerinde farenizin sağ tuşuna bastıktan sonra Kaynağı Görüntüle seçeneği ile). Beğendiğiniz tasarımları kendi sayfanızda kullanabilir, bu tasarımların hangi html kodları kullanılarak yapıldığını öğrenebilirsiniz. Yaratıcılığa fazla açık değil dedim çünkü html ile yazdığınız sayfalar PHP, ASP, ColdFusion, CGI... gibi web programlama dilleri kullanılmadan statik html dışına çıkamaz.

HTML kodlarını yazmak için özel bir düzenleyiciye ihtiyacınız yoktur. Bu iş için Windows altında NotePad ya da DOS-Edit, Linux altında pico, joe ya da vi gibi metin düzenleyicileri yeterlidir. HTML sayfalarınızı kod yazmaksızın FrontPage, Netscape Composer gibi programlarla da hazırlayabilirsiniz. Yalnız bu programlar kullanılarak hazırlanan sayfalar genellikle belli bir çerçeve içinde olduğu için zaten dar olan HTML’nin üreticilik alanını daha da daraltmaktadır. Bunun yanı sıra HTML’yi kod düzeyinde bilmenin kullanıcıya her zaman fayda getireceği de unutulmamalıdır (İleriki bölümlerde değineceğim Dinamik Web Tasarımı için HTML’nin kod düzeyinde bilinmesi gereklidir!).

ASP-Hazır Fonsiyonlar (String)

Wed, 24 Dec 2008 22:19:40 +0200

- LEN

Verilen stringin uzunluğunu döndürür .

<%
response.write(len("Bilgisayar"))
%>
Len içine giren Bilgisayar kelimesinin uzunluğu 10 dur ve ekrana yazılır.

- MID

Sıkça kullanılan bir fonksiyondur. String ifadenin içinden belli bir karakterden başlayarak istenilen uzunlukta ki kısmın alınmasını sağlar.

<%
A="ANKARA"
for say=1 to len(A)
response.write(mid(A,1,say)&"
")
next
%>
Örnekte A değişkeni içindeki değeri Ankara olarak belirlendi. 1 den stringin uzunluğu kadar döngü kurduk ve her bir satırda say değişkeni kadar karakteri ekrana yazdırdık.

<%
A="SALATALIK"
for say=len(A) to 1 step -1
response.write(mid(A,say,1))
next
%>
Bu örnekte ise yine A değişkenine atanan bilginin uzunluğundan 1 ‘e kadar step deyimiyle geriye sayan bir döngü kurduk. A değişkenindeki her karakteri geriye doğru tek tek alıp ekrana yazdırdık. Böylelikle stringi tersine çevirmiş olduk .

- TRIM , LTRIM , RTRIM

String ifadelerin başında veya sonunda yer alan boşluk karakterlerinin istenmediği durumlarda ifadeyi boşluklardan arındırmak için kullanılan fonksiyonlardır. Özellikle çevre birimlerden okunan bilgilerin içinde yer alan boşluk karakterlerini bu fonksiyonlar ile temizleriz.

<%
response.write (rtrim("ASP "))
response.write (ltrim(" ASP"))
response.write ( trim(" ASP "))
%>
Her üç ifadede yer alan bilgi aynı olmakla birlikte boşluk karakterlerinden dolayı bilgisayar tarafından farklı stringleri ifade ederler . rtrim ,ltrim ve trim , sırayla sağdan ,soldan ve her iki taraftan boşlukları temizler.

- INSTR

String ifade içinde aranılan karakter yada stringin bulunup bulunmadığını veya kaç karakter uzaklıkta olduğunu tespit etmeyi sağlar. InStr([başlangıç, ]string1, string2) şeklinde kullanılır .
Şayet aranan string içinde yer almıyorsa 0 döndürür . Bulunduysa kaçıncı karakterde yer aldığı tespit edilir. Başlangıç belirtilmemişse arama ilk karakterden başlar.

<%
dim aranan,konum
isimler="ahmetmurathasanmehmetcelalensarfatih"aranan="mehmet"
konum=instr(isimler,aranan)
if konum<>0 then
response.write(konum &".karakterde ")
response.write(mid(isimler,konum,len(aranan)))
end if
if konum=0 then
response.write("Aradığınız isim bulunamadı")
end if
%>
Örnekte isimler değişkeninde yer alan değerlerin içinde aramak istediğimiz ismin konumunu instr fonksiyonu ile belirledik . aradığımız kelime isimler değişkeninde yer aldığı için instr fonksiyonu 0 dan farklı bir değer döndürerek konum değişkeninin içine yazdı. Ardından mid fonksiyonuyla aradığımız kelimeyi ekrana yazdırdır . Şayet aranan değişken içinde yer almıyor olsaydı konum değişkeni 0 olacak ve ekrana ismin bulunamadığı yazılacaktı. Elbetteki aranılan veya aranan data her zaman sabit bir bilgi olmayacaktır. Buradaki örneğimiz sadece instr fonksiyonun işlevini temsil etmektedir.

- LEFT , RIGHT

Mid fonksiyonuna benzerler . Stringin soldan veya sağdan istenilen adette karakterinin almak için kullanılır.

<%
dim stringim
stringim="VBScript"
response.write(left(stringim,2)+right(stringim,6))
%>
Stringimizin soldan iki ve sağdan altı karakterini alıp erkana yazdırdık .

- JOIN

Dizideki indislerde yer alan bilgilerin toplamını oluşturur. Her bir indis toplanmadan önce araya boşluk(space) karakteri eklenir . Böylelikle dizideki elemanlar ardışık olarak sıralanarak bir string ifade olarak ele alır.

<%
dim dizim(2)
dizim(0)="A":dizim(1)="B":dizim(2)="C"
response.write(join(dizim))
%>
Dizideki indisler aralarına boşluk eklenerek ekrana yazdırıldı.

- CHR , ASC

Chr fonksiyonu 0 dan 255 e kadar olan sayılar için karşılığındaki karakteri çıkış olarak verirken , ASC fonksiyonu girişteki karaktere ait ASCII kodunu döndürür. Bildiğimiz gibi ASCII kodu klavyedeki her karakterin bir baytlık alanda tanımlanmış uluslar arası standart karşılığıdır.

<%
for say=65 to 122
response.write(say&"-->"&chr(say)&"
")
next
%>
Ekrana say değişkenindeki sayıya ait karakterler yazıldı.

<%
stringim="ABCDEF"
for say=1 to len(stringim)
response.write(mid(stringim,say,1)&"-->"& asc(mid(stringim,say,1))&"
")
next
%>
Tek tek A,B,C,D,E ve F harflerine karşılık gelen ASCII kodu ekrana yazdırıldı.

- SPACE , STRING

Space fonksiyonu boşluk karakterini , string fonksiyonu ise belirttiğimiz karakteri dilediğimiz adette oluşturmaya yarar. Space fonksiyonu girişte sadece tekrarlanacak boşluk adedini ister. String fonksiyonunda ise tekrarlanacak karakteri ve tekrar etme adedini belirtiriz.

String fonksiyonunda birden fazla karakter belirtilse bile sadece ilk karakter tekrar edilir.

<%
response.write(string(10,"*")&space(5)&string(10,"*"))
%>
10 adet * karakteri ve arasına beş karakter boşluk yerleştirdik.

Selim Ünüvar

ASP-Operatörler

Wed, 24 Dec 2008 22:18:29 +0200

Programlama dillerinde operatörler , verileri işlemek için kullanılan birinci dereceden önemli karakterlerdir. Bu özel karakterler sayesinde veriler üzerinde artimetik veya lojik işlemler yapıp ardından sonuç elde ederiz. Genellikle programlama dillerinde benzer şekilde ifade edilen bu karakterler programlarımızın temel iş yürütme birimleridir.

Aritmetik Operatörler Operatörİşlev+İşleme giren elemanlar (operant) , stringse ifadeyi sayıysa değerlerini toplar.-Sayılar üzerinde çıkartma işlemi için kullanılır.*Sayılar üzerinde çarpma işlemi için kullanılır./Sayılar üzerinde bölme işlemi için kullanılır.^Sayılar üzerinde üs alma işlemi için kullanılır.Tamsayılar üzerinde bölme işlemi için kullanılır.&String ifadeler üzerinde toplama işlemi için kullanılır.ModSayılar üzerinde modüler aritmetik işlemlerimiz için kullanılır.
Lojik Operatörler Operatörİşlev=Bir değişkenin diğerine eşit olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır.<>Bir değişkenin diğerinden farklı olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır.Bir değişkenin diğerinden büyük olup olmadığını kontrol etmek için kullanılır.<=Bir değişkenin diğerinden küçük veya eşit olma durumunu kontrol için kullanılır>=Bir değişkenin diğerinden büyük veya eşit olma durumunu kontrol için kullanılırAndİki ifade üzerinde her ikisinin doğru olma durumunu kontrol etme için kullanılır.Orİki ifade üzerinde en az birinin doğru olma durumunu test için kullanılır.NotBir ifadenin değerini tersine çevirmek için kullanılır.Xorİki ifadeden sadece bir tanesinin doğru olma durumunu kontrol eder.Eqvİki ifadenin ikisinin birden doğru veya ikisinin birden yanlışlığını kontrol eder.İsİki ifadenin aynı referans nesneye başvurup başvurmadığını kontrol eder.

[COLOR=#c5003f]Aritmetik operatörlerin operantlar arasındaki konumu sonucu etkileyen bir faktördür. Yani operatörlerin konumu ifadelerin işleme girme sırasını etkiler. Üs alma ( ^ ) öncelikle çarpma ve bölme işlemi sonra toplama ve çıkartma işlemi ise en sonda yapılır.

Şimdi aritmetik Operantların kullanımına örnek verelim.
<%
DIM maas, borc,kalanconst kdv=0.17
maas=10000:borc=2000
prim=(maas*15)/100
borc=borc+(borc*kdv)
kalan=maas+prim-borc
response.write(kalan)
%>
[COLOR=#c5003f]Yukarıdaki örnekte önce maas,borc ve kalan değişkenlerini oluşturduk Kdv sabit değerini belirledik.Maas ve borc değerlerini belirttikten sonra prim hesabını maaşın yüzde 15 i olarak (maas*15)/100 ifadesiyle hesapladık. Borc kdv si ile toplanarak bulundu.Kalan tutar maası ile primin toplamından borcun çıkartılması ile hesaplandı.

Selim Ünüvar

ASP-Diziler (Array)

Wed, 24 Dec 2008 22:17:03 +0200

Aynı değişken tipinde olan bilgilerin tek bir değişken ismi altında toplanmasına Dizi denilir. Dizi ile bir değişken içersinde birden çok veri numaralandırılarak tek bir isim altında saklanır. Dizileri veriler üzerindeki işlemlerde programlamayı kolayca sağlamak ve veri bütünlüğünü korumak için kullanırız. Program içersinde aynı tür bilginin çok sayıda mevcut olması ve bu bilgiler üzerinde topluca işlem yapmak istediğimizde Dizilerin kullanılması kimi zaman kaçınılmaz olacaktır. Tüm Programlama dillerinde olduğu gibi Web Programcılığında ve ASP içinde dizi kullanımı önemli bir yer tutar.

Oluşturulan dizinin hedef bilgisini belirten numaralara indis denilir. Şayet bir dizi oluşturulurken tek bir sınır belirtilmişse bu dizi yapısına Tek Boyutlu Dizi , birden çok numara virgülle ayrılarak matris yapısı oluşturulup sınırlar ifade edilmişse bu dizi türüne Çok Boyutlu Dizi denilir.

Şimdi diziyi oluşturup başlangıç değerleri verelim.
<%
DIM Gunlergunler=Array ("Pazar","Pazartesi","Salı", "Çarşamba", "Perşembe", "Cuma", "Cumartesi"):
response.write(gunler(3))
%>

[COLOR=#c5003f]Yukarıdaki örnek DIM komutuyla oluşturulan dizide 7 adet indise karşılık gelmek üzere başlangıç değeri atanmıştır. Response.write(gunler(3)) komutu ekrana 0 dan itibaren 3. indisi Çarşambayı yazar.

[COLOR=#c5003f]Dizilere ilk başta değer atanmak istenirse öncelikle dim ile tanımlanıp ardından Array fonksiyonuna eşitlenerek veriler içersine yerleştirilir.

Şimdide diziyi oluşturdukdan sonra , içeriğini komutlarımızla belirleyen bir örnekle devam edelim.
<%
DIM Ogrenciler (39) , Dersler(11) ,Notlar (2)Ogrenciler(5)= "Murat" :
Dersler(3)= "Fizik"Notlar(1)= 65
%>

[COLOR=#c5003f]Yukarıdaki örnekte DIM değişken tanımlama komutuyla 0 nolu indis numarasından başlamak üzere ogrenciye 40 derslere 12 ve notlar içinde 3 ayrı yer tahsis edilerek tek boyutlu diziler oluşturulmuştur . Ardından dizilerin belirtilen indis numaralı alanına istediğimiz bilgiyi yükledik.

[COLOR=#c5003f]Dizilerin indisleri 0 dan başlar ve indis için negatif sayılar kullanılmaz.

[COLOR=#c5003f]Dizi için ayrılan üst sınırdan daha büyük indis kullanılırsa ASP derleyicisi hata verir.

Şimdi sadece not bilgisinin ele alındığı 40 kişilik bir sınıfın 12 tane dersine ait 3 er ayrı sınav sonucunun işlendiği bir veri yapısını çok boyutlu dizi kullanarak gösterelim.
<%
DIM NOTLAR (39,11,2)
Notlar ( 5,3,1)=65
Notlar ( 7,8,2)=90
Notlar (39,6,0)=70
%>

[COLOR=#c5003f]Yukarıdaki örnekte ise DIM komutuyla üç boyut kullanan bir dizi tanımlandı. Birinci sınır 40 adet öğrenciyi , ikinci boyut öğrencilere ait ders numarasını ve üçüncü boyut derse ait alınan notu ifade etmektedir.

İndislerin 0 dan başladığı göz önünde tutulursa , Notlar ( 5,3,1)=65 komutuyla 6 ıncı öğrencinin 4 üncü dersine ait 2. notun 65 olduğu belirtilmiştir. 8 inci öğrencinin 9 uncu dersteki 3. notu 90, 40 ıncı öğrencinin 7 inci derse ait ilk notu 70 demektir.

[COLOR=#c5003f]Çok boyutlu dizilerde veri için ,boyutların üst sınırlarının çarpımı kadar hafızada yer ayrılır. Yukardaki örnekte 40 x 12 x 3 = 1440 adet not bilgisi için giriş yapabiliriz.

[COLOR=#c5003f]Dizilerde indis belirtilmişse hafıza üzerinde statik bir yapı oluşturmuş oluruz . Bu yüzden dizi kullanırken eleman ihtiyacımıza uygun şekilde tasarım yapılmalıdır. Aksi takdirde kullanılması zorunlu olmadığı halde boş yere hafızada yer ayırmış oluruz . Buda özellikle Web Programcılığında sistem kaynaklarının kötü kullanılmasına ve performansı düşürmeye sebep olacaktır.

Selim Ünüvar

ASP-Sabitler

Wed, 24 Dec 2008 22:16:00 +0200

Sabit değerler , program içersinde değişmesi istenmeyen bilgiler için kullanılan bir değişken türüdür. Web Programcılığında sabit değer kavramını bir sayfa boyunca veya sitenin sürdürdüğü uygulama boyunca değişmeyen ifadeler olarak ele alırız. Bu değerleri const (constant) komutuyla belirtiyoruz.

<% @LANGUAGE=VBscript %>
Sabit oluşturma
<%
const parabirimi=" TL"
const kilo=250 , katsayi=5
const cinsi=" elma "
%>

[COLOR=#c5003f]Yukarıdaki örnek ile parabirimi, kilo , katsayi ve cinsi diye 4 adet sabit değer oluşturuldu. Bu ifadeleri sabit bir birim olarak çeşitli işlemler içersinde kullana biliriz.Sabit değişkenlerin değerlerini program içersinde değiştirmek isterseniz ASP derleyici hata verecektir.

Bir sabit değerin içeriği değiştirilemez. Dolayısıyla sitedeki bir uygulamada, sıkça kullanılan ve değişmesi istenmeyen ifadeler için sabit değerler kullanılır.

* Birden çok sabit değer oluşturmak için tek bir const ifadesinden sonra değişken adları arasına virgül koymak mümkündür.
* Sabit değerleri oluştururken başlangıç değeri vermek zorunludur.

Selim Ünüvar

ASP Nedir?

Wed, 24 Dec 2008 22:15:10 +0200

ASP internet üzerinde uygulama geliştirmeyi sağlayan yeni bir teknolojidir. Bilgisayar programcılarının geliştirdikleri uygulamaları dünyanın her yerinden erişilebilecek bir platforma kavuşturmak ASP ile mümkündür. Başka bir deyişle ASP , yazılım ile internetin devasal hacmini bir araya getirerek çözümler sunmaktadır. ASP 'yi sadece interaktif web sayfalarını üreten bir yapı olarak ele almak eksik bir tanımlama olacaktır. Bilişim sektöründe yazılım alanında çalışan uzmanların , süratle yaygınlaşan internetin dünyasına yönelmeleriyle yeni bir kavram ortaya çıktı : İnternet Programcılığı . ASP internet programcılarının web ortamında çözüm sunmalarına imkan sağlamaktadır.

Artık yazılımcılar , sektörün çeşitli kesimlerinden gelen talepler doğrultusunda internete , internet programcılığına ve dolayısıyla ASP ye yöneldiler . ASP teknolojisinin gerek internet hizmetlerine sağlamış olduğu programlanabilirlik imkanı gerekse de teknik yapısındaki esneklik ayrıca kullanımındaki kolaylık ASP ' yi alternatif çözümlere göre avantajlı kılmaktadır.
Active Server Pages kelimelerinin baş harflerinden oluşan ASP ; sunucu taraflı bir geliştirme ortamıdır. Bu konuyu biraz açalım:

Web Server programları , sabit disk üzerinde yer alan bilgileri istemcinin (ziyaretçinin ) browser programına göndermekle sınırlı olan bir yapıya sahipti . Bu nedenle web sunucularının yapısının yeniden tasarlanması istendi . Web Sunucusunun kullanıcıya statik bilgi sunmasının yanı sıra ziyaretçiden de veri kabul etmesinin gerekli olacağı düşünüldü. Böylelikle Web Sitesi üzerinden kullanıcının taleplerine göre tepki veren bir bilgi sunumu gerçekleşmiş olacak ayrıca ziyaretçiden de veri alınabilecek bir yapı kurulmuş olacaktı.

Bu hedefle , CGI -Comman Gateway Interface ( Ortak Geçiş Kapıları Arayüzü ) katmanında ziyaretçinin browser programından veri ve komut gönderilmesi sağlandı . Sadece text ve basit çoklu ortam nesnelerini destekleyen web sunucularının fonksiyonellikleri CGI aracılığı ile artırılmış oldu . Delphi , Visiual Basic , Visiual C , C / C++ , Perl gibi programlama dilleri ile hazırlanıp derlenen bu programlar Web Server tarafından çalıştırılır ve vereceği komutlar işletim sistemine ulaştırılır.
CGI programları ile arzu edilen bir çok uygulama hazırlanabilir fakat CGI çözümleri hız açısından zayıf bir işleyiş yapısına sahiptir .Çünkü Web Server aynı anda yoğun bir istemci kitlesi ile karşı kaşıya kalırsa her CGI uygulamasının talebi bir işlem kuyruğuna koyularak işletildiği için aşırı bir yüklenme söz konusu oluyordu.

Microsoft web işlemleri konusundaki stratejisini , harici programları işletim sistemine kaydırmak olarak belirledi. Bu yüzden CGI yerine işletim sisteminin bir bileşeni olan API– Uygulama Programı Ara yüzünün ( Application Programming Interface ) kullanılması uygun bulundu. Bu nedenle bir çok Internet Server API ( ISAPI ) tasarlandı. Çeşitli firmaların ISAPI türevi "yorumlayıcılar " geliştirerek ara bir dil geliştirip , oluşturulan komutların Web server'a işlettirilmesi internet çözümlerine ap ayrı bir boyut kazandırdı . Gerek hız gerekse de sağlıklı bir işleyiş açısından bu yeni yapı üzerindeki Microsoft 'un ürünü ASP olarak piyasaya çıktı .

Microsoft ASP, etkileşimli web sayfalarını oluşturmak , güçlü ve hızlı web uygulamalarını geliştirmek için , sunucu tarafında icra gören komutlar dizisidir. Tasarımı yapılmış bir ASP uygulaması uzantısı .asp ile kaydedilmiş olan bir text dosya içersinde yer almaktadır Başka bir ifadeyle ASP Javascript gibi , VB Script gibi komutları düz yazı dosyası olarak kaydedilen ve çalışabilmesi için yorumlayıcıya ihtiyacı olan bir dildir . ASP dosyaları kendi başına çalışabilecek bir dosya olarak düşünülmemelidir . ( Derlenmiş makine kodları düzeyinde olmadığından Exe , Com uzantılı dosyalar gibi direkt çalıştırılabilir özelliğe sahip değildirler.) Kendisini aktif hale getirecek bir tetiklenmeyi Web sunucusu üzerinde bekler ve sunucu tarafında çalışır. Sunucu kendisinden asp uzantılı bir dosya talep edildiği zaman , dosyada yer alan komutları kontrol edip icra eder.

ASP dosyaları ;
1- Ziyaretçi tarafında çalışan HTML komutlarını ,
2- Veritabanına bağlanmayı ,veritabanı işlemlerini belirleyecek cümleleri
3- Yürütülecek işlemler zincirinin hizmet ettiği çeşitli görevleri sağlayan COM bileşeni çağrılarını içermektedir.

ASP için WEB platformunun bütünü birer nesnedir . Dolayısıyla bu ortam içindeki her şeye müdahale edebilme ve programlanabilme imkanı sağlar. Bu konu ile ilgili detaylı örnek ve açıklamaları ilerleyen konularda inceleyeceğiz.

Selim Ünüvar

ASP'nin Kullanım Alanları ve Avantajları

Wed, 24 Dec 2008 22:14:32 +0200

1- ASP dinamik Web sayfaları oluşturmak için kullanılır. Web sayfalarını canlandıracak bir tekniktir. Web sayfalarına işlem işleme yeteneği sağlar.

2- ASP Web Programcılarına HTML , script dili ve kullanıcıdan bağımsız veritabanı işlemlerini rahatlıkla kullanabilme olanağı sağlar . Bu özgürlük ve platform bağımsızlığı , icra gören tüm işlemlerin sunucu tarafında halledilerek sadece sonuçları türetmesi ile sağlanmaktadır. Sonuç salt HTML kodunda türetildiği için browserlar üzerinde tanımsız komut gibi bir problemle karşılaşılmaz. Başka bir deyişle İstemci tarafında İnternet Explorer , Netscape Navigator , Opera gibi browser seçimi yapmaz , kusursuz çalışır.

3- SP kendi içinde Javascript , VB Script , Jscript , Perl Script gibi geniş bir yelpazedeki ham kodların kullanılmasına olanak tanır. Hatta Windows Scripting host ile uyumlu kalmak şartıyla oluşturulan her yeni script dil , Web Server' a tanıtılarak ASP üzerinde kullanılabilinir.

4- ASP sunucu tarafında uygulama çalıştırmanıza imkan sağlar. Hazırlanan uygulamaları çalıştıran komutlar sadece sunucu tarafında kalır. İstemci sadece sonuçları görebilir yani kullanıcılar, inceledikleri sayfayı oluşturan komutları görüntüleyemez. Bu yönüyle ASP web programcılarına güvenilirlik ve özgünlük sağlamaktadır.

5- Uygulama ile ilişkilendirilmiş bir database üzerindeki veriler ASP ile istenilen yayınlama stratejisine göre Web sayfalarına aktarılır ve bilginin internet üzerinden güncellenmesi otomatik hale dönüşebilir. Bu özellik ASP 'nin hazırlanan bir formla veri giriş-kontrol arayüzü olduğu gibi aynı zamanda hazırlanan Paket programlar ile sencronize ( eş zamanlı ) çalışacak bir alternatif de sunmaktadır.

6- ASP ile hazırlanan projeler kaynakların yönetimi , kontrolü ve uzaktan sistem yönetimine imkan verir. Şirketler arası bilgi paylaşımı için ideal bir ortam oluşturur.

Bu gün web programcıları geliştirdikleri uygulamaları bir çok avantajı göz önünde bulundurarak ASP ile tasarlamaktadırlar . İnternet Servis sağlayıcılarının çoğu ASP uygulamalarını Host edebilecek şekilde sunucularını düzenlemişlerdir. Bir çok yazılım firması ASP ye özgün editörler tasarlamaktadır. Geliştirilen paket programların veri giriş ara yüzleri alternatifli olarak browser üzerinden de sağlanmaya başlandı. Artık üzerinde aktif bilgi sunumlarının gerçekleştiği , anketlerin çeşitli fonksiyonellikte formların , aritmetik ve lojik hesaplamaların yapıldığı portal sitelerin , üyelik sistemlerinin , forumların , online alış veriş yapılabilen sayfaların sıkça karşımıza çıktığını , firmaların hızla intranetlerinde yer alan web siteleri üzerinde firma işleyişini sağlayan uygulamalara yöneldiklerini gözlüyoruz . Elbette ki bu fonksiyonelliğin web sayfalarına yansımasında ASP nin rolü göz ardı edilemez.

Selim Ünüvar

ASP-If...Then...Else Kalıbı

Wed, 24 Dec 2008 22:13:38 +0200

Bütün programlama dillerinde olduğu gibi VBScriptte de if –Then –Else Kalıbı kodlar üzerinde önemli bir yer tutar. Şarta bağımlı olarak çalışacak işlemlerde sıkça kullanılan bir komuttur. Böylelikle programımızın akışını şarta bağımlı olarak belirleyebiliriz.

Birkaç farklı kullanımı bulunmaktadır.

If şart Then
[ Şart doğruysa çalışacak işlemler ]
End If

[COLOR=#c5003f]Kontrol edilen bir ifade doğruysa End if arasındaki bloğa kadar yer alan komutları çalıştırır.

If şart Then
[ Şart doğruysa çalışacak işlemler ]
Else
[Şart yanlışsa çalışacak işlemler ]
End If

[COLOR=#c5003f]Sonucun Doğru veya Yanlış ( True / False ) olarak ele alınabileceği bir ifadede , sonuca göre işlemi önce belirler ardından çalışmasını sağlar.

If şart Then
[ Şart doğruysa çalışacak işlemler ]
Elseif şart then
[ Yeni şart doğruysa çalışacak işlemler ]
................................
Else
[Şart yanlışsa çalışacak işlemler ]
End If

[COLOR=#c5003f]Bu kalıpta ise belirtilen şart doğru veya yanlışsa çalışacak işlemler tespit edilebileceği gibi kalıb içinde istenildiği kadar yeni Elseif kullanılarak sorgu içinde yeni sorguların oluşturulması sağlanır.Sorgulardan herhangi birisi doğru olarak sonuç verirse program End if satırından itibaren çalışmasını sürdürür . Diğer sorgular kontrol edilmez. Böylelikle her kontrol için yeni bir if-then-else kalıbı kullanmak zorunda kalmayız.

If (şart1) and (şart2) or(şart3) .... Then
[ Şart doğruysa çalışacak işlemler ]
Else
[Şart yanlışsa çalışacak işlemler ]
End If
[COLOR=#c5003f]Bu kullanımda ; Operatörler ile mantıksal işleme girmiş olan ifadelerin türettiği sonuca göre işlem çalışır. Şartlar arasında istediğimiz aritmetik ve mantıksal operatörü kullanabiliriz.

İf komutunda verilen şart doğru ise Then komutundan sonraki komut veya komutlar çalışır. Else deyimi ise kullanılması zorunlu değildir. Şartın doğru sonuç vermediği zaman işlem görmesini istediğimiz komut veya komutları Else deyiminden sonra kullanıyoruz . Elseif komutu ise her alternatif için yeni bir if-then-else kalıbı oluşturmaktan kurtarır. Ayrıca şartın sağlandığı anda diğer sorgulamaları atladığı için anahtarlama görevi görür.Her if cümlesi bir endif ile bitmek zorundadır. Bir programda iç içe girmiş if cümleleriyle oluşan bloklar bulunabilir. Bu durumda iç içe giren sorgulamaların if ile başlayan başlangıç noktası ile endif ile biten sınır noktaları kesişmemelidir.

Şimdi yukarda çeşitli formatlarda kullanılan if-then-else kalıbına örnekler verelim.

Örneğimizde öncelikle

deneme

deneme

Asp kodları bir web sayfası içersinde <% ve %> işaretleri ile kendisini belli eder. Yani sayfa içersindeki kodlarda yer alan komutlardan ve içerikten ASP <% ve %> ayıraçları ile kendisini ayrı tutar. Başka bir ifadeyle Web sunucusu <% ve %> ayıraçları arasındakileri yazmaz icra eder.

O halde Html komutları için <...> ayıracını script için ayıracını ASP içinse <% ve %> ayıracını kullanmamız gerekiyor.Bu bölümde WEB PROGRAMCILIĞININ kaçınılmaz argümanları olan script dillerinin yapısına bakacağız. Programlamanın yapı taşları olan temel kavramlar bu bölümde incelenecek. Yer yer VBscript ile ASP ye giriş düzeyinde örnekler vereceğiz. Kitabımızda Vbscript konularına sadece ASP içersinde ihtiyacımızı karşılayacak kadarı ile yer verdik. Bu dillerin kendi açılımları kitabımızın temel konusu olmadığından , detaylar ve ileri düzey uygulamalar için incelemeyi sizlere ve diğer kaynaklara bırakıyoruz.

VBScript QuickBasic ve Visual Basic dillerinin yapısına benziyor. Ayrıca Microsoftun çıkardığı bir dil olması sayesinde ASP ile fevkalade uyumlu

Selim Ünüvar

ASP-Değişkenler

Wed, 24 Dec 2008 22:10:20 +0200

Değişkenler çeşitli türlerdeki bilgiyi saklamak için kullanılır.Her programlama dilinde olduğu gibi scriptlerin kullanıldığı web sayfaları içinde değişkenler , programın yazılım tarafındaki veri iletişimi için en önemli unsurdur. Scriptin derleyicisi tarafından bilgisayarın hafızasında ayrılan yerde istediğimiz bilgiyi tutar istediğimiz zaman çağırabilir ve istediğimiz zaman değerini değiştirebiliriz.

Değişkenin üç önemli özelliği vardır: Birincisi değişkenin adı , ikincisi değişkenin taşıdığı değer üçüncüsü ise değişkenin tipidir.

Değişkenin Adı : Programın hafıza üzerinde ayırdığı alan için verdiği isimdir. Verinin hafızada saklanmasından sonra kendisine erişilmesi değişkenin adı ile sağlanır. Programcı saklamak istediği bilgiye tekrar ulaşmak istediğinde bilgiyi temsil eden değişken adını kullanır.

Değişkenin Değeri eğişkenin içinde sakladığı bilgidir.

Değişkenin Tipi : Değişkende bulunan bilginin türüdür.

Değişkenin program içersinde değeri değişebilir , değişkenin adı ise sabittir. Değişkenin değeri bir dosyaya veya veritabanına kaydedilmezse bilgisayar açık olduğu sürece korunur.

1- Vbscript 'te Değişkenin adı rakamla veya altçizgi(_) karakteriyle başlayamaz .
2- Javascriptte değişken adı büyük küçük harf duyarlıdır(Case-sensitive).VBscriptte ise değişken adı için büyük küçük harf ayrımı yoktur.
3- Javascriptte değişken tanımlarken öncelikle var anahtar kelimesi kullanılır. VBScriptte ise değişken tanımlamak için önceden tanımlama yapma zorunluluğu yoktur ancak yapısal programlamanın sağlanması için Değişkenin önceden tanımlanması tercih edilmelidir.
4- Vbscriptte değişkenler için önceden tanımlama zorunluluğu getirmek için Option Explicit komutu kullanılır.
5- Değişkene başlangıç değeri (initialize value) verebilmek mümkündür.
6- Değişken isimleri 255 karakteri geçemez.

Değişken içersinde yer alan bilgiyi çevre birimlerle ilişkilendirmek üzere sayı (number) ve string (alfanümerik ifade) yer alabilir. Fakat değişkenin değeri bir veri olarak düşünülürse;

IntegerDeğeri -32.768 ile +32.767 arasında olan tam sayılar için kullanılır.Byte0 ile 255 arasındaki değerler için kullanılan bir türdür. Pozitif ve Küçük sayıların değerlerini ifade ederken daha az yer kapladığı için tercih edilir.Date/Ti****rih ve zaman bilgisini kullanmak istediğimiz zaman tercih edilir.BooleanDeğişkenin değeri doğru (satirue) veya yanlış (False) olarak ele alınacak sonuçlar için kullanılan bilgi türüdür. True –1, False ise 0 ile temsil edilir.LongDeğeri -2.147.483.648 ile 2.147.483.648 arasındaki sayılarda kullanılır.SingleKayan noktalı sayılar için kullanılır. Pozitif sayılar için 1.4E-45 ile 3.4E38 arasında, negatif sayılarda –1.4E-45 ile -3.4E38 arasında bir değer alabilir.DoubleKayan noktalı sayılar için kullanılır. Pozitif sayılar için 4.9E-324 ile 1.8E308 arasında, negatif sayılarda -4.9E-324 ile -1.8E308 arasında yüksek hassasiyete sahip matematiksel ifadeler için kullanılır.EmptyTanımlanmış fakat içeriği henüz girilmemiş olan değişken türüdür.Nullİçinde veri bulunmamak üzere tasarlanmış değişkenlerdir.ErrorProgramın hata mesajlarını ve bu mesajlara karşılık gelen değerleri tutar.ObjectWindowsdaki OLE Nesnelerini tutmak amacıyla tanımlanmış değişkenlerdir. Türleri bir alt veri tipi (subtype data) olarak ele alınabilinir.

Değişken kullanımına örnek verelim.

VBscriptte değişken

<% @LANGUAGE=VBscript %>
ASP ile değişken
<%
a="ASP":b="Active":c="Server":d="Pages":
response.write("a değişkeninin değeri:"+a)
%>

<% response.write("b değiş. değeri :"+b) %>

<% response.write("c değiş. değeri :"+c) %>

<% response.write("d değiş. değeri :"+d) %>

<%response.write(a+b+c+d)%>

Programımızda önce script language ile scriptimizin dilini belirledik.Seçimimiz Javascript olsaydı öncelikle değişkenleri tanımlama(variable) zorunluluğumuz olacaktı (var a,b,c,d) .VBscript kullanmışsak değişkenler için tanım yapmamız zorunlu değildir. (Tanımlama yapmak istersek Dim komutunu kullanırız.)Kullandığımız web sayfasının ******** nesnesine değişkenlerin değerlerini writeln methodu ile yazdık. Son script komutunda a+b+c +d ifadesi değişkenlerin toplam değerini ekrana yazdırdı. Ve scripti kapattık.

1- Dikkatinizi çektiyse string değerleri değişkenlere " " karakterleri içersinde belirtildi.
2- Şayet değişkenin değeri bir sayı olarak ele alınacaksa " " işareti kullanılmaz.
3- Bir satırda birden fazla komut yer alacaksa araya : işareti konulması gerekir aksi halde zorunlu değildir.

Artık scriptimiz ile değişken üzerine bilgi yükleyebildiğimize göre sağ taraftaki ASP kodlarıda açık bir şekilde kendisini belli edecektir. Öncelikle ayıracıyla başlayan kodumuzda script dili olarak Vbscripti kullanacağımızı belirttik. Ardından %> ayıracıyla ASP komut modundan çıkıp html komutu verdik.Tekrar ayıracıyla ASP komut moduna girip a,b,c ve d değişkenlerinin içine değerlerini yükleyip %> ayıracıyla tekrar asp komut modundan çıktık.
bidiğimiz gibi bir alt satıra geçmemizi sağlıyor. Her alt satıra geçtikten sonra ASP moduna girip response.write komutuyla ekrana değişkenlerin değerlerini ve açıklamalarını yazdırdık.

[COLOR=#c5003f]Verdiğimiz örnek içinde yer alan Response.Write komutu ASP nesnelerinin kullanımı ile ilgili bir komut olup ekran üzerine bilgiyi yazmayı sağlamaktadır. Bu komut ile ilgili örnek ve açıklamalara kitabımızda sıkça rastlayacaksınız.

1- ASP içersinde kullanacağımız script dilini @LANGUAGE deyimi ile belirliyoruz.
2- ASP komut modu : ASP içersinde kullanılan script dilinin ve ASP ye özel komutların kullanılmaya başlandığını komutlarımızı derleyen EB Servere bildirdiğimiz kısımlardır.
3- ASP komut moduna <% ayıracıyla girer , %> ayıracıyla ayrılırız.
ASP içinde Vbscript ile tanımlanmış bir değişken Ziyaretçinin değil Sayfayı yayınlayan web serverın hafızasında tutulur. Yani değişkenin yükü Web server üzerindedir.

Selim Ünüvar