https://www.zohreanaforum.com/ Mon, 03 Aug 2026 22:48:08 +0000 MyBB https://www.zohreanaforum.com/konu-cigir-acan-10-isletim-sistemi.html Wed, 04 May 2011 04:59:29 +0300 donanma44]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-cigir-acan-10-isletim-sistemi.html 30 seneye dayanan bir geçmişe sahip. Bugün bilgisayar ve telefonlarımızda kullandığımız işletim sistemlerinin aksine çok daha farklı amaçlarla geliştirilen ilk işletim sistemleri, bugünkü sürümleriyle karşılaştırıldıklarında kullanıcılara nispeten birçok opsiyonu sunamıyordu.

Ancak günümüzde kullanılan işletim sistemleri artık olabildiğince çeşitlendiği gibi, yine de Microsoft tekeli hala bu pazarda kırılamadı. Bilgisayarlarda kullanılan işletim sistemlerinin bir numaralı ismi olan Windows serisi, aslında doğduğu günden bu yana oldukça fazla yol kat etti.

Şimdi geçmiş zamanda kısa bir yolculuğa hazır olun; zira CHIP Online, gelmiş geçmiş en önemli 10 işletim sistemini bir araya getirdi. İşte işletim sistemlerinin dünü ve bugünü...

1)GM-NAA IO
Dünyanın ilk işletim sistemi, bugün kullandığımız modern işletim sistemlerine nazaran çok daha farklı yerlerde kullanılıyordu. Kuzey Amerika'daki General Motors'da bulunan IBM 704'ün yer aldığı bu fotoğraf, 1955 yılında objektife yansıdı. GM-NAA I/O ismiyle bilinen bu dünyanın ilk işletim sistemi, büyük merkezi işlem birimleri için tasarlanmıştı ve dolayısıyla spesifik olarak kullanılabiliyordu.


2)Unix
1969 yılında ilk kez ortaya çıktı. AT&T Bell Laboratuvarları, o yıllarda neredeyse her bilgisayarda çalışabilecek yeni bir işletim sistemiyle ortaya çıktı. Ücretsiz ve her sisteme kolayca uyarlanmasıyla bilinen Unix, yüksek seviye C bilgisayar dilinde hazırlanmıştı.



3)
DOS

Disk Operating System açılımından oluşan DOS, 80'li yıllara siyah ekranıyla damgasını vurmuştu. Öne çıkan bir grafik arabirimi bulunmayan DOS'un basitliği ise akıllarda kalan en büyük özelliğiydi. Birden fazla işlemin yapılamadığı DOS'larda ufak bazı komutların girilmesi bile kullanıcılara kendilerini bir hacker gibi hissetmelerine neden oluyordu. DOS'un bugüne kadar birçok sürümü yayınlandı ancak pazara egemen olan versiyonu MS-DOS oldu.

4)
Mac OS

Apple firması tarafından pazara sunulan Macintosh, yani kısaca Mac OS, bugüne kadar 10 sürüme kadar ulaştı. Çıktığı günlerde sunduğu renkli arabimiyle adından sıkça söz ettiren Mac OS'un günümüzde kullanılan en son sürümü ise ismindeki Roma rakamından anlaşılacağı üzere 10. sürüm olan Mac OS X.



5)
Atari TOS

Atari ST 520 birçok kişinin ilk bilgisayarı olma özelliğini taşıyor. Bu sistemlerde çalışan ve 85'li yıllarda ortaya çıkan Atari TOS, yoğun yeşil arkaplanıyla öne çıkıyordu.



6)
Windows 3

Microsoft'un 1990 yılında ortaya koyduğu Windows 3.0, şirketin Apple Macintosh'a karşı başarısını gösterdiği ilk işletim sistemi olma özelliğini taşıyordu. Windows 2.1'in varisi olan Windows 3.0, özellikle kullanıcı arabiriminde iyileştirmelere giderek ve hafıza yönetimi kapasitesini daha iyi kullanarak o yıllarda büyük ses getirmişti.




7)
Windows 95

Tüketici odaklı ilk işletim sistemi Microsoft'un Windows 95 işletim sistemiydi. Sunduğu arabiriminin yanında kullanıcılar için bilgisayar kullanımını son derece basit bir hale getiren Windows 95, yine de DOS altında boot edilebiliyordu.


8)
Ubuntu Linux

Ubuntu, ücretsiz açık kaynak kodlu ve aynı zamanda karmaşık yapısıyla bilinen Linux'un vücut bulmuş en popüler sürümüdür. Güney Afrikalı bir girişimci olan Matthew Shuttleworth'ün sponsor olduğu Ubuntu, bir şirket içinde değil, bunun aksine dünyanın çeşitli yerlerindeki programcılar sayesinde geliştirildi. 2004 yılında ortaya çıkan Ubuntu, yeni bir işletim sistemi olmasına rağmen kısa sürede büyük bir yükseliş trendi yakalayarak yüzbinlerce kullanıcıya ulaştı.



9)
Symbian 60

Symbian 60 (S60), günümüzde kullanılan en popüler akıllı telefon işletim sistemi olma özelliğini taşıyor. Açık kaynak kodlu olmasıyla kullanıcılara birçok opsiyon sunan ve kolayca kişiselleştirilebilen S60, bugün için dünya genelinde birçok kullanıcısı bulunuyor.



10)
iPhone OS

Sevin veya nefret edin; iPhone'un başarılı olduğunu kabul etmeniz gerekiyor. Farklı kullanıcı arabirimiyle bir işletim sisteminden beklenebilecek birçok opsiyonu içerisinde barındıran iPhone OS, geçtiğimiz günlerde operatörler aracılığıyla ülkemizde de kullanıma sunulmuş bulunuyor.




kaynak: Çığır açan 10 işletim sistemi : iPhone OS (10/10) - CHIP Online Galeri]]> 30 seneye dayanan bir geçmişe sahip. Bugün bilgisayar ve telefonlarımızda kullandığımız işletim sistemlerinin aksine çok daha farklı amaçlarla geliştirilen ilk işletim sistemleri, bugünkü sürümleriyle karşılaştırıldıklarında kullanıcılara nispeten birçok opsiyonu sunamıyordu.

Ancak günümüzde kullanılan işletim sistemleri artık olabildiğince çeşitlendiği gibi, yine de Microsoft tekeli hala bu pazarda kırılamadı. Bilgisayarlarda kullanılan işletim sistemlerinin bir numaralı ismi olan Windows serisi, aslında doğduğu günden bu yana oldukça fazla yol kat etti.

Şimdi geçmiş zamanda kısa bir yolculuğa hazır olun; zira CHIP Online, gelmiş geçmiş en önemli 10 işletim sistemini bir araya getirdi. İşte işletim sistemlerinin dünü ve bugünü...

1)GM-NAA IO
Dünyanın ilk işletim sistemi, bugün kullandığımız modern işletim sistemlerine nazaran çok daha farklı yerlerde kullanılıyordu. Kuzey Amerika'daki General Motors'da bulunan IBM 704'ün yer aldığı bu fotoğraf, 1955 yılında objektife yansıdı. GM-NAA I/O ismiyle bilinen bu dünyanın ilk işletim sistemi, büyük merkezi işlem birimleri için tasarlanmıştı ve dolayısıyla spesifik olarak kullanılabiliyordu.


2)Unix
1969 yılında ilk kez ortaya çıktı. AT&T Bell Laboratuvarları, o yıllarda neredeyse her bilgisayarda çalışabilecek yeni bir işletim sistemiyle ortaya çıktı. Ücretsiz ve her sisteme kolayca uyarlanmasıyla bilinen Unix, yüksek seviye C bilgisayar dilinde hazırlanmıştı.



3)
DOS

Disk Operating System açılımından oluşan DOS, 80'li yıllara siyah ekranıyla damgasını vurmuştu. Öne çıkan bir grafik arabirimi bulunmayan DOS'un basitliği ise akıllarda kalan en büyük özelliğiydi. Birden fazla işlemin yapılamadığı DOS'larda ufak bazı komutların girilmesi bile kullanıcılara kendilerini bir hacker gibi hissetmelerine neden oluyordu. DOS'un bugüne kadar birçok sürümü yayınlandı ancak pazara egemen olan versiyonu MS-DOS oldu.

4)
Mac OS

Apple firması tarafından pazara sunulan Macintosh, yani kısaca Mac OS, bugüne kadar 10 sürüme kadar ulaştı. Çıktığı günlerde sunduğu renkli arabimiyle adından sıkça söz ettiren Mac OS'un günümüzde kullanılan en son sürümü ise ismindeki Roma rakamından anlaşılacağı üzere 10. sürüm olan Mac OS X.



5)
Atari TOS

Atari ST 520 birçok kişinin ilk bilgisayarı olma özelliğini taşıyor. Bu sistemlerde çalışan ve 85'li yıllarda ortaya çıkan Atari TOS, yoğun yeşil arkaplanıyla öne çıkıyordu.



6)
Windows 3

Microsoft'un 1990 yılında ortaya koyduğu Windows 3.0, şirketin Apple Macintosh'a karşı başarısını gösterdiği ilk işletim sistemi olma özelliğini taşıyordu. Windows 2.1'in varisi olan Windows 3.0, özellikle kullanıcı arabiriminde iyileştirmelere giderek ve hafıza yönetimi kapasitesini daha iyi kullanarak o yıllarda büyük ses getirmişti.




7)
Windows 95

Tüketici odaklı ilk işletim sistemi Microsoft'un Windows 95 işletim sistemiydi. Sunduğu arabiriminin yanında kullanıcılar için bilgisayar kullanımını son derece basit bir hale getiren Windows 95, yine de DOS altında boot edilebiliyordu.


8)
Ubuntu Linux

Ubuntu, ücretsiz açık kaynak kodlu ve aynı zamanda karmaşık yapısıyla bilinen Linux'un vücut bulmuş en popüler sürümüdür. Güney Afrikalı bir girişimci olan Matthew Shuttleworth'ün sponsor olduğu Ubuntu, bir şirket içinde değil, bunun aksine dünyanın çeşitli yerlerindeki programcılar sayesinde geliştirildi. 2004 yılında ortaya çıkan Ubuntu, yeni bir işletim sistemi olmasına rağmen kısa sürede büyük bir yükseliş trendi yakalayarak yüzbinlerce kullanıcıya ulaştı.



9)
Symbian 60

Symbian 60 (S60), günümüzde kullanılan en popüler akıllı telefon işletim sistemi olma özelliğini taşıyor. Açık kaynak kodlu olmasıyla kullanıcılara birçok opsiyon sunan ve kolayca kişiselleştirilebilen S60, bugün için dünya genelinde birçok kullanıcısı bulunuyor.



10)
iPhone OS

Sevin veya nefret edin; iPhone'un başarılı olduğunu kabul etmeniz gerekiyor. Farklı kullanıcı arabirimiyle bir işletim sisteminden beklenebilecek birçok opsiyonu içerisinde barındıran iPhone OS, geçtiğimiz günlerde operatörler aracılığıyla ülkemizde de kullanıma sunulmuş bulunuyor.




kaynak: Çığır açan 10 işletim sistemi : iPhone OS (10/10) - CHIP Online Galeri]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-internet-dolandiriciligi-na-karsi-altin-uyarilar.html Mon, 19 Jul 2010 15:32:23 +0300 yabangülü]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-internet-dolandiriciligi-na-karsi-altin-uyarilar.html

İnternet dolandırıcılarının metotları gittikçe karışık hale geliyor, tüketicilerin ve işletmelerin bu suçluların yeni taktiklerine karşı tedbirli davranmaları gerekiyor. AVG web güvenlik yazılımı firmasının araştırmasına göre, internet üzerinden alışveriş yapan tüketiciler yalnızca yılbaşında sahte web siteleri ve diğer internet dolandırıcılıkları nedeniyle 350 milyon dolar kaybediyor. İşte internet dolandırıcılığının kurbanı olmamak için uymamız gereken altın kurallar.



1. Güvenlik yazılımınızın son virüs koruma güncellemelerini yüklediğinden emin olun. Çoğu bunu otomatik yapar, ancak ayarlarda bu işlevi kapatmamış olduğunuzdan emin olun. Bu güncellemeler son derece önemli çünkü dolandırıcılar hızlı hareket eder, güvenlik yazılım şirketleri de onlardan önce davranmaya çalışır.




2. Her alışveriş hesabı, banka hesabı, kredi kartı hesabı ve e-posta hesabı için benzersiz şifreler kullanmaya çalışın. Bunları bilgisayar ve internet ortamı dışında bir yerde yazılı olarak da tutabilirsiniz. Her hesap için benzersiz parola hırsızların, kişisel bilgilerinizi çalmalarını zorlaştırır.



3. Sadece online alışveriş yapmak için özel bir e-posta hesabı oluşturabilirsiniz. Alışveriş için sahip olduğunuz diğer hesaplardan farklı bir şifre kullanın. Online alışveriş e-posta hesabınız hiçbir şekilde sizin günlük, kişisel e-posta hesabınıza bağlı olmamalıdır. Ayrıca online alışverişlerinizin onay ve e-posta onay sayfaları gibi kayıtlarını basın ve muhafaza edin.


4. Web sitelerinin satın alma ve çıkış süreçlerinde sayfanın URL’sinin "https" ile başlayıp başlamadığına dikkat edin. Oradaki o tek 's' güvenlik demektir. Bir web sitesinin güvenli bölümünde olduğunuzda, tarayıcınızda ya da adres çubuğunda ve sağ alt köşede asma kilit ikonu görürsünüz.



5. Sanal kredi kartı kullanırsanız, kredi kartı ekstreniz geldiğinde büyük sürprizlerle kolay kolay karşılaşmazsınız. Çünkü bu kartların limitini internet şubesi üzerinden her seferinde kendiniz tanımlarsınız. Alışverişinizin miktarı kadar provizyon açtırıp ödemeyi yaptıktan sonra limit sıfırlanacağı için, başkaları sizin paranızı kullanamaz. Türkiye'de hemen hemen bütün bankaların internet şubelerinden asıl kredi kartınıza bağlı bie sanal kredi kartı numarası alabilirsiniz.







]]>

İnternet dolandırıcılarının metotları gittikçe karışık hale geliyor, tüketicilerin ve işletmelerin bu suçluların yeni taktiklerine karşı tedbirli davranmaları gerekiyor. AVG web güvenlik yazılımı firmasının araştırmasına göre, internet üzerinden alışveriş yapan tüketiciler yalnızca yılbaşında sahte web siteleri ve diğer internet dolandırıcılıkları nedeniyle 350 milyon dolar kaybediyor. İşte internet dolandırıcılığının kurbanı olmamak için uymamız gereken altın kurallar.



1. Güvenlik yazılımınızın son virüs koruma güncellemelerini yüklediğinden emin olun. Çoğu bunu otomatik yapar, ancak ayarlarda bu işlevi kapatmamış olduğunuzdan emin olun. Bu güncellemeler son derece önemli çünkü dolandırıcılar hızlı hareket eder, güvenlik yazılım şirketleri de onlardan önce davranmaya çalışır.




2. Her alışveriş hesabı, banka hesabı, kredi kartı hesabı ve e-posta hesabı için benzersiz şifreler kullanmaya çalışın. Bunları bilgisayar ve internet ortamı dışında bir yerde yazılı olarak da tutabilirsiniz. Her hesap için benzersiz parola hırsızların, kişisel bilgilerinizi çalmalarını zorlaştırır.



3. Sadece online alışveriş yapmak için özel bir e-posta hesabı oluşturabilirsiniz. Alışveriş için sahip olduğunuz diğer hesaplardan farklı bir şifre kullanın. Online alışveriş e-posta hesabınız hiçbir şekilde sizin günlük, kişisel e-posta hesabınıza bağlı olmamalıdır. Ayrıca online alışverişlerinizin onay ve e-posta onay sayfaları gibi kayıtlarını basın ve muhafaza edin.


4. Web sitelerinin satın alma ve çıkış süreçlerinde sayfanın URL’sinin "https" ile başlayıp başlamadığına dikkat edin. Oradaki o tek 's' güvenlik demektir. Bir web sitesinin güvenli bölümünde olduğunuzda, tarayıcınızda ya da adres çubuğunda ve sağ alt köşede asma kilit ikonu görürsünüz.



5. Sanal kredi kartı kullanırsanız, kredi kartı ekstreniz geldiğinde büyük sürprizlerle kolay kolay karşılaşmazsınız. Çünkü bu kartların limitini internet şubesi üzerinden her seferinde kendiniz tanımlarsınız. Alışverişinizin miktarı kadar provizyon açtırıp ödemeyi yaptıktan sonra limit sıfırlanacağı için, başkaları sizin paranızı kullanamaz. Türkiye'de hemen hemen bütün bankaların internet şubelerinden asıl kredi kartınıza bağlı bie sanal kredi kartı numarası alabilirsiniz.







]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-microsoft-tan-tarihi-uyari.html Tue, 13 Oct 2009 18:22:01 +0300 ahmet]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-microsoft-tan-tarihi-uyari.html Dünyanın yazılım devi Microsft, 13 Ekim'de en büyük güvenlik güncelleştirmesini yapacak.
Güncelleştirme sırasında Windows 7'de birtakım sorunları yaşanabilecek. Güncelleştirmeler sırasında 34 ayrı güvenlik yaması yapılacak.Yamaların adresleri 13 ayrı bültende yayınlanacak.
GÜVENLİK BOŞLUKLARI KAPATILACAK
Güvenlik yamaları Windows, İnternet Explorer ve Office programları dahil olma üzere birçok programda yer alan güvenlik boşlukları kapatılacak.
Var olan boşlukların bazı yüksek teknoloji suçlulalrı tarafından istiamar edildiğini belirten Microsoft yetkilileri, Windows işletim sistemlerini hedefleyen siber suçluların solucan ve trojan gibi zararlı programlarla milyonlarca bulunduğunu söyledi.
HAZİRAN AYINDA DA YAPMIŞTI
Ekim güncelleşmesinden önce Microsoft en büyük güncelleştirmesini Haziran 2009'da yapmış ve 31 güvenlik zayıflığı kapatılmıştı. Microsft, genellile her ayın ikinci salı günü güncelleştirme yapıyor.Microsft 2003 yılından bu yana aylık güncelleme sistemini başlatmıştı.]]> Dünyanın yazılım devi Microsft, 13 Ekim'de en büyük güvenlik güncelleştirmesini yapacak.
Güncelleştirme sırasında Windows 7'de birtakım sorunları yaşanabilecek. Güncelleştirmeler sırasında 34 ayrı güvenlik yaması yapılacak.Yamaların adresleri 13 ayrı bültende yayınlanacak.
GÜVENLİK BOŞLUKLARI KAPATILACAK
Güvenlik yamaları Windows, İnternet Explorer ve Office programları dahil olma üzere birçok programda yer alan güvenlik boşlukları kapatılacak.
Var olan boşlukların bazı yüksek teknoloji suçlulalrı tarafından istiamar edildiğini belirten Microsoft yetkilileri, Windows işletim sistemlerini hedefleyen siber suçluların solucan ve trojan gibi zararlı programlarla milyonlarca bulunduğunu söyledi.
HAZİRAN AYINDA DA YAPMIŞTI
Ekim güncelleşmesinden önce Microsoft en büyük güncelleştirmesini Haziran 2009'da yapmış ve 31 güvenlik zayıflığı kapatılmıştı. Microsft, genellile her ayın ikinci salı günü güncelleştirme yapıyor.Microsft 2003 yılından bu yana aylık güncelleme sistemini başlatmıştı.]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-bilgisayarina-kirilmaz-sifre-koy.html Tue, 10 Mar 2009 20:22:13 +0200 cagatay]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-bilgisayarina-kirilmaz-sifre-koy.html Arkadaşlar, bilgisayar hesaplarımıza Denetim Masası'ndaki Hesaplar bölümünde şifre koyarız ama bilgisayardan az birşey anlayan birisi ]F8 ile güvenli modda açıp şifremizi ]silebilir/değiştirebilir .

kırılmaz şifre koymak için şu yolu izliyoruz

]Başlat / ]Çalıştır

bölümüne

]Kod : ]syskey



yazıp] ENTER tuşuna basıyoruz.


karşımıza gelen penecerede ]Güncelleştir butonuna bastıktan sonra, ]Başlatma Parolası bölümüne tıklayıp aktif hale getiriyoruz.

Boş ]2 kutucuğa aynı şifreleri giriyoruz. ]TAMAM tuşuna bastıktan sonra ben hacker ım diyen gelsin kırsın bakalım...


saygılarımla... ]]> Arkadaşlar, bilgisayar hesaplarımıza Denetim Masası'ndaki Hesaplar bölümünde şifre koyarız ama bilgisayardan az birşey anlayan birisi ]F8 ile güvenli modda açıp şifremizi ]silebilir/değiştirebilir .

kırılmaz şifre koymak için şu yolu izliyoruz

]Başlat / ]Çalıştır

bölümüne

]Kod : ]syskey



yazıp] ENTER tuşuna basıyoruz.


karşımıza gelen penecerede ]Güncelleştir butonuna bastıktan sonra, ]Başlatma Parolası bölümüne tıklayıp aktif hale getiriyoruz.

Boş ]2 kutucuğa aynı şifreleri giriyoruz. ]TAMAM tuşuna bastıktan sonra ben hacker ım diyen gelsin kırsın bakalım...


saygılarımla... ]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-microsoft-outlook.html Tue, 02 Dec 2008 12:21:25 +0200 PELİN]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-microsoft-outlook.html Microsoft Outlook


A. Outlook Ortamını Tanıtmak
Outlook programını başlattığınızda, karşınıza ilk çıkan alan bilgi görüntüleyici olacaktır. Bu alan, Outlook içindeki tüm bilgi türleri ile çalışacağınız ve onları görüntüleyeceğiniz ana penceredir. Outlook programını ilk başlattığınızda, Bilgi görüntüleyici Gelen kutusu klasörünün içeriğini gösterir. Gelen kutusu klasöründe, başka kullanıcılar tarafından size gönderilen iletiler vardır.
Microsoft Outlook yardımıyla kuruluşunuzun diğer çalışanlarıyla hızlı bir biçimde iletişim kurabilirsiniz. Örneğin, çalışma arkadaşlarınızdan birine bir iç yazışma metnini vermek isterseniz, yazıp masasının üzerine bırakabilirsiniz. Arkadaşınız diğer binada yada şubede ise yazışmayı ona faksla gönderebilir yada postalayabilirsiniz. Ancak Outlook'u kullanırsanız, bu yazışmayı bilgisayarınızın başından kalkmadan elektronik postayla yada faks olarak gönderebilirsiniz. Başkalarında gelen e-posta ve faks iletilerini de bilgisayarınızda ki gelen kutusundan alabilirsiniz.
İletilerinizi elektronik posta olarak göndermek, iletişim kurmanın en etkin yollarından biridir. Rapor göndermek, iş ilanı vermek yada bir proje ile ilgili yazışmalar yapmak gibi, posta yada telefon kullandığınız tüm durumlar için e-postayı kullanabilirsiniz. İletilerinizin birer kopyalarını başkalarına göndermeniz gerekirse, alıcı ekleyebilir yada size gelen iletileri başkalarına iletebilirsiniz. Bir ileti gönderildikten sonra, ne kadar hızlı işleme alındığına bağlı olarak, birkaç saniye yada dakika sonra alıcının eline ulaşır. Bir bilgisayara ağı üzerinde e-posta göndermek, size anında iletişim kurmanın yanı sıra zamandan ve kağıttan tasarruf yapma olanağı da sağlar.
Internet kullanarak yalnızca kuruluşunuzdaki çalışanlara ulaşmakla kalmayıp dünyanın her tarafındaki insanlara da ileti gönderebilir ve onlardan ileti alabilirsiniz. Internet dünya çapında "ağların ağı" olarak tanımlanan ve bilgisayar aracılığıyla eğitim kurumlarını, araştırma kuruluşlarını, iş merkezlerini, devlet kurumlarını ve milyonlarca insanı birbirine bağlayan çok büyük bir sistemdir. E-Posta internet'in e yaygın olarak kullanılan servisidir. Bilgisayarında modem yada Internet bağlantısı olan herhangi birisi, Microsoft Network gibi bir Internet erişim sağlayıcı yada Internet servis sağlayıcı aracılığıyla Interneti kullanabilir. Internet erişim sağlayıcıları , Internet kullanıcıları ile ınternet süper bilgisayarları arasındaki bağlantıyı sağlar.
B. Elektronik Posta Göndermek
Outlook uygulamasını kullanarak yeni bir oluşturduğunuzda, posta formu olarak adlandırılan boş bir form görünür. Bu form,iletilerinizi yaratırken ve göndereceğiniz yerleri belirlerken size yardımcı olacak bir şablondur.
İletiyi başlatın:
Bu alıştırmada ilk defa bir e-posta iletisi yaratacaksınız.
1.Gelen kutusu klasörünün açık olduğundan ve iletilerin otomatik önizleme'li ileti görünümünde görüntülendiğinden emin olun.
2.Standart araç çubuğundaki Yeni Posta İletisi düğmesine tıklayın. Boş bir ileti görünür. Ekranımız aşağıdaki örneğe benzemelidir.

Resim 13: İletinin gönderileceği yeri belirlemek
İletinizin metnini yazmaya başlamadan önce, ileti üstbilgisinde bulunan kime alanına alıcıların adlarını girerek iletilerin gönderileceği yeri belirlersiniz. Bu, gönderilecek kağıda alıcının adını yazmak gibidir. Outlook'ta , ileti gönderebileceğiniz tüm kullanıcıların adlarının bulunduğu Adres Defterini kullanarak alıcıları belirleyebilirsiniz. Adres defterinde birden çok adres listesi bulunabilir.
Genel adres listesi, şirketinizde yada kuruluşunuzda bulunan tüm kullanıcıları içeren bir dizinden oluşur. Bir şirketin genel adres listesi, tek bir binada çalışanlardan oluşabileceği gibi, çeşitli şubelerde çalışanların adlarından da oluşabilir. Şirketinizdeki her kullanıcı, genel adres listesine erişir, ancak posta kutunuzun yapılandırılma biçimine göre, sizin genel adres listeniz bir başkasınınkinden farklı olabilir. Sistem yönetici, kuruluşunuzun genel adres listesini tüm kullanıcıların bilgisayarları birbirine bağlanacak biçimde oluşturur.
Adres defteri içinde genel adres listenize ek olarak kişisel bir adres defterinde bulunur. Başka bir şirketin müşterisi gibi genel adres listesinde bulunmayan birine ileti gönderemezsiniz. Bu adı ve posta adresini kişisel adres defterinize ekleyebilirsiniz. Kişisel adres defterine yalnızca siz erişebileceğinize göre adres defterine giriş yapma sorumluluğu da yalnızca size aittir. Son olarak adres defteri kişiler klasöründeki özel yada iş ilişkilerinizin olduğu kişilerin e-posta adreslerini listeleyen outlook adres defterini de içerir. Bu kişi için herhangi bir e-posta adresi girdiğiniz zaman outlook adres defteri bu bilgiyi saklamak için kendiliğinden güncellenir.
Resim 14: Boş ileti formu 2



C. Elektronik Posta Almak
1.Masaüstündeki Microsoft Outlook simgesine çift tıklayın. Outlook uygulaması başlar.
2.Eğer sorarsa kullanıcı adı ve şifrenizi girin.(bu özellik sistem yöneticiniz tarafından ayarlanır)
3.Outlook çubuğunda posta kısayol çubuğunu tıklayın.
4.Gelen kutusunun görüntülenmesini sağlayın.
5.Gelen iletileriniz burada listelenecektir.
İletilerin sol tarafında bazı simgeler görebilirsiniz, ayırt etmeyi kolaylaştırmak için, farklı iletilerin yanlarında farklı simgeler bulunur. Örneğin, bir iletinin başında ataç varsa o iletinin dosya içerdiği anlaşılır. E-posta iletilerinin başında zarf simgesi gözükür.
D. İletileri Bulmak ve Okumak
Outlook uygulamasını başlattıktan sonra, bilgi görüntüleyicisinde iletilerinizle çalışmaya başlayabilirsiniz. Gelen iletiler, kendiliğinden gelen kutusuna yerleştirildiğinden onları kolaylıkla ayırabilir ve düzenleyebilirsiniz.
İletilerin klasör içerikleri listesinden üst bilgilerini okuyarak kolaylıkla ayırt edebilirsiniz. İleti üst bilgisi, iletiyi göndereni, iletinin konusunu, ne zaman gönderildiğini gösterir. Açılmamış iletiler kalın, açılmış iletiler ise normal yazı tipinde görünür. Bir klasördeki okunmamış ileti sayısı da hem Outlook çubuğunda hem de klasör listesinde klasör adının yanında ayraç içinde görünür.
Resim 15: iletileri bulmak ve okumak.


İpucu: Gelen iletileri aldığınızda, görev çubuğu üzerinde bir ileti simgesi görünür. Outlook uygulaması etkin pencere durumunda değilse, ileti simgesini çift tıklayarak gelen kutusunu kolaylıkla açabilirsiniz.
E. Otomatik önzileme özelliğini kullanarak iletilere göz atmak
İletileriniz, gelen kutusunda var sayılan ayar olarak, otomatik önizleme görünümünde görüntülenir. Otomatik ön izleme ile okunmamış tüm iletilerin ilk üç satırı görüntülenir. Hangisini ilk olarak açıp okuyacağınıza karar vermek için, yeni gelen iletilere önizleme uygulayabilirsiniz. İleti yeterince kısa ise, tümünü okumak için iletiyi açmanız gerekmeyebilir. İletiyi açmanızdan sonra, ileti üstbilgisi artık kalın yazı tipinde görünmediği gibi, metnin ilk üç satırı da görünmez.
F. Bir iletiyi Açmak
Gelen kutusu içinde görüntülenen e-posta listesinde bulunan açmak istediğiniz iletiyi açmak için fare ile üzerine gelip çift tıklayın.
G. İletilere göz atmak
İletileri okuyup onları tek tek açıp kapatmak yerine, bir iletiyi açtıktan sonra standart araç çubuğundan sonraki öğe yada önceki öğe düğmelerini tıklayarak iletilere hızlıca göz atabilirsiniz.
H. Bir iletiyi Yanıtlamak
Alınan bir iletiyi yanıtlamak için iletiyi açtıktan sonra araç çubuğundaki düğmeleri kullanarak iletiyi gönderene yada bir başka alıcıya , yönlendirmektir.
Bir iletiyi yanıtlamak için önce onu açmanız gerekir. Tabii bunun için size bir ileti gelmiş olması gerekir.
Açtıktan sonra standart araç çubuğundaki yanıtla düğmesine tıklayın. Karşınıza bir posta formu çıkacaktır. Kime ve konu kutularının otomatik olarak doldurulmuş olduğunu göreceksiniz. Konu kutucuğunda bulunan metin YNT yazısı ile başlar. İleti alanına mesajınızı yazıp standart araç çubuğundaki gönder düğmesine tıklayın. Eğer kime kısmında değişiklikler yapmak istiyorsanız posta formundaki kime düğmesine tıklayarak alıcılarda değişiklik yapabilirsiniz. Karşı taraf iletinizi açtığında sizin yanıtladığınız saati ve tarihi gösteren bir not gözükür.
Resim 16: İletiyi yanıtlama resmi:

I. Gelen İletileri Başkalarına İletmek
Kimi zaman başkaların da görmesi gerektiğine inandığınız yada bir başkasının yanıtlaması gerektiğini düşündüğünüz iletiler alırsınız. Böyle durumda iletiyi yeniden yazmak yada yazıcı çıktısını göndermek yerine iletinin bir kopyasını yeni alıcıya iletebilirsiniz. Bir iletiyi ilk yazdığınızda farklı kişilere iletilebilir yada bilgi ve gizli kutularına yeni alıcılar ekleyebilirsiniz. Size gelen iletileri bir başkasına iletebileceğiniz gibi sizin iletilerinizin de bir başkasına iletilebileceğini unutmamalısınız. Bu yüzden özel yada gizli bilgileri bir başkasına gönderirken çok dikkatli davranmanız gerekir.
İletilen iletiler de yanıtlanan iletiler de olduğu gibi metin asıl iletinin sonunda yer alır. İletide önce bir metin, gerekirse kendi iletinizi eklenmiş metinden önce yazabilirsiniz.
Örneğin,
Alıcının iletiyi neden gönderdiğinizi anlayabilmesi için bir açıklama yapabilirsiniz. İletilen iletiler konu sonunda "ilet" sözcüğü ile gösterilir.
1.Fare işaretçisini bir iletinin üzerine getirip, farenin sol tuşuna çift tıklayarak iletiyi açın.
2.Standart araç çubuğundaki ilet düğmesine tıklayın. "konu" kısmı doldurulmuş bir posta formu gözükür.
3.Kime kutusuna gönderici adı yazılır. Standart araç çubuğundaki adları denetle düğmesine tıklayın. Yazdığınız gönderici adı adres defterinde denetlendikten sonra kendiliğinden görülür. İleti alanına tıklayın ve iletinizi yazın. Standart araç çubuğundan gönder düğmesine tıklayın.
4.Dosya menüsünden kapat komutuna tıklayarak açtığınız mesajı kapatınız.
j. İletileri Silmek
Bir iletiyi okuduktan sonra isterseniz kaydedebilir veya silebilirsiniz. Eğer size her gelen iletiyi kaydederseniz. Bunlar diskinizde çok yer kaplayacakları gibi düzenlenmeleri de çok zor olacaktır. Bu yüzdendir ki bir iletiye gerçekten ihtiyacınız olmadığına inanıyorsanız. Hemen silmelisiniz. Silinen iletiler bir süre
için silinmiş öğeler klasörüne taşınacağından iletiyi silmek konusundaki düşüncenizi değiştirirseniz onu geri alabilirsiniz. Daha sonra silinmiş öğeler klasörünü de boşaltmanız gerekir. Silinmiş öğeler klasörünü boşalttıktan sonra silmiş olduğunuz iletilerinizi bir daha kurtaramazsınız:


Bir iletiyi silin
1.Gelen kutusu simgesine tıklayın
2.Silmek istediğiniz iletileri seçin.
3.Standart araç çubuğundan sil düğmesine tıklayın. İletiler gelen kutusundan silinmiş öğeler klasörüne taşınacaktır.
K. İletilerle Oylama Yapmak
Outlookta bir posta iletisini kullanarak oylama yapabilirsiniz. Alıcılar yalnızca bir düğmeyi tıklayarak yanıtlarını belirtirler sonuçlar da gönderilmiş öğeler klasöründeki özgün iletide tablo haline getirilir.

1.Outlook çubuğun dan gelen Kutusu simgesine tıklayın
2.Standart araç çubuğundaki yeni posta iletisi düğmesine tıklayın (boş bir posta formu görünür)
3.Kime düğmesine tıklayın
4.Adların gösterileceği yer aşağı okuna tıklayarak gönderici adreslerini seçin.
5.Gönderici adresleri listesinden göndermek istediğiniz kişileri seçin.
6.Tamam düğmesine tıklayın.
7.Konu kısmına iletinizin konusunu yazın.
8.İleti alanına iletinizin içeriğini yazın
L. Elektronik Postaya bir belge eklemek
Senaryo:
Ahmet Bey, ürün etiketleri üzerine çalışmaktadır. Hazırladığı yeni ürün etiketleri için arkadaşlarının fikirlerine ihtiyaç duymaktadır. Bu konuda ilk olarak fikirlerine güven duyduğu Feridun Bey bir e-posta göndermeyi planlamaktadır.
Ahmet Bey bürosuna gelir gelmez hemen bilgisayarını açar. Fare işaretçisi ile masa üstünde bulunan Outlook simgesine çift tıklayarak Outlook programını başlatır. Outlook programındaki Inbox nesnesine tıklayarak kendisine gelen bir ileti olup olmadığını kontrol eder. Daha sonra Standart araç çubuğunda bulunan Yeni Posta İletisi düğmesine tıklar. Yeni Posta penceresinden Kime düğmesine tıklayarak adres listesinden Feridun Bey'in adını seçer ve Tamam düğmesine tıklar. Konu kısmına Yeni Etiket tasarımı konusunda görüşlerinizi bekliyorum yazar. Ekle menüsünden dosya ekle komutuna tıkları açılan pencereden yeni etiketler dosyasına çift tıklar. Standart araç çubuğundan gönder düğmesine tıklar.
Resim 19 iletiye belge eklemek.




M. Gönderme seçeneklerini kullanmak
Şimdiye kadar yaptığımız alıştırmalarda, iletiler yarattık ve gönderileceği yerleri belirttik. Gönderdiğimiz bir ileti alıcıya ya da alıcılara ulaştıktan bir kaç saniye sonra, sürekli olarak saklanacağı yer olan Outlook klasörüne taşınır. İleti alıcının siz iletiyi gönderdiğiniz zaman orada bulunması gerekli değildir; ileti gönderilir ve alıcı Outlook uygulamasını açıp iletiyi okuyuncaya kadar Gelen Kutusu'nda saklanır. E-Posta iletinizi hatalı adres yada ağ sorunları gibi nedenlerden gönderemezseniz, sunucudan bir ileti alırsınız. E-Posta iletinizi göndermeden önce, iletinin gönderilmesi ile ilgili çeşitli seçenekleri kullanabilirisiniz.
M.1. Gönderilen iletileri İzlemek
İletinizin başarılı bir biçimde gönderilip gönderilmediğinden emin olmak ya da iletinin alıcı tarafından ne zaman açıldığını öğrenmek isterseniz, izleme seçeneklerini (ileti formunun seçenekler sekmesinden) kullanabilirsiniz. Belirttiğiniz izleme seçeneğine bağlı olarak, alıcı iletinizi aldığında, açtığında ya da her iki durumda birden size bir ileti gönderilir. Bir iletinin gönderildiğini belirten ileti Teslim Bilgisi , iletinin okunduğunu bildiren ileti ise Okundu Bilgisi olarak adlandırılır. İletilerinize izleme seçenekleri atamak taahhütlü posta kullanmaya benzer. Zamanlaması hassas iletileriniz için, izleme seçeneklerini kullanmak çok yararlı olur.
Resim 20: Gönderme seçenekleri

M.2. İleti Seçenekleri Ayarları
Oy Düğmelerini Kullan
Karşı taraftaki kişinin iletiye sadece bir seçenek düğmesine basarak cevap vermesini sağlar.
Teslim Seçenekleri:
Bu Tarihten Önce Teslim Etme
İletinin kesin teslim edileceği tarihi bildirir. İleti daha önceden gönderilse bile alıcı bu tarihten önce iletiyi göremez.
Son Geçerlilik Tarihi
Alıcının iletiyi okuyabileceği son tarihtir, bu tarihten sonra iletinin iletiyi okuyamaz.
İzleme Seçenekleri
Bu İletinin Ne Zaman Teslim Edildiğini Bildir
İletinin karşı tarafa ne zaman edildiğini bildiren Teslim Bilgisi alınır.
Bu İletinin Ne Zaman Okunduğunu Bildir
İletinin okunduğunu bildiren okundu Bilgisi alınır.
Senaryo:
Ahmet Bey, Pazartesi günü haftalı iş planı yapanken Çarşamba günü yapılacak toplantı için toplantı saati ve yeri hakkında arkadaşlarından onay almak ister.

1. Ahmet Bey, Outlook simgesine çift tıklayarak Outlook programını başlatır.
2. Outlook çubuğundan Gelen Kutusu'na tıklar (Aynı zamanda gelen mesajlarını da kontrol edebilir.)
3 Standart Araç çubuğundan Yeni Posta-İletisi düğmesine tıklar ve boş bir posta ileti formu açar.
4. Kime,Konu ve İleti alanına gerekli metin ve adresleri yazar.
5. Seçenekler sekmesine tıklar.
6. Oylama Düğmelerini Kullan seçeneğini seçerek, Uygun, Uygun Değil metinlerini yazar. (Bunlar karşı tarafta düğme olarak görüntülenecektir)
7. Teslim Seçeneklerinden, Bu tarihten önce teslim etme onay kutusunu işaretler ve uygun olan tarihi yazar. (Aynı gün içersinde cevap istenen iletilerde kullanılmaz)
8. Son Geçerlilik Tarihi onay kutusunu işaretleyerek iki gün sonrasının tarihini girer.
9. İzleme seçeneklerinden Bu iletinin ne zaman teslim edildiğini bildir onay kutusunu işaretler.
10. Bu iletinin ne zaman okunduğunu bildir Onay kutusunu işaretler
Böylece hazırladığı ileti çarşamba gününe kadar geçerli olup arkadaşlarına ne zaman teslim edildiğini ve de hangi arkadaşının okuyup okumadığını öğrenecektir.
Senaryo :
Ahmet Bey, dün akşam yapılan genel kurul toplantısının sonuçlarını şirket çalışanlarının tümüne hızlı bir şekilde duyurmak istemektedir. Ahmet Bey, toplantı sonuç raporunu Winword programında yazmıştır ve Winword de yazılmış bir belgenin elektronik-posta aracılığıyla gönderilebileceğini düşünmektedir.
Ahmet Bey, bilgisayarını açar Windows masa üstü görüntülendiğinde fare ile start düğmesine tıklar, start menüsü görüntülenir. Fare ile programlar yazan satırı işaret eder. Bu satır altına gizlenmiş bir alt menü hemen sağ tarafta görüntülenir. Bu yeni görüntülenen menüden winword komutunu seçer, bir süre sonra winword açılır.
Winword açıldıktan sonra Fare ile File komutuna tıklar açılan File menüsünden Send To satırını işaret eder, ikinci bir menü açılır açılan yene menüden Mail Recipient komutunu seçer. Choose Profile iletişim penceresi görüntülenir,
Profile name kutusundan Microsoft Outlook satırını seçer ve OK düğmesine tıklar. Bir süre bekledikten sonra Message penceresi görüntülenir. Bu pencereden To… düğmesine tıklar Select Names penceresi görüntülenir. Show Names from the kutusundan Global Adres List seçeneğini seçer.
Type Name of Select from list kutusundan listelenmekte olan adlardan uygun olanlarını seçip To.-> düğmesine tıklar. Seçilen adlar Message Recipients kutusuna kopyalanır. Ok düğmesine tıklar. Bu pencere kapanır. Bir önceki pencereye geri döner. Bu pencerede Send düğmesine tıklar.
Ahmet Bey raporları tüm çalışanlara gönderdi.
Senaryo : Bir iletiyi yanıtlamak.
Ahmet Bey Outlook simgesine çift tıklayarak Outlook programını başlatır. Outlook çubuğundan Gelen Kutusu'na tıklayarak kendisine gelen iletileri kontrol etmek istemektedir. Feridun Beyin üretim Hattı Toplantısı iletisini görünce üzerine çift tıklayarak açar ve okur. Daha sonra iletiyi yanıtlamak için

1. Standart araç çubuğundan yanıtla düğmesine tıklar. Kime kutusu kendiliğinden dolu olan bir İleti Formu görüntülenir, bu kısımda Feridun Beyin adresi vardır. Konu kutusunda YNT yazısı vardır. İleti alanına "Sizinle hem fikirim" yazar.
2. Standart Araç Çubuğundaki, Gönder düğmesine tıklar.
N. Outlook Takvimini Kullanmak
Tüm randevularınızı izlemek zor olabilir. Grup toplantısı Perşembe mi, Cuma mı? Saat 10'da mı, 2'de mi? Birçok insan, programlarını izleyebilmek için bir randevu defteri, bir masa takvimi yada bir ajanda kullanır. Microsoft Outlook'ta , Takvimi elektronik bir randevu defteri gibi kullanır. Takvimi randevuları kaydetmek, gelecek randevular için yer ayırmak ve toplantıları elektronik olarak başka insanlarla eşgüdüm içinde ayarlamak için kullanabilirsiniz.
Takvimde aynı anda bir günlük,bir haftalık yada bir aylık randevularınızı görüntüleyebilirsiniz. Değişik projelerdeki ilerlemelerinizi izlemek için bir iş listesi hazırlayabilir, işlerinizi belirli zamanlar için programlayabilir ve bittiklerinde de işaretleyebilirsiniz.




1. Randevuları Ayarlamak

Takvim klasörünü açtığınızda, programınızın varsayılan gün görünümü ekrana gelir. Gün , hafta ve ay görünümleri , programlanmış randevularınızı izlemenize yardımcı olur. Gün görünümünde randevu alanı çizgili bir ajandayı andırır. Her gün, randevuları girebileceğiniz otuzar dakikalık zaman dilimlerine bölünmüştür. Varsayalım ki çalışma günü sekizde başlasın 17 de sona ersin çalışma saatleri dışındaki saatler gölgelenmiş olarak görüntülenir. Hafta ve ay görünümünde randevu alanları bir takvim kılavuzunu andırır.



Tarih gezgini gün ve hafta görünümlerinde randevu alanının sağında yer alır ve tarihten tarihe nasıl geçtiğinize bağlı olarak içinde bulunulan bir önceki yada bir sonraki ayı gösterir. Tarih gezginini farklı tarihlere geçmek için kullanabilirsiniz. Böylece yeni randevular ekleyebilir yada geçmiş randevulara geri dönebilirsiniz. Kalın tarihler o gün için en az bir randevu olduğunu belirtir. Tarih gezgininin altında , geçerli tarih için belirlenmiş işleri görüntüleyen görev defteri bulunur. Programınıza gelecek toplantıları eklemek istiyorsunuz. Ayrıca görevlerinizle ilgili randevularla karışmayacağına emin olduğunuz bazı özel randevular da ekleyeceksiniz.
Senaryo:
Ahmet Bey, Arkadaşlarıyla bu yıl ki satış stratejilerini belirlemek amacıyla satış stratejisi toplantısı yapmak istemektedir. Toplantı Salı günü 14:30 ile 16:00 arasındaki zaman diliminde yapılacaktır. Bunun için Ahmet Bey, kendisine bir randevu oluşturur.
Outlook çubuğundan Takvim düğmesine tıklayarak Takvim penceresini açar.

1. Standart araç çubuğundan Yeni Randevu düğmesine tıklar ve Yeni Randevu formu görünür.
2. Formda Başlangıç Saati kutusuna toplantının yapılacağı tarih ve saat girilir.
3. Bitiş Saati kutusuna toplantının bitiş tarihi ve saati girilir.
4. Konu kutusuna satış stratejisi toplantısı yazıp sekme tuşuna basar.
5. Konum kutusuna ise toplantının yapılacağı yerin adını - Konferans Odası B- yazar.
Herhangi bir dalgınlığa karşı bu randevu için bir anımsatıcı da hazırlar. Yine aynı pencereden Anımsatıcı onay kutusuna tıklar. Anımsatıcının ne zaman anımsatmaya başlayacağını belirtmek için anımsatıcının açılır liste düğmesine tıklar. Bu listede randevu saatinden ne kadar süre önce anımsatıcının uyarmaya başlamasını istiyorsa onu seçer. Standart araç çubuğundan sıra ile kaydet, Kapat, düğmelerine tıklar Böylece hazırlamış olduğu Yeni Randevu , randevular listesine eklenir.
Randevu listesinde yeni hazırlanan randevu, başında bir çan resmi ile görüntülenir. Bu çan resmi randevunun , anımsatıcı içerdiğini gösterir.]]> Microsoft Outlook


A. Outlook Ortamını Tanıtmak
Outlook programını başlattığınızda, karşınıza ilk çıkan alan bilgi görüntüleyici olacaktır. Bu alan, Outlook içindeki tüm bilgi türleri ile çalışacağınız ve onları görüntüleyeceğiniz ana penceredir. Outlook programını ilk başlattığınızda, Bilgi görüntüleyici Gelen kutusu klasörünün içeriğini gösterir. Gelen kutusu klasöründe, başka kullanıcılar tarafından size gönderilen iletiler vardır.
Microsoft Outlook yardımıyla kuruluşunuzun diğer çalışanlarıyla hızlı bir biçimde iletişim kurabilirsiniz. Örneğin, çalışma arkadaşlarınızdan birine bir iç yazışma metnini vermek isterseniz, yazıp masasının üzerine bırakabilirsiniz. Arkadaşınız diğer binada yada şubede ise yazışmayı ona faksla gönderebilir yada postalayabilirsiniz. Ancak Outlook'u kullanırsanız, bu yazışmayı bilgisayarınızın başından kalkmadan elektronik postayla yada faks olarak gönderebilirsiniz. Başkalarında gelen e-posta ve faks iletilerini de bilgisayarınızda ki gelen kutusundan alabilirsiniz.
İletilerinizi elektronik posta olarak göndermek, iletişim kurmanın en etkin yollarından biridir. Rapor göndermek, iş ilanı vermek yada bir proje ile ilgili yazışmalar yapmak gibi, posta yada telefon kullandığınız tüm durumlar için e-postayı kullanabilirsiniz. İletilerinizin birer kopyalarını başkalarına göndermeniz gerekirse, alıcı ekleyebilir yada size gelen iletileri başkalarına iletebilirsiniz. Bir ileti gönderildikten sonra, ne kadar hızlı işleme alındığına bağlı olarak, birkaç saniye yada dakika sonra alıcının eline ulaşır. Bir bilgisayara ağı üzerinde e-posta göndermek, size anında iletişim kurmanın yanı sıra zamandan ve kağıttan tasarruf yapma olanağı da sağlar.
Internet kullanarak yalnızca kuruluşunuzdaki çalışanlara ulaşmakla kalmayıp dünyanın her tarafındaki insanlara da ileti gönderebilir ve onlardan ileti alabilirsiniz. Internet dünya çapında "ağların ağı" olarak tanımlanan ve bilgisayar aracılığıyla eğitim kurumlarını, araştırma kuruluşlarını, iş merkezlerini, devlet kurumlarını ve milyonlarca insanı birbirine bağlayan çok büyük bir sistemdir. E-Posta internet'in e yaygın olarak kullanılan servisidir. Bilgisayarında modem yada Internet bağlantısı olan herhangi birisi, Microsoft Network gibi bir Internet erişim sağlayıcı yada Internet servis sağlayıcı aracılığıyla Interneti kullanabilir. Internet erişim sağlayıcıları , Internet kullanıcıları ile ınternet süper bilgisayarları arasındaki bağlantıyı sağlar.
B. Elektronik Posta Göndermek
Outlook uygulamasını kullanarak yeni bir oluşturduğunuzda, posta formu olarak adlandırılan boş bir form görünür. Bu form,iletilerinizi yaratırken ve göndereceğiniz yerleri belirlerken size yardımcı olacak bir şablondur.
İletiyi başlatın:
Bu alıştırmada ilk defa bir e-posta iletisi yaratacaksınız.
1.Gelen kutusu klasörünün açık olduğundan ve iletilerin otomatik önizleme'li ileti görünümünde görüntülendiğinden emin olun.
2.Standart araç çubuğundaki Yeni Posta İletisi düğmesine tıklayın. Boş bir ileti görünür. Ekranımız aşağıdaki örneğe benzemelidir.

Resim 13: İletinin gönderileceği yeri belirlemek
İletinizin metnini yazmaya başlamadan önce, ileti üstbilgisinde bulunan kime alanına alıcıların adlarını girerek iletilerin gönderileceği yeri belirlersiniz. Bu, gönderilecek kağıda alıcının adını yazmak gibidir. Outlook'ta , ileti gönderebileceğiniz tüm kullanıcıların adlarının bulunduğu Adres Defterini kullanarak alıcıları belirleyebilirsiniz. Adres defterinde birden çok adres listesi bulunabilir.
Genel adres listesi, şirketinizde yada kuruluşunuzda bulunan tüm kullanıcıları içeren bir dizinden oluşur. Bir şirketin genel adres listesi, tek bir binada çalışanlardan oluşabileceği gibi, çeşitli şubelerde çalışanların adlarından da oluşabilir. Şirketinizdeki her kullanıcı, genel adres listesine erişir, ancak posta kutunuzun yapılandırılma biçimine göre, sizin genel adres listeniz bir başkasınınkinden farklı olabilir. Sistem yönetici, kuruluşunuzun genel adres listesini tüm kullanıcıların bilgisayarları birbirine bağlanacak biçimde oluşturur.
Adres defteri içinde genel adres listenize ek olarak kişisel bir adres defterinde bulunur. Başka bir şirketin müşterisi gibi genel adres listesinde bulunmayan birine ileti gönderemezsiniz. Bu adı ve posta adresini kişisel adres defterinize ekleyebilirsiniz. Kişisel adres defterine yalnızca siz erişebileceğinize göre adres defterine giriş yapma sorumluluğu da yalnızca size aittir. Son olarak adres defteri kişiler klasöründeki özel yada iş ilişkilerinizin olduğu kişilerin e-posta adreslerini listeleyen outlook adres defterini de içerir. Bu kişi için herhangi bir e-posta adresi girdiğiniz zaman outlook adres defteri bu bilgiyi saklamak için kendiliğinden güncellenir.
Resim 14: Boş ileti formu 2



C. Elektronik Posta Almak
1.Masaüstündeki Microsoft Outlook simgesine çift tıklayın. Outlook uygulaması başlar.
2.Eğer sorarsa kullanıcı adı ve şifrenizi girin.(bu özellik sistem yöneticiniz tarafından ayarlanır)
3.Outlook çubuğunda posta kısayol çubuğunu tıklayın.
4.Gelen kutusunun görüntülenmesini sağlayın.
5.Gelen iletileriniz burada listelenecektir.
İletilerin sol tarafında bazı simgeler görebilirsiniz, ayırt etmeyi kolaylaştırmak için, farklı iletilerin yanlarında farklı simgeler bulunur. Örneğin, bir iletinin başında ataç varsa o iletinin dosya içerdiği anlaşılır. E-posta iletilerinin başında zarf simgesi gözükür.
D. İletileri Bulmak ve Okumak
Outlook uygulamasını başlattıktan sonra, bilgi görüntüleyicisinde iletilerinizle çalışmaya başlayabilirsiniz. Gelen iletiler, kendiliğinden gelen kutusuna yerleştirildiğinden onları kolaylıkla ayırabilir ve düzenleyebilirsiniz.
İletilerin klasör içerikleri listesinden üst bilgilerini okuyarak kolaylıkla ayırt edebilirsiniz. İleti üst bilgisi, iletiyi göndereni, iletinin konusunu, ne zaman gönderildiğini gösterir. Açılmamış iletiler kalın, açılmış iletiler ise normal yazı tipinde görünür. Bir klasördeki okunmamış ileti sayısı da hem Outlook çubuğunda hem de klasör listesinde klasör adının yanında ayraç içinde görünür.
Resim 15: iletileri bulmak ve okumak.


İpucu: Gelen iletileri aldığınızda, görev çubuğu üzerinde bir ileti simgesi görünür. Outlook uygulaması etkin pencere durumunda değilse, ileti simgesini çift tıklayarak gelen kutusunu kolaylıkla açabilirsiniz.
E. Otomatik önzileme özelliğini kullanarak iletilere göz atmak
İletileriniz, gelen kutusunda var sayılan ayar olarak, otomatik önizleme görünümünde görüntülenir. Otomatik ön izleme ile okunmamış tüm iletilerin ilk üç satırı görüntülenir. Hangisini ilk olarak açıp okuyacağınıza karar vermek için, yeni gelen iletilere önizleme uygulayabilirsiniz. İleti yeterince kısa ise, tümünü okumak için iletiyi açmanız gerekmeyebilir. İletiyi açmanızdan sonra, ileti üstbilgisi artık kalın yazı tipinde görünmediği gibi, metnin ilk üç satırı da görünmez.
F. Bir iletiyi Açmak
Gelen kutusu içinde görüntülenen e-posta listesinde bulunan açmak istediğiniz iletiyi açmak için fare ile üzerine gelip çift tıklayın.
G. İletilere göz atmak
İletileri okuyup onları tek tek açıp kapatmak yerine, bir iletiyi açtıktan sonra standart araç çubuğundan sonraki öğe yada önceki öğe düğmelerini tıklayarak iletilere hızlıca göz atabilirsiniz.
H. Bir iletiyi Yanıtlamak
Alınan bir iletiyi yanıtlamak için iletiyi açtıktan sonra araç çubuğundaki düğmeleri kullanarak iletiyi gönderene yada bir başka alıcıya , yönlendirmektir.
Bir iletiyi yanıtlamak için önce onu açmanız gerekir. Tabii bunun için size bir ileti gelmiş olması gerekir.
Açtıktan sonra standart araç çubuğundaki yanıtla düğmesine tıklayın. Karşınıza bir posta formu çıkacaktır. Kime ve konu kutularının otomatik olarak doldurulmuş olduğunu göreceksiniz. Konu kutucuğunda bulunan metin YNT yazısı ile başlar. İleti alanına mesajınızı yazıp standart araç çubuğundaki gönder düğmesine tıklayın. Eğer kime kısmında değişiklikler yapmak istiyorsanız posta formundaki kime düğmesine tıklayarak alıcılarda değişiklik yapabilirsiniz. Karşı taraf iletinizi açtığında sizin yanıtladığınız saati ve tarihi gösteren bir not gözükür.
Resim 16: İletiyi yanıtlama resmi:

I. Gelen İletileri Başkalarına İletmek
Kimi zaman başkaların da görmesi gerektiğine inandığınız yada bir başkasının yanıtlaması gerektiğini düşündüğünüz iletiler alırsınız. Böyle durumda iletiyi yeniden yazmak yada yazıcı çıktısını göndermek yerine iletinin bir kopyasını yeni alıcıya iletebilirsiniz. Bir iletiyi ilk yazdığınızda farklı kişilere iletilebilir yada bilgi ve gizli kutularına yeni alıcılar ekleyebilirsiniz. Size gelen iletileri bir başkasına iletebileceğiniz gibi sizin iletilerinizin de bir başkasına iletilebileceğini unutmamalısınız. Bu yüzden özel yada gizli bilgileri bir başkasına gönderirken çok dikkatli davranmanız gerekir.
İletilen iletiler de yanıtlanan iletiler de olduğu gibi metin asıl iletinin sonunda yer alır. İletide önce bir metin, gerekirse kendi iletinizi eklenmiş metinden önce yazabilirsiniz.
Örneğin,
Alıcının iletiyi neden gönderdiğinizi anlayabilmesi için bir açıklama yapabilirsiniz. İletilen iletiler konu sonunda "ilet" sözcüğü ile gösterilir.
1.Fare işaretçisini bir iletinin üzerine getirip, farenin sol tuşuna çift tıklayarak iletiyi açın.
2.Standart araç çubuğundaki ilet düğmesine tıklayın. "konu" kısmı doldurulmuş bir posta formu gözükür.
3.Kime kutusuna gönderici adı yazılır. Standart araç çubuğundaki adları denetle düğmesine tıklayın. Yazdığınız gönderici adı adres defterinde denetlendikten sonra kendiliğinden görülür. İleti alanına tıklayın ve iletinizi yazın. Standart araç çubuğundan gönder düğmesine tıklayın.
4.Dosya menüsünden kapat komutuna tıklayarak açtığınız mesajı kapatınız.
j. İletileri Silmek
Bir iletiyi okuduktan sonra isterseniz kaydedebilir veya silebilirsiniz. Eğer size her gelen iletiyi kaydederseniz. Bunlar diskinizde çok yer kaplayacakları gibi düzenlenmeleri de çok zor olacaktır. Bu yüzdendir ki bir iletiye gerçekten ihtiyacınız olmadığına inanıyorsanız. Hemen silmelisiniz. Silinen iletiler bir süre
için silinmiş öğeler klasörüne taşınacağından iletiyi silmek konusundaki düşüncenizi değiştirirseniz onu geri alabilirsiniz. Daha sonra silinmiş öğeler klasörünü de boşaltmanız gerekir. Silinmiş öğeler klasörünü boşalttıktan sonra silmiş olduğunuz iletilerinizi bir daha kurtaramazsınız:


Bir iletiyi silin
1.Gelen kutusu simgesine tıklayın
2.Silmek istediğiniz iletileri seçin.
3.Standart araç çubuğundan sil düğmesine tıklayın. İletiler gelen kutusundan silinmiş öğeler klasörüne taşınacaktır.
K. İletilerle Oylama Yapmak
Outlookta bir posta iletisini kullanarak oylama yapabilirsiniz. Alıcılar yalnızca bir düğmeyi tıklayarak yanıtlarını belirtirler sonuçlar da gönderilmiş öğeler klasöründeki özgün iletide tablo haline getirilir.

1.Outlook çubuğun dan gelen Kutusu simgesine tıklayın
2.Standart araç çubuğundaki yeni posta iletisi düğmesine tıklayın (boş bir posta formu görünür)
3.Kime düğmesine tıklayın
4.Adların gösterileceği yer aşağı okuna tıklayarak gönderici adreslerini seçin.
5.Gönderici adresleri listesinden göndermek istediğiniz kişileri seçin.
6.Tamam düğmesine tıklayın.
7.Konu kısmına iletinizin konusunu yazın.
8.İleti alanına iletinizin içeriğini yazın
L. Elektronik Postaya bir belge eklemek
Senaryo:
Ahmet Bey, ürün etiketleri üzerine çalışmaktadır. Hazırladığı yeni ürün etiketleri için arkadaşlarının fikirlerine ihtiyaç duymaktadır. Bu konuda ilk olarak fikirlerine güven duyduğu Feridun Bey bir e-posta göndermeyi planlamaktadır.
Ahmet Bey bürosuna gelir gelmez hemen bilgisayarını açar. Fare işaretçisi ile masa üstünde bulunan Outlook simgesine çift tıklayarak Outlook programını başlatır. Outlook programındaki Inbox nesnesine tıklayarak kendisine gelen bir ileti olup olmadığını kontrol eder. Daha sonra Standart araç çubuğunda bulunan Yeni Posta İletisi düğmesine tıklar. Yeni Posta penceresinden Kime düğmesine tıklayarak adres listesinden Feridun Bey'in adını seçer ve Tamam düğmesine tıklar. Konu kısmına Yeni Etiket tasarımı konusunda görüşlerinizi bekliyorum yazar. Ekle menüsünden dosya ekle komutuna tıkları açılan pencereden yeni etiketler dosyasına çift tıklar. Standart araç çubuğundan gönder düğmesine tıklar.
Resim 19 iletiye belge eklemek.




M. Gönderme seçeneklerini kullanmak
Şimdiye kadar yaptığımız alıştırmalarda, iletiler yarattık ve gönderileceği yerleri belirttik. Gönderdiğimiz bir ileti alıcıya ya da alıcılara ulaştıktan bir kaç saniye sonra, sürekli olarak saklanacağı yer olan Outlook klasörüne taşınır. İleti alıcının siz iletiyi gönderdiğiniz zaman orada bulunması gerekli değildir; ileti gönderilir ve alıcı Outlook uygulamasını açıp iletiyi okuyuncaya kadar Gelen Kutusu'nda saklanır. E-Posta iletinizi hatalı adres yada ağ sorunları gibi nedenlerden gönderemezseniz, sunucudan bir ileti alırsınız. E-Posta iletinizi göndermeden önce, iletinin gönderilmesi ile ilgili çeşitli seçenekleri kullanabilirisiniz.
M.1. Gönderilen iletileri İzlemek
İletinizin başarılı bir biçimde gönderilip gönderilmediğinden emin olmak ya da iletinin alıcı tarafından ne zaman açıldığını öğrenmek isterseniz, izleme seçeneklerini (ileti formunun seçenekler sekmesinden) kullanabilirsiniz. Belirttiğiniz izleme seçeneğine bağlı olarak, alıcı iletinizi aldığında, açtığında ya da her iki durumda birden size bir ileti gönderilir. Bir iletinin gönderildiğini belirten ileti Teslim Bilgisi , iletinin okunduğunu bildiren ileti ise Okundu Bilgisi olarak adlandırılır. İletilerinize izleme seçenekleri atamak taahhütlü posta kullanmaya benzer. Zamanlaması hassas iletileriniz için, izleme seçeneklerini kullanmak çok yararlı olur.
Resim 20: Gönderme seçenekleri

M.2. İleti Seçenekleri Ayarları
Oy Düğmelerini Kullan
Karşı taraftaki kişinin iletiye sadece bir seçenek düğmesine basarak cevap vermesini sağlar.
Teslim Seçenekleri:
Bu Tarihten Önce Teslim Etme
İletinin kesin teslim edileceği tarihi bildirir. İleti daha önceden gönderilse bile alıcı bu tarihten önce iletiyi göremez.
Son Geçerlilik Tarihi
Alıcının iletiyi okuyabileceği son tarihtir, bu tarihten sonra iletinin iletiyi okuyamaz.
İzleme Seçenekleri
Bu İletinin Ne Zaman Teslim Edildiğini Bildir
İletinin karşı tarafa ne zaman edildiğini bildiren Teslim Bilgisi alınır.
Bu İletinin Ne Zaman Okunduğunu Bildir
İletinin okunduğunu bildiren okundu Bilgisi alınır.
Senaryo:
Ahmet Bey, Pazartesi günü haftalı iş planı yapanken Çarşamba günü yapılacak toplantı için toplantı saati ve yeri hakkında arkadaşlarından onay almak ister.

1. Ahmet Bey, Outlook simgesine çift tıklayarak Outlook programını başlatır.
2. Outlook çubuğundan Gelen Kutusu'na tıklar (Aynı zamanda gelen mesajlarını da kontrol edebilir.)
3 Standart Araç çubuğundan Yeni Posta-İletisi düğmesine tıklar ve boş bir posta ileti formu açar.
4. Kime,Konu ve İleti alanına gerekli metin ve adresleri yazar.
5. Seçenekler sekmesine tıklar.
6. Oylama Düğmelerini Kullan seçeneğini seçerek, Uygun, Uygun Değil metinlerini yazar. (Bunlar karşı tarafta düğme olarak görüntülenecektir)
7. Teslim Seçeneklerinden, Bu tarihten önce teslim etme onay kutusunu işaretler ve uygun olan tarihi yazar. (Aynı gün içersinde cevap istenen iletilerde kullanılmaz)
8. Son Geçerlilik Tarihi onay kutusunu işaretleyerek iki gün sonrasının tarihini girer.
9. İzleme seçeneklerinden Bu iletinin ne zaman teslim edildiğini bildir onay kutusunu işaretler.
10. Bu iletinin ne zaman okunduğunu bildir Onay kutusunu işaretler
Böylece hazırladığı ileti çarşamba gününe kadar geçerli olup arkadaşlarına ne zaman teslim edildiğini ve de hangi arkadaşının okuyup okumadığını öğrenecektir.
Senaryo :
Ahmet Bey, dün akşam yapılan genel kurul toplantısının sonuçlarını şirket çalışanlarının tümüne hızlı bir şekilde duyurmak istemektedir. Ahmet Bey, toplantı sonuç raporunu Winword programında yazmıştır ve Winword de yazılmış bir belgenin elektronik-posta aracılığıyla gönderilebileceğini düşünmektedir.
Ahmet Bey, bilgisayarını açar Windows masa üstü görüntülendiğinde fare ile start düğmesine tıklar, start menüsü görüntülenir. Fare ile programlar yazan satırı işaret eder. Bu satır altına gizlenmiş bir alt menü hemen sağ tarafta görüntülenir. Bu yeni görüntülenen menüden winword komutunu seçer, bir süre sonra winword açılır.
Winword açıldıktan sonra Fare ile File komutuna tıklar açılan File menüsünden Send To satırını işaret eder, ikinci bir menü açılır açılan yene menüden Mail Recipient komutunu seçer. Choose Profile iletişim penceresi görüntülenir,
Profile name kutusundan Microsoft Outlook satırını seçer ve OK düğmesine tıklar. Bir süre bekledikten sonra Message penceresi görüntülenir. Bu pencereden To… düğmesine tıklar Select Names penceresi görüntülenir. Show Names from the kutusundan Global Adres List seçeneğini seçer.
Type Name of Select from list kutusundan listelenmekte olan adlardan uygun olanlarını seçip To.-> düğmesine tıklar. Seçilen adlar Message Recipients kutusuna kopyalanır. Ok düğmesine tıklar. Bu pencere kapanır. Bir önceki pencereye geri döner. Bu pencerede Send düğmesine tıklar.
Ahmet Bey raporları tüm çalışanlara gönderdi.
Senaryo : Bir iletiyi yanıtlamak.
Ahmet Bey Outlook simgesine çift tıklayarak Outlook programını başlatır. Outlook çubuğundan Gelen Kutusu'na tıklayarak kendisine gelen iletileri kontrol etmek istemektedir. Feridun Beyin üretim Hattı Toplantısı iletisini görünce üzerine çift tıklayarak açar ve okur. Daha sonra iletiyi yanıtlamak için

1. Standart araç çubuğundan yanıtla düğmesine tıklar. Kime kutusu kendiliğinden dolu olan bir İleti Formu görüntülenir, bu kısımda Feridun Beyin adresi vardır. Konu kutusunda YNT yazısı vardır. İleti alanına "Sizinle hem fikirim" yazar.
2. Standart Araç Çubuğundaki, Gönder düğmesine tıklar.
N. Outlook Takvimini Kullanmak
Tüm randevularınızı izlemek zor olabilir. Grup toplantısı Perşembe mi, Cuma mı? Saat 10'da mı, 2'de mi? Birçok insan, programlarını izleyebilmek için bir randevu defteri, bir masa takvimi yada bir ajanda kullanır. Microsoft Outlook'ta , Takvimi elektronik bir randevu defteri gibi kullanır. Takvimi randevuları kaydetmek, gelecek randevular için yer ayırmak ve toplantıları elektronik olarak başka insanlarla eşgüdüm içinde ayarlamak için kullanabilirsiniz.
Takvimde aynı anda bir günlük,bir haftalık yada bir aylık randevularınızı görüntüleyebilirsiniz. Değişik projelerdeki ilerlemelerinizi izlemek için bir iş listesi hazırlayabilir, işlerinizi belirli zamanlar için programlayabilir ve bittiklerinde de işaretleyebilirsiniz.




1. Randevuları Ayarlamak

Takvim klasörünü açtığınızda, programınızın varsayılan gün görünümü ekrana gelir. Gün , hafta ve ay görünümleri , programlanmış randevularınızı izlemenize yardımcı olur. Gün görünümünde randevu alanı çizgili bir ajandayı andırır. Her gün, randevuları girebileceğiniz otuzar dakikalık zaman dilimlerine bölünmüştür. Varsayalım ki çalışma günü sekizde başlasın 17 de sona ersin çalışma saatleri dışındaki saatler gölgelenmiş olarak görüntülenir. Hafta ve ay görünümünde randevu alanları bir takvim kılavuzunu andırır.



Tarih gezgini gün ve hafta görünümlerinde randevu alanının sağında yer alır ve tarihten tarihe nasıl geçtiğinize bağlı olarak içinde bulunulan bir önceki yada bir sonraki ayı gösterir. Tarih gezginini farklı tarihlere geçmek için kullanabilirsiniz. Böylece yeni randevular ekleyebilir yada geçmiş randevulara geri dönebilirsiniz. Kalın tarihler o gün için en az bir randevu olduğunu belirtir. Tarih gezgininin altında , geçerli tarih için belirlenmiş işleri görüntüleyen görev defteri bulunur. Programınıza gelecek toplantıları eklemek istiyorsunuz. Ayrıca görevlerinizle ilgili randevularla karışmayacağına emin olduğunuz bazı özel randevular da ekleyeceksiniz.
Senaryo:
Ahmet Bey, Arkadaşlarıyla bu yıl ki satış stratejilerini belirlemek amacıyla satış stratejisi toplantısı yapmak istemektedir. Toplantı Salı günü 14:30 ile 16:00 arasındaki zaman diliminde yapılacaktır. Bunun için Ahmet Bey, kendisine bir randevu oluşturur.
Outlook çubuğundan Takvim düğmesine tıklayarak Takvim penceresini açar.

1. Standart araç çubuğundan Yeni Randevu düğmesine tıklar ve Yeni Randevu formu görünür.
2. Formda Başlangıç Saati kutusuna toplantının yapılacağı tarih ve saat girilir.
3. Bitiş Saati kutusuna toplantının bitiş tarihi ve saati girilir.
4. Konu kutusuna satış stratejisi toplantısı yazıp sekme tuşuna basar.
5. Konum kutusuna ise toplantının yapılacağı yerin adını - Konferans Odası B- yazar.
Herhangi bir dalgınlığa karşı bu randevu için bir anımsatıcı da hazırlar. Yine aynı pencereden Anımsatıcı onay kutusuna tıklar. Anımsatıcının ne zaman anımsatmaya başlayacağını belirtmek için anımsatıcının açılır liste düğmesine tıklar. Bu listede randevu saatinden ne kadar süre önce anımsatıcının uyarmaya başlamasını istiyorsa onu seçer. Standart araç çubuğundan sıra ile kaydet, Kapat, düğmelerine tıklar Böylece hazırlamış olduğu Yeni Randevu , randevular listesine eklenir.
Randevu listesinde yeni hazırlanan randevu, başında bir çan resmi ile görüntülenir. Bu çan resmi randevunun , anımsatıcı içerdiğini gösterir.]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-bios-nedir-ne-ise-yarar-nasil-kullanilir.html Tue, 02 Dec 2008 12:19:23 +0200 PELİN]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-bios-nedir-ne-ise-yarar-nasil-kullanilir.html
İlk olarak tasarlandığında BIOS’un 4 fonksiyonu vardı: Sisteminiz her açıldığında, temel bir donanım kontrolü yaparak bir arıza olup olmadığını tespit etmek (Power On Self Test – POST), sistem çalıştıktan sonra RAM belleği devamlı olarak tazelemek (bu, artık yonga seti tarafından gerçekleştiriliyor).

Diğer iki temel fonksiyondan biri, sistem açıldığında bazı ufak RAM bloklarını rezerve edip, bu bloklara sisteminiz hakkında bilgiler yazmak. Bunun amacı da, yazılımlarınızın sisteminizdeki donanımlar hakkında bilgi sahibi olabilmesi, örneğin bir yazılımın, bellekteki belli bir alana bakarak kaç GB’lık bir disk kullandığınızı ve kaç tane diskinizin olduğunu anlayabilmesi. Bu bloklara BIOS Data Area deniyor.

Temel BIOS işlevlerinden sonuncusu ise, yazılımlarınızın donanımınız ile iletişebilmesini sağlamak, böylece adını aldığı işlemi, temel giriş/çıkış işlevlerini gerçekleştirmek.

Günümüzde, gelişmiş işletim sistemleri BIOS’un yaptığı bir çok işi üzerlerine almış durumdalar. BIOS hala var ve temel işlemler için gerekli, ama işletim sistemleri çoğu BIOS parametresini de es geçebiliyorlar. Örneğin, BIOS’un Setup ekranına girip, sisteme takılı disklerinizden birisini devre dışı bıraksanız da, Windows’a girdiğinizde diskin yerli yerinde olduğunu görebiliyorsunuz.

Sistem Açılırken

BIOS’un ilk işlevi, sistemin açılmasını sağlamak. Eğer işlemcinize bir şeyler yapmasını söylemezseniz, anakartınızın üzerine kendi başına, bir şey yapmadan çalışıp duracaktır. Oysa BIOS, işlemcinize ilk temel komutları vererek, sistemin açılış sürecini başlatır. POST işlemi tamamlandıktan sonra da kontrolü diğer programlara bırakır. Bu sayede PC’lerimizin evrensel olması sağlanır, yani işletim sistemine özel BIOS’a gerek kalmaz. BIOS işini yapıp kontrolü devreder, ondan sonra işi ister Windows XP devralır, ister Linux, ister BeOS.

Şu CMOS Denilen Şey?

Bazı yerlerde “CMOS Setup” yada “CMOS’u sıfırladım” gibi ifadeler okumuş, duymuş olabilirsiniz. BIOS derken şimdi nereden çıktı bu CMOS, gelin bakalım.

Biraz önce söylediğimiz gibi, BIOS, sadece okunabilir bir ROM bellek yongasında kayıtlıdır. Bu durumda, BIOS’da yaptığınız ayarları kaydetmek için bir yer gerekiyor tabii ki. İşte CMOS burada devreye giriyor. CMOS, uzun ismi Complimentary ****l Oxide Semiconductor olan bir bellek çeşidi. BIOS’un ayar ekranlarına girip yaptığınız değişiklikler, bu CMOS yongasına kaydediliyor. Sistem kapatıldığında yonganın içindeki bilgiler kaybolmasın diye de anakartınızın üzerinde bir pil var, bu pil CMOS yongasını yıllarca besleyebiliyor. Hani bazen kullanıcıların “BIOS, yaptığım sistem ayarlarını kaydetmiyor, sistem her açıldığında ayarlar sıfırlanıyor” şikayetlerini duyarsınız. İşte bu şikayetlerin nedeni ya CMOS’un arızalı olması, yada pilin bitmiş olması nedeni ile içine kaydedilen bilgileri unutması.

Kimi zaman kullanıcılara BIOS Setup’da yanlış bir ayar yaparlar ve sistemleri açılmaz olur. İşte o zaman “BIOS’u sıfırla” diye akıl veririz. Aslında önerdiğimiz şey BIOS’un sıfırlanması değil, bunu yapabilseydik sistemimiz çalışmaz olurdu. Burada kastedilen şey, BIOS ayarlarının kaydedildiği, az önce tanıttığımız CMOS’un içerdiği verileri sıfırlamak, sistemin varsayılan ayarlar ile açılmasını sağlamak.

Güncel anakartların üzerinde “CMOS Clear” yada “CLR RTC” gibi etiketlenmiş bir köprü bulunur, bu köprü genelde BIOS’un kayıtlı olduğu Flash ROM yongasının yakınındadır. Bu köprünün yerini bulmanın en kolay ve garantili yolu, anakartınızın kitapçığına başvurmaktır. Bu köprüyü kapattığınızda, yani jumper dediğimiz ufak parça yada bir tornavida ucu yardımızla içi ucu birleştirdiğinizde, CMOS’da kayıtlı tüm bilgiler gider, sisteme yaptığınız bütün ince ayarlar sıfırlanır.


BIOS’un sahip olduğu sistem ayar ekranlarına erişimin en yaygın yolu, sisteminiz açılırken DEL tuşuna basmak. Zaten sisteminiz açılırken beliren “Press DEL to enter Setup” yazısı mutlaka gözünüze takılmıştır, işte o yazı size BIOS’a girişin yolunu gösteriyor. Kimi anakartlarda Setup ekranına ulaşmak için DEL tuşu yerine ESC, F1 yada F2 tuşlarına basıldığı da oluyor, ama en yaygın yöntem DEL tuşuna basmak.

Bazı Gizemli BIOS Ayarları

BIOS’un System Setup ekranlarında bütün ayarları bu kısıtlı sayfalarda aktarmak mümkün değil. Biz bütün ayarları sıralamak yerine, çok sık rastlanan, ama ne işe yaradıkları tam bilinmeyen, üzerlerinde bazı efsaneler dolaşan bazı gizemli ayarlardan bahsetmek, onların ne işe yaradıklarını anlatmayı tercih ediyoruz.

*
AGP Aperture Size:
BIOS ayarlarının en çok tartışılanlarından biridir AGP Aperture Size. Çoğu zaman, performansa büyük etkisi olduğu yolunda yada belleği tükettiği yönünde yanlış inanışlar vardır. Oysa durum böyle değil. AGP sistemi sayesinde, ekran kartınız, sistem belleğinizin bir kısmını sanki kendi üzerindeki bellekmiş gibi kullanabilir. İşte AGP Aperture Size, ekran kartının sistem belleğinin ne kadarını kendisi için kullanabileceğini belirliyor. Yanlış anlamayın, burada belirlenen bir limit, yani bu miktarda belleği direkt olarak bloke etmiyorsunuz. Ekran kartı , bu miktara kadar olan bellek alanına gerek duyarsa ulaşabileceğini anlıyor bu limit sayesinde. Örneğin ekran kartınızda 64MB bellek var, Aperture Size olarak da 64MB seçerseniz, uygulamalar sistemde toplam 128MB grafik belleği olduğunu düşünüyorlar. AGP Aperture Size’ın performansa etkisi olduğu iddia edilsede, bu etki günümüz uygulamalarında ciddi düzeyde değildir. Tek dikkat edeceğiniz şey, miktarını ekran kartınızın RAM miktarından az, sisteminizdeki bellek miktarından ise fazla tutmayın.

*
AGP Driving Control:
Özellikle AMD işlemciler için tasarlanmış anakartlarda çok rastlanan bir ayardır. Bu ayar üzerinde de efsaneler dolaşır, kullanıcılara “filanca değere getirirseniz daha iyi olur” gibi asılsız tavsiyelerde bulunulur. Oysa gerçekte, ekran kartınızı çalıştırmakta bir sorun yaşamadığınız sürece bu değerle oynamanıza gerek yoktur.

*
Power On After AC Failure: Bazı kullanıcılarımız “sabah kalktım ki sistem kendi kendine açılmış, nasıl olur” diye sorularlar. Bu işin sırrı işte bu seçenekte gizli. İsminin “PWR On After PWR Loss” gibi çeşitli varyasyonları olabilen bu seçenek, sistemin bağlı olduğu şehir elektriği kesilir, sonra yine gelirse sistemin kendi kendine çalışmaya başlayıp başlamamasını ayarlar. Eğer bu seçeneği “On” yada “Enabled” yaparsanız, elektrik kesilip tekrar geldiğinde sistem kendi kendine açılır, siz de sistemi çalışır durumda bulursunuz. Yeni anakartlarda bu madde için bir de "Previous State" seçeneği var. Bunu seçerseniz, elektrik kesildiğinde sistem çalışıyorsa, elektrik geldiğinde yeniden çalışmaya başlar, kesinti olduğunda sistem kapalıysa, elektrik geldiğinde de kapalı kalır.

*
Floppy Mode 3 Support: Her BIOS’da bulunan, ama ne işe yaradığını kimsenin bilmediği bir seçenektir. Bu özellik, sadece Japonya’da yaygın olan, 1.2MB’lık bir 3.5” disket formatını desteklemekte kullanılır. Bizler için hiç bir önemi ve anlamı yok.

*
VGA Palette Snooping: Her BIOS’da olan, ama ne işe yaradığı bilinmeyen bir diğer ayar. Sadece çok eski video yakalama (capture) ve MPEG oynatma kartları tarafından kullanılır ve bu kartların, ekran görüntüsünü yakalamasını sağlar. “Disable” durumda bırakın, çünkü günümüzde hiç bir anlamı yok.

*
Virus Warning:
Çoğu BIOS’da rastladığımız bu seçenek, sanıldığının aksine bir dahili virüs koruması değil. Evet, bu seçeneği aktifleştirdiğinizde bir uygulama sabit diskinizin boot sektörüne yada partiton tablosuna yazmaya kalkıştığında anakartınız alarm verir, ama bu her zaman virüs demek değildir. Örneğin, bu seçenek aktif olduğunda Windows kurmaya çalıştığınızda da virüs uyarısı alırsınız. Windows 95 ilk çıktığında yayılan “bu işletim sistemi virüslü, kurmaya kalktım sistem alarm verdi” efsanesi işte buradan çıkmıştı. Sanıldığının aksine, sisteminizin genelini virüslere karşı korumak gibi bir özelliği de yoktur, dolayısıyla bu seçeneği aktif hale getirip, sisteminizi virüslere karşı tamamiyle güvende zannetmeyin.

*
Paralel Port Mode:
Yazıcınızı ve tarayıcınızı bağladığınız paralel port (LPT diye geçer) için bu ayar yine her BIOS’da bulunur. Standart, ECP ve EPP seçeneklerini görebilirsiniz. Standart, en eski haliyle, tek yönlü paralel bağlantıdır, sadece PC yazıcıya veri gönderebilir, yazıcı PC’ye veri yollayamaz. Günümüz yazıcılarından çoğu bu ayar ile çalışmaz “Bidirectional Connection Required” uyarısı ile iki yönlü iletişim yapabilecek bir paralel porta ihtiyaç duyduklarını belirtirler. Bu gerekliliği, ayarı ECP yada EPP seçeneklerinden birisine getirerek karşılayabilirsiniz, ECP’ye getirmeniz önerilir. EPP, Enhanced Paralel Port demektir ve Intel, Xircom, Zenith gibi firmalar tarafından oluşturulmuş bir standarttır. ECP, Extended Capabilities Port demektir, Microsoft ve HP tarafından yaratılmıştır. Her iki sistem de paralel port bağlantısını hızlandırmayı hedefler. ECP portu yazıcı ve tarayıcılar için, EPP ise paralel portu kullanan yazıcı dışındaki araçlar için uygundur. ECP modu, DMA ve tampon bellek gibi avantajlara sahiptir.

*
Gate A20 Option:
İşte PC’nin çok eski zamanlarından günümüze gelen bir seçenek. Temel olarak klavye kontrolcüsü ile ilgilidir, varsayılan ayardan farklı bir değere getirmeniz gerekmez.

*
CPU L2 Cache ECC Check:
ECC, bellek hatalarını belirleyip, düzeltmeye yarayan bir sistemdir. Bu seçeneği aktif hale getirmeniz, işlemcinin kullandığı Level 2 tampon belleğin ECC fonksiyonuna sahip olup olmamasını belirler. Güncel işlemciler L2 cache belleklerini işlemcinin içinde taşıdıkları için bu ayarın anlamı kalmıyor. Bu ayar daha çok L2 tampon belleğin işlemci çekirdeğinin dışında olduğu sistemler için geçerli. Aktif hale geldiğinde, performansa çok ufak miktarda olumsuz etkisi olacaktır.

*
Swap Floppy Drive:
Eğer iki disket sürücünüz varsa, bu seçenek ile A: olarak görünenin B:, B: olarak görünenin ise A: olarak görünmesini sağlayabilirsiniz. Bu seçeneği olmayan BIOS’larda aynı işi yapmak için sistemi söküp, sürücülerin kablolarını değiştirmeniz gerekecektir.

*
Typematic Ayarları:
Her BIOS’da bulunan tarihi ayarlardan birisi de bu seçenekler. Klavyede bir tuşa basılı tuttuğunuzda, tuşun kaç saniye sonra devamlı basılı kaldığının anlaşılacağını, basılı kalan tuşun ardı ardına karakter basarken saniyede kaç karakter basacağını bu ayar belirler. Güncel sistemlerde genelde devre dışıdır, bizim önerimiz de varsayılan değerlerde bırakmanız.

*
Report No FDD for Win95:
Windows 95’in kötü bir huyu vardır, sisteminizde disket sürücü olmasa bile varmış gibi davranıp sorun yaratabilir. Eğer sisteminizde disket sürücü yoksa ve Windows 95 kullanıyorsanız, bu ayarı aktif hale getirin, sorunlar çözülsün. Aksi halde varsayılan değerinde bırakın.

*
Memory Hole at 15M-16M:
Yine her BIOS’da bulunan ve temelleri çok eskiye dayanan bir seçenek. Kimi eski ISA kartların taşıdıkları BIOS’lar (Evet, ek donanımların kendi BIOS’ları da olabilir) sistem belleğinin 15MB ile 16MB’ları arasındaki bir bölüme yerleşirler. Eğer böyle bir kartınız varsa, çalışabilmesi için bu seçeneği “Enabled” yapmalısınız. Günümüzde bu durumu gerektirecek bir donanım yok denebilir.

*
USB Keyboard Support:
Ülkemizde hala yaygın değiller ama sisteme USB üzerinden bağlanan klavyeler dünyada var. Bu ayarın “OS” ve “BIOS” gibi iki seçeneği vardır. Eğer bir USB klavyeniz varsa ve bu klavyeyi DOS gibi işletim sistemlerinde de kullanmak istiyorsanız, bu seçeneği BIOS yapmalısınız. Aksi halde, örneğin bir BIOS güncellemesi için sistemi disketten açtığınızda klavyeniz çalışmaz.

*
Force Update ESCD:
ESCD, Extended System Configuration Data kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Tak-Çalıştır (Plug ‘n Play) sistemi ile bağlantılı olan bu birim, sistem kaynaklarının çeşitli donanımlar arasında dağılımını düzenler. Sisteminize yeni bir kart taktığınızda, bu seçeneği aktif hale getirip sisteminizi yeniden başlatmanız, yeni kartın sistem tarafından tanınmasını kolaylaştırabilir. Bu seçenek işlevini tamamladıktan sonra yine devre dışı hale gelir.

*
PCI Latency Timer:
Bu değer, bir PCI kartın, PCI veriyolunu ne kadar süreyle meşgul edebileceğini belirler. Çok yükseltmeniz yada çok azaltmanız sorun yaratacaktır, genelde varsayılan değer olan 32’de bırakın.

*
VGA use IRQ ve USB use IRQ: Bu seçenekler ekran kartınızın ve USB kontrolcünüzün bir sistem kesmesi (IRQ) kullanıp kullanmayacağını belirler. Güncel bir ekran kartınız varsa “VGA use IRQ” seçeneğini mutlaka onaylamalısınız. Eğer sisteminizde hiç bir USB cihaz kullanmıyorsanız, “USB use IRQ” seçeneğini kapatabilirsiniz.

*
Boot Other Devices: Yeni anakartlarda, sistemin sıra ile hangi araçlardan açılabileceğini seçtiğimiz kısımda, bir de bu seçenek var. Anlamı ise, sistemin eğer belirttiğimiz cihazlardan açılamazsa, başka cihazlara da erişip erişmeyeceğini belirlemek. Örneğin siz sistemin açılacağı cihazları sırasıyla Hard Disk, CD-ROM ve SCSI olarak seçtiyseniz ve bu seçeneği de aktif hale getirdiyseniz, sistem bu cihazlardan boot edemezse, bu sefer disket sürücüyü de kontrol edecektir.

*
Delay IDE Init: Bazı eski sabit disklerin, çalışmaya başlamarı ile kullanıma hazır olmaları arasında belli bir süre gerekmektedir. Eğer bu kadar antika bir diskiniz varsa, diskinizin hazır olması için gereken süreyi buradan ayarlayabilirsiniz. Sistem, açılmadan önce diskinizin kullanıma hazır hale gelmesini bekleyecektir.

*
Run VGABIOS if S3 Resume: Sadece çok yeni anakartlarda gördüğümüz bu seçenek, Suspend-to-RAM (STR) moduna girdikten sonra kendine gelemeyen ekran kartınızı, yeniden çalışmaya ikna etmenizi sağlar. Eğer sisteminiz bekleme (stand-by) durumuna geçtikten sonra, yeniden sistemi kullanmak istediğinizde bütün cihazlar çalışmaya başlıyor ama monitöre görüntü bir türlü gelmiyorsa, bu seçeneği aktif hale getirin.


alıntıdır.]]>
İlk olarak tasarlandığında BIOS’un 4 fonksiyonu vardı: Sisteminiz her açıldığında, temel bir donanım kontrolü yaparak bir arıza olup olmadığını tespit etmek (Power On Self Test – POST), sistem çalıştıktan sonra RAM belleği devamlı olarak tazelemek (bu, artık yonga seti tarafından gerçekleştiriliyor).

Diğer iki temel fonksiyondan biri, sistem açıldığında bazı ufak RAM bloklarını rezerve edip, bu bloklara sisteminiz hakkında bilgiler yazmak. Bunun amacı da, yazılımlarınızın sisteminizdeki donanımlar hakkında bilgi sahibi olabilmesi, örneğin bir yazılımın, bellekteki belli bir alana bakarak kaç GB’lık bir disk kullandığınızı ve kaç tane diskinizin olduğunu anlayabilmesi. Bu bloklara BIOS Data Area deniyor.

Temel BIOS işlevlerinden sonuncusu ise, yazılımlarınızın donanımınız ile iletişebilmesini sağlamak, böylece adını aldığı işlemi, temel giriş/çıkış işlevlerini gerçekleştirmek.

Günümüzde, gelişmiş işletim sistemleri BIOS’un yaptığı bir çok işi üzerlerine almış durumdalar. BIOS hala var ve temel işlemler için gerekli, ama işletim sistemleri çoğu BIOS parametresini de es geçebiliyorlar. Örneğin, BIOS’un Setup ekranına girip, sisteme takılı disklerinizden birisini devre dışı bıraksanız da, Windows’a girdiğinizde diskin yerli yerinde olduğunu görebiliyorsunuz.

Sistem Açılırken

BIOS’un ilk işlevi, sistemin açılmasını sağlamak. Eğer işlemcinize bir şeyler yapmasını söylemezseniz, anakartınızın üzerine kendi başına, bir şey yapmadan çalışıp duracaktır. Oysa BIOS, işlemcinize ilk temel komutları vererek, sistemin açılış sürecini başlatır. POST işlemi tamamlandıktan sonra da kontrolü diğer programlara bırakır. Bu sayede PC’lerimizin evrensel olması sağlanır, yani işletim sistemine özel BIOS’a gerek kalmaz. BIOS işini yapıp kontrolü devreder, ondan sonra işi ister Windows XP devralır, ister Linux, ister BeOS.

Şu CMOS Denilen Şey?

Bazı yerlerde “CMOS Setup” yada “CMOS’u sıfırladım” gibi ifadeler okumuş, duymuş olabilirsiniz. BIOS derken şimdi nereden çıktı bu CMOS, gelin bakalım.

Biraz önce söylediğimiz gibi, BIOS, sadece okunabilir bir ROM bellek yongasında kayıtlıdır. Bu durumda, BIOS’da yaptığınız ayarları kaydetmek için bir yer gerekiyor tabii ki. İşte CMOS burada devreye giriyor. CMOS, uzun ismi Complimentary ****l Oxide Semiconductor olan bir bellek çeşidi. BIOS’un ayar ekranlarına girip yaptığınız değişiklikler, bu CMOS yongasına kaydediliyor. Sistem kapatıldığında yonganın içindeki bilgiler kaybolmasın diye de anakartınızın üzerinde bir pil var, bu pil CMOS yongasını yıllarca besleyebiliyor. Hani bazen kullanıcıların “BIOS, yaptığım sistem ayarlarını kaydetmiyor, sistem her açıldığında ayarlar sıfırlanıyor” şikayetlerini duyarsınız. İşte bu şikayetlerin nedeni ya CMOS’un arızalı olması, yada pilin bitmiş olması nedeni ile içine kaydedilen bilgileri unutması.

Kimi zaman kullanıcılara BIOS Setup’da yanlış bir ayar yaparlar ve sistemleri açılmaz olur. İşte o zaman “BIOS’u sıfırla” diye akıl veririz. Aslında önerdiğimiz şey BIOS’un sıfırlanması değil, bunu yapabilseydik sistemimiz çalışmaz olurdu. Burada kastedilen şey, BIOS ayarlarının kaydedildiği, az önce tanıttığımız CMOS’un içerdiği verileri sıfırlamak, sistemin varsayılan ayarlar ile açılmasını sağlamak.

Güncel anakartların üzerinde “CMOS Clear” yada “CLR RTC” gibi etiketlenmiş bir köprü bulunur, bu köprü genelde BIOS’un kayıtlı olduğu Flash ROM yongasının yakınındadır. Bu köprünün yerini bulmanın en kolay ve garantili yolu, anakartınızın kitapçığına başvurmaktır. Bu köprüyü kapattığınızda, yani jumper dediğimiz ufak parça yada bir tornavida ucu yardımızla içi ucu birleştirdiğinizde, CMOS’da kayıtlı tüm bilgiler gider, sisteme yaptığınız bütün ince ayarlar sıfırlanır.


BIOS’un sahip olduğu sistem ayar ekranlarına erişimin en yaygın yolu, sisteminiz açılırken DEL tuşuna basmak. Zaten sisteminiz açılırken beliren “Press DEL to enter Setup” yazısı mutlaka gözünüze takılmıştır, işte o yazı size BIOS’a girişin yolunu gösteriyor. Kimi anakartlarda Setup ekranına ulaşmak için DEL tuşu yerine ESC, F1 yada F2 tuşlarına basıldığı da oluyor, ama en yaygın yöntem DEL tuşuna basmak.

Bazı Gizemli BIOS Ayarları

BIOS’un System Setup ekranlarında bütün ayarları bu kısıtlı sayfalarda aktarmak mümkün değil. Biz bütün ayarları sıralamak yerine, çok sık rastlanan, ama ne işe yaradıkları tam bilinmeyen, üzerlerinde bazı efsaneler dolaşan bazı gizemli ayarlardan bahsetmek, onların ne işe yaradıklarını anlatmayı tercih ediyoruz.

*
AGP Aperture Size:
BIOS ayarlarının en çok tartışılanlarından biridir AGP Aperture Size. Çoğu zaman, performansa büyük etkisi olduğu yolunda yada belleği tükettiği yönünde yanlış inanışlar vardır. Oysa durum böyle değil. AGP sistemi sayesinde, ekran kartınız, sistem belleğinizin bir kısmını sanki kendi üzerindeki bellekmiş gibi kullanabilir. İşte AGP Aperture Size, ekran kartının sistem belleğinin ne kadarını kendisi için kullanabileceğini belirliyor. Yanlış anlamayın, burada belirlenen bir limit, yani bu miktarda belleği direkt olarak bloke etmiyorsunuz. Ekran kartı , bu miktara kadar olan bellek alanına gerek duyarsa ulaşabileceğini anlıyor bu limit sayesinde. Örneğin ekran kartınızda 64MB bellek var, Aperture Size olarak da 64MB seçerseniz, uygulamalar sistemde toplam 128MB grafik belleği olduğunu düşünüyorlar. AGP Aperture Size’ın performansa etkisi olduğu iddia edilsede, bu etki günümüz uygulamalarında ciddi düzeyde değildir. Tek dikkat edeceğiniz şey, miktarını ekran kartınızın RAM miktarından az, sisteminizdeki bellek miktarından ise fazla tutmayın.

*
AGP Driving Control:
Özellikle AMD işlemciler için tasarlanmış anakartlarda çok rastlanan bir ayardır. Bu ayar üzerinde de efsaneler dolaşır, kullanıcılara “filanca değere getirirseniz daha iyi olur” gibi asılsız tavsiyelerde bulunulur. Oysa gerçekte, ekran kartınızı çalıştırmakta bir sorun yaşamadığınız sürece bu değerle oynamanıza gerek yoktur.

*
Power On After AC Failure: Bazı kullanıcılarımız “sabah kalktım ki sistem kendi kendine açılmış, nasıl olur” diye sorularlar. Bu işin sırrı işte bu seçenekte gizli. İsminin “PWR On After PWR Loss” gibi çeşitli varyasyonları olabilen bu seçenek, sistemin bağlı olduğu şehir elektriği kesilir, sonra yine gelirse sistemin kendi kendine çalışmaya başlayıp başlamamasını ayarlar. Eğer bu seçeneği “On” yada “Enabled” yaparsanız, elektrik kesilip tekrar geldiğinde sistem kendi kendine açılır, siz de sistemi çalışır durumda bulursunuz. Yeni anakartlarda bu madde için bir de "Previous State" seçeneği var. Bunu seçerseniz, elektrik kesildiğinde sistem çalışıyorsa, elektrik geldiğinde yeniden çalışmaya başlar, kesinti olduğunda sistem kapalıysa, elektrik geldiğinde de kapalı kalır.

*
Floppy Mode 3 Support: Her BIOS’da bulunan, ama ne işe yaradığını kimsenin bilmediği bir seçenektir. Bu özellik, sadece Japonya’da yaygın olan, 1.2MB’lık bir 3.5” disket formatını desteklemekte kullanılır. Bizler için hiç bir önemi ve anlamı yok.

*
VGA Palette Snooping: Her BIOS’da olan, ama ne işe yaradığı bilinmeyen bir diğer ayar. Sadece çok eski video yakalama (capture) ve MPEG oynatma kartları tarafından kullanılır ve bu kartların, ekran görüntüsünü yakalamasını sağlar. “Disable” durumda bırakın, çünkü günümüzde hiç bir anlamı yok.

*
Virus Warning:
Çoğu BIOS’da rastladığımız bu seçenek, sanıldığının aksine bir dahili virüs koruması değil. Evet, bu seçeneği aktifleştirdiğinizde bir uygulama sabit diskinizin boot sektörüne yada partiton tablosuna yazmaya kalkıştığında anakartınız alarm verir, ama bu her zaman virüs demek değildir. Örneğin, bu seçenek aktif olduğunda Windows kurmaya çalıştığınızda da virüs uyarısı alırsınız. Windows 95 ilk çıktığında yayılan “bu işletim sistemi virüslü, kurmaya kalktım sistem alarm verdi” efsanesi işte buradan çıkmıştı. Sanıldığının aksine, sisteminizin genelini virüslere karşı korumak gibi bir özelliği de yoktur, dolayısıyla bu seçeneği aktif hale getirip, sisteminizi virüslere karşı tamamiyle güvende zannetmeyin.

*
Paralel Port Mode:
Yazıcınızı ve tarayıcınızı bağladığınız paralel port (LPT diye geçer) için bu ayar yine her BIOS’da bulunur. Standart, ECP ve EPP seçeneklerini görebilirsiniz. Standart, en eski haliyle, tek yönlü paralel bağlantıdır, sadece PC yazıcıya veri gönderebilir, yazıcı PC’ye veri yollayamaz. Günümüz yazıcılarından çoğu bu ayar ile çalışmaz “Bidirectional Connection Required” uyarısı ile iki yönlü iletişim yapabilecek bir paralel porta ihtiyaç duyduklarını belirtirler. Bu gerekliliği, ayarı ECP yada EPP seçeneklerinden birisine getirerek karşılayabilirsiniz, ECP’ye getirmeniz önerilir. EPP, Enhanced Paralel Port demektir ve Intel, Xircom, Zenith gibi firmalar tarafından oluşturulmuş bir standarttır. ECP, Extended Capabilities Port demektir, Microsoft ve HP tarafından yaratılmıştır. Her iki sistem de paralel port bağlantısını hızlandırmayı hedefler. ECP portu yazıcı ve tarayıcılar için, EPP ise paralel portu kullanan yazıcı dışındaki araçlar için uygundur. ECP modu, DMA ve tampon bellek gibi avantajlara sahiptir.

*
Gate A20 Option:
İşte PC’nin çok eski zamanlarından günümüze gelen bir seçenek. Temel olarak klavye kontrolcüsü ile ilgilidir, varsayılan ayardan farklı bir değere getirmeniz gerekmez.

*
CPU L2 Cache ECC Check:
ECC, bellek hatalarını belirleyip, düzeltmeye yarayan bir sistemdir. Bu seçeneği aktif hale getirmeniz, işlemcinin kullandığı Level 2 tampon belleğin ECC fonksiyonuna sahip olup olmamasını belirler. Güncel işlemciler L2 cache belleklerini işlemcinin içinde taşıdıkları için bu ayarın anlamı kalmıyor. Bu ayar daha çok L2 tampon belleğin işlemci çekirdeğinin dışında olduğu sistemler için geçerli. Aktif hale geldiğinde, performansa çok ufak miktarda olumsuz etkisi olacaktır.

*
Swap Floppy Drive:
Eğer iki disket sürücünüz varsa, bu seçenek ile A: olarak görünenin B:, B: olarak görünenin ise A: olarak görünmesini sağlayabilirsiniz. Bu seçeneği olmayan BIOS’larda aynı işi yapmak için sistemi söküp, sürücülerin kablolarını değiştirmeniz gerekecektir.

*
Typematic Ayarları:
Her BIOS’da bulunan tarihi ayarlardan birisi de bu seçenekler. Klavyede bir tuşa basılı tuttuğunuzda, tuşun kaç saniye sonra devamlı basılı kaldığının anlaşılacağını, basılı kalan tuşun ardı ardına karakter basarken saniyede kaç karakter basacağını bu ayar belirler. Güncel sistemlerde genelde devre dışıdır, bizim önerimiz de varsayılan değerlerde bırakmanız.

*
Report No FDD for Win95:
Windows 95’in kötü bir huyu vardır, sisteminizde disket sürücü olmasa bile varmış gibi davranıp sorun yaratabilir. Eğer sisteminizde disket sürücü yoksa ve Windows 95 kullanıyorsanız, bu ayarı aktif hale getirin, sorunlar çözülsün. Aksi halde varsayılan değerinde bırakın.

*
Memory Hole at 15M-16M:
Yine her BIOS’da bulunan ve temelleri çok eskiye dayanan bir seçenek. Kimi eski ISA kartların taşıdıkları BIOS’lar (Evet, ek donanımların kendi BIOS’ları da olabilir) sistem belleğinin 15MB ile 16MB’ları arasındaki bir bölüme yerleşirler. Eğer böyle bir kartınız varsa, çalışabilmesi için bu seçeneği “Enabled” yapmalısınız. Günümüzde bu durumu gerektirecek bir donanım yok denebilir.

*
USB Keyboard Support:
Ülkemizde hala yaygın değiller ama sisteme USB üzerinden bağlanan klavyeler dünyada var. Bu ayarın “OS” ve “BIOS” gibi iki seçeneği vardır. Eğer bir USB klavyeniz varsa ve bu klavyeyi DOS gibi işletim sistemlerinde de kullanmak istiyorsanız, bu seçeneği BIOS yapmalısınız. Aksi halde, örneğin bir BIOS güncellemesi için sistemi disketten açtığınızda klavyeniz çalışmaz.

*
Force Update ESCD:
ESCD, Extended System Configuration Data kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Tak-Çalıştır (Plug ‘n Play) sistemi ile bağlantılı olan bu birim, sistem kaynaklarının çeşitli donanımlar arasında dağılımını düzenler. Sisteminize yeni bir kart taktığınızda, bu seçeneği aktif hale getirip sisteminizi yeniden başlatmanız, yeni kartın sistem tarafından tanınmasını kolaylaştırabilir. Bu seçenek işlevini tamamladıktan sonra yine devre dışı hale gelir.

*
PCI Latency Timer:
Bu değer, bir PCI kartın, PCI veriyolunu ne kadar süreyle meşgul edebileceğini belirler. Çok yükseltmeniz yada çok azaltmanız sorun yaratacaktır, genelde varsayılan değer olan 32’de bırakın.

*
VGA use IRQ ve USB use IRQ: Bu seçenekler ekran kartınızın ve USB kontrolcünüzün bir sistem kesmesi (IRQ) kullanıp kullanmayacağını belirler. Güncel bir ekran kartınız varsa “VGA use IRQ” seçeneğini mutlaka onaylamalısınız. Eğer sisteminizde hiç bir USB cihaz kullanmıyorsanız, “USB use IRQ” seçeneğini kapatabilirsiniz.

*
Boot Other Devices: Yeni anakartlarda, sistemin sıra ile hangi araçlardan açılabileceğini seçtiğimiz kısımda, bir de bu seçenek var. Anlamı ise, sistemin eğer belirttiğimiz cihazlardan açılamazsa, başka cihazlara da erişip erişmeyeceğini belirlemek. Örneğin siz sistemin açılacağı cihazları sırasıyla Hard Disk, CD-ROM ve SCSI olarak seçtiyseniz ve bu seçeneği de aktif hale getirdiyseniz, sistem bu cihazlardan boot edemezse, bu sefer disket sürücüyü de kontrol edecektir.

*
Delay IDE Init: Bazı eski sabit disklerin, çalışmaya başlamarı ile kullanıma hazır olmaları arasında belli bir süre gerekmektedir. Eğer bu kadar antika bir diskiniz varsa, diskinizin hazır olması için gereken süreyi buradan ayarlayabilirsiniz. Sistem, açılmadan önce diskinizin kullanıma hazır hale gelmesini bekleyecektir.

*
Run VGABIOS if S3 Resume: Sadece çok yeni anakartlarda gördüğümüz bu seçenek, Suspend-to-RAM (STR) moduna girdikten sonra kendine gelemeyen ekran kartınızı, yeniden çalışmaya ikna etmenizi sağlar. Eğer sisteminiz bekleme (stand-by) durumuna geçtikten sonra, yeniden sistemi kullanmak istediğinizde bütün cihazlar çalışmaya başlıyor ama monitöre görüntü bir türlü gelmiyorsa, bu seçeneği aktif hale getirin.


alıntıdır.]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-ms-dos-komutlari.html Tue, 02 Dec 2008 12:16:07 +0200 PELİN]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-ms-dos-komutlari.html DIR: Dos un en önemli komutudur.İçinde bulunulan dizindeki tüm dizin ve dosyaları gösterir. Örnek C:\WINDOWS>DIR
DIR/S: İçinde olduğumuz dizinde iç dizinlerde dahil olmak üzere istenilen dosyayı arar C:\>DIR/S OKU.TXT
DIR/P: İçinde olduğumuz dizinde dosya ve dizinleri sayfalar halinde listeler. İstenilen bir sayfaya sığmaz ise bir tuşa basılınca devam eder. Öbür sayfaya geçer.
DIR/AH: İçinde olduğumuz dizin içindeki gizli dosyaları ve dizinleri gösterir.
DIR/AD: İçinde olduğumuz dizin içinden sadece dizinleri gösterir
DIR/W: Dizinleri ve dosyaları yatay sekilde gösterir.
DIR/AR: İçinde olduğumuz dizin içindeki okunur dosyaları görüntüler.
DIR/AA: İçinde olduğumuz dizinde arşiv niteliği taşıyan dosyaları görüntüler
DIR/AS: İçinde olduğumuz dizinde sistem dosyalarını gösterir.
DIR/ON: Gösterilen dizin ve dosyaları harflere göre sıralar.
DIR/OE: Gösterilen dizin ve dosyaları uzantıya göre sıralar.
DIR/OS: Gösterilen dizin ve dosyaları boyutlarına göre küçükten büyüğe sıralar.
DIR/L: Gösterilen dizin ve dosyaları küçük harfle listeler.
DIR/OD: Gösterilen dizin ve dosyaları oluşturuldukları ya da değiştirildikleri tarihe göre listeler.
CD: Bu komut içinde olduğumuz dizinden başka bir dizine geçişi sağlar
CDIZIN ADI C:\>CD MIRC komutu ile mirc dosyasına gireriz.
CD\: Ana dizine çıkışı sağlar.Örnek mirc'ten çıkar ana dizine döner.
CD.. Bu komut içinde olduğumuz dizinden bir üst dizine geçişi sağlar
DEL: Bu komut dosya silmeye yarar.Örnek:C:\>DEL README.TXT
DEL *.*: İçinde olduğumuz dizindeki tüm dosyaları silmeye yarar
UNDELETE: DOS 6,22 ve önceki sürümlerinde kullanılabilir.Silinen bir dosyanın üzerine başka bir kayıt yapılmadıysa kurtarır.
COPY: Bir dosyayı bulunduğu dizinden başka bir yere kopyalamak için kullanılır.Örnek:C:\>COPY C:\BENIOKU.TXT C:\MIRC\
XCOPY: :Kullanımı copy komutu ile aynı olmasına rağmen COPY komutundan farklı işlevleri vardır.xcopy'de parametre kullanabiliriz.
/S: :Bu parametre belirtilen dizini ve içindeki tüm alt dizinleri hedefe kopyalar.
/H: Bu parametre belirtilen dizini ve içindeki gizli dosyalarıda kopyalar.
/P: Bu parametre her kopyalamada onay ister.
/Y: Bu parametreyle kopyalanacak dosya dizinde varsa sormadan doğrudan kopyalar.
COPY CON: Bu komut yeni bir dosya yaratılmasını ve içine yazı yazılmasını sağlar.
MD: Yçi boş olan bir dizin yaratyr.ÖrnekC:\>MD BARIS
RD: Yçi boş olan bir dizini siler.ÖrnekC:\>RD BARIS
TYPE: Gösterilen dosyanın içinde ne tür kayıtların bulunduğunu bize gösterir.Örnek:C:\>TYPE README.TXT
PROMPT: Bu komut DOS un C:\> şeklinde olan standart promptunu değiştirmeye yarar.Örnek:C:\>PROMPT BARIS:
MEM: Bu komut sayesinde DOS un o anda ki bellek durumunu öğrenebilirsiniz.
FORMAT: Bu komut disk veya disket sürücülerinin içindeki tüm kayıtları siler.Yedeklenmemiş dosyalrınızı kaybedebilirsiniz.O yüzden dikkatli olun.Örnek:C:\>FORMAT C/PARAMETRE
/S: Bu parametreyi kullanarak diske format attıktan sonra başlangıç dosyalarının diske tekrar kaydedilmesini sağlarsınız.Bu sayede disk bilgisayarı açabilir.
/Q: Quick(hızlı) format atar.Normal formattan hızlıdır ama disklere zarar verebilir.
/C: Format atılırken bad sector(kötü,bozuk sektör) leri tarar.Bozuk alanı kurtarmaya çalışır, yeni bulduklarını ekler.
UNFORMAT: DOS 6,22 ve önceki sürümlerinde kullanılabilir.Güvenilir değildir, dikkatli olun.
REN: Dosyalaryn ve dizinlerin ismini değiştirmeye yarar. Örnek: C:\>REN README.TXT BENIOKU.TXT
FDISK: Bu komutla harddiskinizi kaldırabilir veya yeniden oluşturabilirsiniz. Ayrıca sabitdiskinizi 2 veya 3 parçaya bölebilirsiniz.Kullanımda tüm bilgiler silinir ve diske zarar verebilir.O yüzden uzman biri yapmalıdır.
CHECKDSK: Harddisk hakkında bilgi verir ve checkup yapar.
SCANDISK: Hardiskteki hataları denetler ve onarır.
DEFRAG: Windostaki defragment ile aynıdır.DOS altından dosyaları birleştirir ve programların hızlanmasını sağlar.
EDIT: Bu komutla arabirim penceresi açılır ve dosyalar üzerinde değişiklik yapılmasını sağlar.
DOSKEY: Bu komut ile DOS a yeni işlevler eklenebilir. Bir kere kullanılmasını yeterlidir.
ATTRIB: Dosyaların özelliklerini değiştirmeye yarar.Ya da yeni dosyanın özelliğini belirler.Örnek:C:\>ATTRIB DOSYAADI/PARAMETRE

+H: Bu komut dosyayı gizli hale getirir.C:\>ATTRIB BARIS.TXT +H
-H: Bu komut dosyanın gizliliğini kaldırır.
+R: Bu komut dosyayı salt okunur hale getirir.
-R: Bu komut dosyanın salt okunur halini değiştirir.
+A: Bu komut dosyayı arşiv haline getirir
-A: Bu komut dosyanın arşiv halini kaldırır.
+S: Bu komut dosyayı sistem dosyası haline getirir.
-S: Bu komut dosyanın sistem dosyası halini kaldırır.]]> DIR: Dos un en önemli komutudur.İçinde bulunulan dizindeki tüm dizin ve dosyaları gösterir. Örnek C:\WINDOWS>DIR
DIR/S: İçinde olduğumuz dizinde iç dizinlerde dahil olmak üzere istenilen dosyayı arar C:\>DIR/S OKU.TXT
DIR/P: İçinde olduğumuz dizinde dosya ve dizinleri sayfalar halinde listeler. İstenilen bir sayfaya sığmaz ise bir tuşa basılınca devam eder. Öbür sayfaya geçer.
DIR/AH: İçinde olduğumuz dizin içindeki gizli dosyaları ve dizinleri gösterir.
DIR/AD: İçinde olduğumuz dizin içinden sadece dizinleri gösterir
DIR/W: Dizinleri ve dosyaları yatay sekilde gösterir.
DIR/AR: İçinde olduğumuz dizin içindeki okunur dosyaları görüntüler.
DIR/AA: İçinde olduğumuz dizinde arşiv niteliği taşıyan dosyaları görüntüler
DIR/AS: İçinde olduğumuz dizinde sistem dosyalarını gösterir.
DIR/ON: Gösterilen dizin ve dosyaları harflere göre sıralar.
DIR/OE: Gösterilen dizin ve dosyaları uzantıya göre sıralar.
DIR/OS: Gösterilen dizin ve dosyaları boyutlarına göre küçükten büyüğe sıralar.
DIR/L: Gösterilen dizin ve dosyaları küçük harfle listeler.
DIR/OD: Gösterilen dizin ve dosyaları oluşturuldukları ya da değiştirildikleri tarihe göre listeler.
CD: Bu komut içinde olduğumuz dizinden başka bir dizine geçişi sağlar
CDIZIN ADI C:\>CD MIRC komutu ile mirc dosyasına gireriz.
CD\: Ana dizine çıkışı sağlar.Örnek mirc'ten çıkar ana dizine döner.
CD.. Bu komut içinde olduğumuz dizinden bir üst dizine geçişi sağlar
DEL: Bu komut dosya silmeye yarar.Örnek:C:\>DEL README.TXT
DEL *.*: İçinde olduğumuz dizindeki tüm dosyaları silmeye yarar
UNDELETE: DOS 6,22 ve önceki sürümlerinde kullanılabilir.Silinen bir dosyanın üzerine başka bir kayıt yapılmadıysa kurtarır.
COPY: Bir dosyayı bulunduğu dizinden başka bir yere kopyalamak için kullanılır.Örnek:C:\>COPY C:\BENIOKU.TXT C:\MIRC\
XCOPY: :Kullanımı copy komutu ile aynı olmasına rağmen COPY komutundan farklı işlevleri vardır.xcopy'de parametre kullanabiliriz.
/S: :Bu parametre belirtilen dizini ve içindeki tüm alt dizinleri hedefe kopyalar.
/H: Bu parametre belirtilen dizini ve içindeki gizli dosyalarıda kopyalar.
/P: Bu parametre her kopyalamada onay ister.
/Y: Bu parametreyle kopyalanacak dosya dizinde varsa sormadan doğrudan kopyalar.
COPY CON: Bu komut yeni bir dosya yaratılmasını ve içine yazı yazılmasını sağlar.
MD: Yçi boş olan bir dizin yaratyr.ÖrnekC:\>MD BARIS
RD: Yçi boş olan bir dizini siler.ÖrnekC:\>RD BARIS
TYPE: Gösterilen dosyanın içinde ne tür kayıtların bulunduğunu bize gösterir.Örnek:C:\>TYPE README.TXT
PROMPT: Bu komut DOS un C:\> şeklinde olan standart promptunu değiştirmeye yarar.Örnek:C:\>PROMPT BARIS:
MEM: Bu komut sayesinde DOS un o anda ki bellek durumunu öğrenebilirsiniz.
FORMAT: Bu komut disk veya disket sürücülerinin içindeki tüm kayıtları siler.Yedeklenmemiş dosyalrınızı kaybedebilirsiniz.O yüzden dikkatli olun.Örnek:C:\>FORMAT C/PARAMETRE
/S: Bu parametreyi kullanarak diske format attıktan sonra başlangıç dosyalarının diske tekrar kaydedilmesini sağlarsınız.Bu sayede disk bilgisayarı açabilir.
/Q: Quick(hızlı) format atar.Normal formattan hızlıdır ama disklere zarar verebilir.
/C: Format atılırken bad sector(kötü,bozuk sektör) leri tarar.Bozuk alanı kurtarmaya çalışır, yeni bulduklarını ekler.
UNFORMAT: DOS 6,22 ve önceki sürümlerinde kullanılabilir.Güvenilir değildir, dikkatli olun.
REN: Dosyalaryn ve dizinlerin ismini değiştirmeye yarar. Örnek: C:\>REN README.TXT BENIOKU.TXT
FDISK: Bu komutla harddiskinizi kaldırabilir veya yeniden oluşturabilirsiniz. Ayrıca sabitdiskinizi 2 veya 3 parçaya bölebilirsiniz.Kullanımda tüm bilgiler silinir ve diske zarar verebilir.O yüzden uzman biri yapmalıdır.
CHECKDSK: Harddisk hakkında bilgi verir ve checkup yapar.
SCANDISK: Hardiskteki hataları denetler ve onarır.
DEFRAG: Windostaki defragment ile aynıdır.DOS altından dosyaları birleştirir ve programların hızlanmasını sağlar.
EDIT: Bu komutla arabirim penceresi açılır ve dosyalar üzerinde değişiklik yapılmasını sağlar.
DOSKEY: Bu komut ile DOS a yeni işlevler eklenebilir. Bir kere kullanılmasını yeterlidir.
ATTRIB: Dosyaların özelliklerini değiştirmeye yarar.Ya da yeni dosyanın özelliğini belirler.Örnek:C:\>ATTRIB DOSYAADI/PARAMETRE

+H: Bu komut dosyayı gizli hale getirir.C:\>ATTRIB BARIS.TXT +H
-H: Bu komut dosyanın gizliliğini kaldırır.
+R: Bu komut dosyayı salt okunur hale getirir.
-R: Bu komut dosyanın salt okunur halini değiştirir.
+A: Bu komut dosyayı arşiv haline getirir
-A: Bu komut dosyanın arşiv halini kaldırır.
+S: Bu komut dosyayı sistem dosyası haline getirir.
-S: Bu komut dosyanın sistem dosyası halini kaldırır.]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-microsoft-terimlerinin-anlamlari-ve-aciklamalari.html Tue, 02 Dec 2008 12:10:59 +0200 PELİN]]> https://www.zohreanaforum.com/konu-microsoft-terimlerinin-anlamlari-ve-aciklamalari.html Microsoft Windows Terimleri
x86. Intel 8086, 8088, 80188, 80186, 80286, 80386, 80486 ve Pentium yongaları. Bkz. microprocessor.

access control (erişim kontrolü). Windows NT ve Windows 2000'de yer alan güvenlik mekanizması. Bu mekanizma ile nesnelerin kim tarafından kullanılacağı belirlenir.

access control entry (ACE). Kullanıcılar ve gruplar için güvenlik numarası (security ID) içeren bir listedir. Bu listede kullanıc ve grupların hangi işlemleri için izni olduğu yer alır.

access privileges (erişim izni). Dosya ve klasörler üzerinde işlem yapma izni.

account (kullanıcı adı). Bir ağa giriş için gerekli kullanıcı bilgisi. Bkz. User account.

account domain (kullanıcı domaini). Kullanıcı kayıtlarının yaratıldığı domain.

account policy (kullanıcı kaydı politikası). Kullanıcı kayıtlarının kullanımının kontrol edilmesi düzenlemeleri.

active (aktif). Kullanılmakta olan bir pencere, nesne ya da seçilmiş bir simge. Aktif pencerede çalışırken diğer pencereler art alanda kalırlar.

Active Directory (aktif rehber). Active Directory, ağ kaynaklarını yönetmek için geliştirilmiş bir sistemdir. Windows 2000 Server'ın kuruluşunun ardından Active Directory kurularak kullanıcılar, gruplar, bilgisayarlar ve kaynakların yönetimi sağlanır. Active Directory kuruluşu ile birlikte başlıca üç ana program da bilgisayara yüklenir. Daha sonra bu programlar aracılığıyla Active Directory nesneleri yaratılır ve yönetilir.

Active Directory Service Interfaces (ADSI). Active Directory'ye erişimi sağlayan standart bir programlama arabirimi.

active partition (aktif disk bölümü). Bilgisayarın açılış yaptığı disk bölümü. Bir basic disk üzerinde aktif disk bölümü primary partititon olmalıdır.

Address Resolution Protocol (ARP). Broadcast trafiğini kullanarak IP adresini ve network adaptörünün fiziksel MAC adresini bulan bir protokol.

administrative template (.adm file). Group Policy düzenlemeleri için kullanılacak metin dosyası.

Kullanıcı bilgilerini kayıt etmek için kullanılan mesaj sisteminde kullanılan bir veritabanı.

[B]Add-in (İçine-Ekle). Yazılıma özel komutlar ya da özellikler ekleyen ek programlardır. Örneğin, Word içinden ulaşılamayan bir uygulamadan, çizimleri almanızı sağlayan bir içine-ekle programı yazabilirsiniz.

adress space (adres alanı). Bakınız. virtual virtual address space (sanal adres alanı).

agent (servis). Simple Network Management Protocol (SNMP) üzerinde çalışan bir uygulama.

aggregate functions (toplama fonksiyonları). SUM, AVG gibi veriler üzerinde işlem yapan fonksiyonlar. Aggregate fonksiyonlara örnek olarak: AVG, COUNT, COUNT(*), MAX, MIN, SUM, STDEV, STDEVP, VAR, ve VARP.

alert (mesaj). Bir olaya karşı kullanıcı tanımlı bir tepki. Alert'ler bir işi çalıştırır ya da belirtilen bir operatöre e-mail gönderir.

alerter service (mesaj servisi). Bir ya da daha çok kullanıcıya (bilgisayara) mesaj göndermeyi sağlayan servis.

alias (öteki ad). Bir tabloya verilen geçici ad. Birçok Login ID tarafından paylaşılan bir veritabanı kullanıcısı adı.

answer file (yanıt dosyası). Windows 2000 kuruluşu sırasında kullanılan ve kuruluş bilgilerini içererek otomatik kuruluş sağlayan bir dosya.

application programming interface (API). Uygulamaların alt-düzey işlemleri yerine getirmek için kullandıkları rutinler.

application event log (uygulama olayları logu). Windows NT ve Windows 2000 Event Viewer içinde olayları tutan bölüm/dosya. Uygulamalar hataları düzenlenerek bu loga kayıt yazarlar.

application role (uygulama rolü). Bir uygulamanın güvenlik gereksinimi için yaratılan bir rol.

application window (uygulama penceresi). Çalışmakta olan bir uygulamayı içeren alan. Uygulama pencereleri standart kontrollere, mönü ve başlık çubuklarına, araç çubuklarına sahiptir.

architecture (mimari). Donanım ve yazılım sistemlerinin yapısı.

argument (argüman). Procedure'lar arasında alıp-verilen (geçen) bir değişken, sabit ya da bir ifade.

arithmetic operators (aritmetik işleçler / aritmetik operatörler). Toplama, çarpma, çıkarma ve bölme gibi işlemleri yerine getiren +,*,-,/ gibi işaretler.

assigned applications (atanan uygulamalar). Uygulamaların assign (atama) edilmesi işlemi kullanıcıların bir uygulamayı kullanmalarını sağlanmasıdır. Böylece kullanıcılar uygulamayı kullandığında ya da bilgisayarını açtığında yazılım otomatik olarak kurulabilir. Bir OU içindeki kullanıcılara bir program assign edildiğinde program hemen kurulmaz. Sadece programın simgesi bilgisayarda görülür. Start mönüsü ve masaüstünden programı görmek ve başlatarak kurmak mümkündür. O programla ilgili bir dosyanın çağırılması (üzerinde çift tıklama) durumunda da program kurulur. Diğer bir deyişle bir uygulamayı assign etmek o uygulamanın her zaman kullanılabilir olmasını sağlar. Ancak fiziksel kuruluş işlemi yapılmaz.

associate (ilişkilendirme). Dosya adından (uzantısından) dosyanın açılarak çalıştırılması.

asynchronous event packet (zaman uyumsuz olay paketi). Bir olayın oluşumunu bir alt düzeye bildiren ve dosyalama sisteminde kullanılan bir veri yapısı.

attribute (özellik). Bir nesnenin belli bir niceliği ya da niteliği.

audit policy (denetim politikası). Domain ya da bir bilgisayar için yapılan işlemlerin kayıtlarının (log) tutulmasını sağlar.

auditing (denetim). Belli kullanıcı işlemlerinin takip edilmesi sistemi.

authentication (kimlik denetimi). Kullanıcının sisteme giriş bilgisinin kontrol edilmesi. Temel bir kriptografi servisi. Kimlik denetimi ağ üzerinde güvenlik sağlar. Kullanıcıların adlarının sistem tarafından doğrulanması bir kimlik denetim işlemidir.

automatic recovery (otomatik kurtarma). Sistemin açılışında tamamlanmayan işlemlerin geri alınması (roll back) ve diğer bakım işlemleri.

AutoText (Otomatik Metin). Yeniden kullanmak istediğiniz metin ve grafikler için kayıt yeridir. Örneğin, sık kullandığınız bir yazışma adresi, standart bir anlaşma paragrafı ya da uzun bir iç yazışma dağıtım listesi yeri olabilir. Her metin ya da grafik seçimi, bir AutoText (Otomatik Metin) girdisi olarak kaydedilir ve her birine ayrı bir ad verilir.

backup set (yedek seti). Bir ya da daha çok teyp üzerinde yedeklenen dosya ve klasörlerin toplam seti.

bandwidth (bant genişliği). Sayısal iletişimde verilerin gönderilme hızı (bps).

basic disk (temel diskler). Windows 2000 iki tür sabit disk kullanımını destekler. Basic diskler ve dinamik diskler. Basic diskler daha önceki Windows işletim sistemlerinde bulunan disk partitionlarından oluşur. Dinamik diskler ise gelişmiş disk kullanımını ifade eder. Bir ya da daha çok disk üzerinde oluşturulan volümleri destekler. Disk kullanım türleri disk üzerindeki alanların kullanımını belirler. Dinamik diskler sadece Windows 2000 tarafından kullanılır.

basic input/output system (BIOS). Bir ROM üzerinde saklanan ve sistemin açılmasıyla birlikte işletilen yazılım.

basic volume (temel volüm). Bir basic disk üzerindeki bir volüm.

backup (yedek). Verilerin çeşitli risklere karşı yedek setleri halinde teyp birimine kopyalanması.

backup device (yedekleme aygıtı). Backup ya da Restore işleminde kullanılan bir teyp, bir disk dosyası ya da named pipe.

backup domain controller (yedek domain kontrol birimi). BDC. Windows NT Server'ın ana domain kontrol biriminin yedeği olarak kurulduğu bilgisayar. Domain ana kontrol biriminde yer alan kullanıcı veritabanını yedeğini zaman uyumlu olarak taşır. Kullanıcılar BDC'ye logon olabilirler
backup file (yedek dosyası). Full ya da partial database, transaction log ya da dosya/dosya gruplarının yedeğini içeren dosya.
backup media (yedekleme ortamı). Yedek setini saklamak için kullanılan disk, teyp ya da diğer bir aygıt.

backup set (yedek seti). Bir yedek işleminin çıktısı.

background (artalan). Aktif pencerenin arkası ya da arka alanda yürütülen işlem.

base data type (temel data tipi). Char, varchar, binary gibi, kullanıcı-tanımlı data tiplerinin yaratıldığı sistem-tarafından yaratılmış temel data tipleri.

base tables (taban tablolar). Bir görünümün (view) üzerine kurulduğu tablo.

batch (toplu iş). Bir ya da daha çok deyiminin yer aldığı dosya.

batch program (toplu iş dosyası). Bir ya da daha çok NT komutunu içeren bir ASCII dosya. Toplu iş dosyaları genellikle .BAT uzantısına sahiptir.

bcp files (bcp dosyaları). Zaman uyumlaştırma (synchronization) sırasında tabloları saklayan dosya.

Berkeley Internet Name Domain (BIND). UNIX işletim sistemlerindeki Domain Name System (DNS) standardı.

bit. Sayısal bilginin en küçük hali. 0 ya da 1 sayısı.

Bookmark (Yerimi). Daha sonradan kolay erişmek amacıyla, başvuru olarak atanan seçim alanı ya da metin içindeki belli konumlardır. Yer imleri, gerçek hayatta, özellikle uzun bir kitap okurken kullandığınız, kaldığınız yeri unutmamak için yerleştirdiğiniz işaretlerdir. Word, sizin seçiminize göre, bulunduğunuz yeri işaretler ve aynı noktaya çabuk ve kolay erişimi sağlar. Books Online. Online kitap. Yardım ve araştırma amaçlı kullanılır.

boot loader (önyükleyici). Sistemin başlatılmasını sağlayan ve yöneten program.

boot partition (önyükleme bölümü). Windows NT ve Windows 2000 işletim sistemini ve dosyalarını içeren bölüm. Önyükleme bölümü sistem bölümü ile aynı olabilir ya da olmayabilir. Bkz. System Partition.boot partition (boot edilen disk bölümü). İşletim sisteminin bulunduğu disk bölümü. Boot bölümü ve sistem bölümü aynı olabilir.

briefcase (çanta). Aynı dosyanın farklı uyarlamalarını uyumlaştırmayı sağlayan özel bir klasör. My Briefcase uygulaması ile network ortamında bir dosyaya güncel durumda sahip olmayı sağlar. Windows 2000'de bu sistem offline folder kullanımı olarak yenilenmiştir. Bkz. Offline Folder.

bridgehead server. Active Directory replikasyon işleminde siteler arasındaki replikasyonu yönetmek için kullanılan bir server.

browser (tarayıcı). Tarayıcı program. Bkz. Web browser. Internet ve intranet üzerindeki dosyalara erişmek için kullanılan bir client aracı. Örnein Microsoft Internet Explorer.

browsing (göz atma, tarama). Ağ üzerindeki dosyalara, dizinlere, programlara ve aygıtlara erişme. Erişilecek kaynakların listesini elde etme işlemi.

built-in functions (hazır fonksiyonlar). Uygulamalar tarafından sağlanan fonksiyonlar. Örneğin datetime gibi.

built-in group (hazır grup). Windows NT işletim sisteminde otomatik olarak tanımlanan (var olan) gruplar.

bulk copy program (bcp). Komut satırından yazılarak verileri kopyalamayı (yedeklemeyi) sağlayan program.

byte (bayt). Bilgisayarda bir birim olarak tanınan bilgi birimi. Bir bayt genellikle sekiz bitten oluşur.


cache (ön bellek). Ana bellekte daha önce (sık sık) erişilen bilgilere daha kısa zamanda erişmeyi sağlayan bir yardımcı bellek. DNS ve WINS için çok bilgilerin yerel olarak saklandığı yer.

cached pages (ön belleğe alınan sayfalar). Cache içinde yer alan 8 K kapasiteli sayfalar.

cascade (basamaklamak). Pencerelerin başlık çubukları görünecek biçimde alt alta dizilmesi. Bunun dışında veritabanı işlemi olarak yapılan bir işlemin; ilişkili olan diğer tablolarda da yapılması işlemi. Bkz. cascade delete.

cascading delete (basamaklı silme). Bir silme işleminin ilgili tablolardaki diğer satırları da silmesi.

cascading update (basamaklı güncelleme). Bir güncelleme işleminin ilgili tablolardaki diğer satırları da güncellemesi.

case sensitive (büyük/küçük harf ayrımı). Büyük/küçük harf ayrımının yapılması.

cell (hücre). Tablolarda verilerin girildiği satırların ve kolonların kesiştiği alanlar.

certificate (sertifika). Internet üzerinde kimlik denetimi ve veri güvenliği için kullanılan sayısal bir belge.

character (karakter). Bir birim anlamlı veri. Harf ya da rakam.

character format (karakter formatı). Verilerin text karakterleri ile saklanması.

character set (karakter seti). Uygulamaların kullandıkları char, varchar ve text data tiplerinde tanıdığı karakter seti. Bir karakter seti 256 harften oluşur. İlk 128 karakter genelde bütün karakter setlerinde aynıdır. İkinci 128 karakter ise ek karakterler (extended character set) olarak tanımlanır.

character string (karakter dizgisi). Belli işaretlerle birbirinden ayrılmış karakter grupları.

chart (grafik). Form ya da rapor üzerinde verilerin grafik olarak gösterildiği alanlar.

check box (onay kutusu / kontrol kutusu). Bir seçeneğin seçildiğini gösteren kontrol. Diyalog kutularında yer alan ve X işaretini fare ya da ara çubuğuna basılarak seçilen seçenekler.

checkpoint (kontrol noktası). Verilerdeki değişikliklerin database'e kayıt edildiğinin garanti edildiği gösteren yer.

child domain (alt domain). DNS ve Active Directory içinde bir domain'in altında yer alan bir domain.

class (sınıf). Ortak özellikleri olan nesneler kategorisi. Active Directory içinde her nesne şema içindeki bir ya da daha fazla sınıftan oluşur.

client (istemci). Ağ üzerinde genellikle ağ kaynaklarından yararlanan kullanıcı (bilgisayar). Server tarafından paylaştırılan kaynaklara erişen bilgisayar.

client cursor (istemci gösterici). Client üzerinde gerçekleştirilen bir cursor. Client cursor, bütün sonuç setinin client'a transfer edilmesini ve client API yazılımının (örneğin ADO) cursor'ın fonksiyonelliğini saklanan sonuç seti üzerinde gerçekleştirmesini sağlar. Client cursor'lar bütün corsor'ları desteklemezler. Sadece statik ve forward-only cursor'lar desteklenir.

client-server network (istemci/sunucu ağ). Ağ kaynaklarının bir hizmet birimi (server) tarafından yönetildiği ve genellikle masa üstü uygulamaları için ağ üzerinde çok sayıda kullanıcıya (client) hizmet verildiği ağ ortamı.

clipboard (pano). Uygulamalar arasında bilgi alışverişi yapmayı sağlayan bellekte geçici saklama alanı.

cluster (küme). Node ya da host olarak bilinen bir grup bilgisayar. Küme içindeki bilgisayarlar özellikle mission-critical uygulamalarda kullanılırlar. Kümeleme Network Load Balancing ve kesintisiz işletim sağlar.

clustered index (kümelenmiş indeks). Fiziksel ve mantıksal veri düzeninin aynı olduğu indeks sistemi.

column (kolon). Bütün satırların ortak olarak adlandırıldığı yer.

command (komut). Bir işlemin yerine getirilmesini sağlayan sözcük.

command button (komut düğmesi). Diyalog kutularında belli bir işlemi yerine getiren düğme.

comparison (karşılaştırma operatörü). İki değeri ya da ifadeyi karşılaştırmak için kullanılan operatör (işleç). Örneğin büyüktür, küçüktür, eşittir gibi.

composite index (birleşik indeks). Birden çok kolonu kullanan bir indeks.

composite key (birleşik anahtar). İki ya da daha fazla kolondan oluşan bir anahtar. Özellikle iki ya da daha fazla join bulunan sorgularda gereksinim duyulur.

computer browser service (bilgisayar göz atma servisi). Bilgisayarların ve kaynakların güncel listesini sağlayan servis.

computer name (bilgisayar adı). Network ortamında ve işletim sistemi kuruluşunda bir bilgisayarı tek başına tanımlayan 15 karakterlik bilgi.

concurrent access (aynı anda / birlikte erişim). Aynı datayı aynı anda birden çok kişi erişip güncellediğinde oluşur.

configuration (konfigürasyon / görünüm). Bir bilgisayarın özellikleri. Ana bellek, işlemci, yan birimler ve yazılımlar olmak üzere tüm özellikleri .

configuration manager (görünüm yöneticisi). Plug-and-Play teknolojisinde yazılımların görünümlerin (configuration) düzenleyen birim.

connection (bağlantı). Bilgisayarlar arası ya da bir bilgisayar ile diğer bir bilgisayarın ya da aygıtın ilişki kurması.

connection object (bağlantı nesneleri). Domain Controller arasında Active Directory replikasyon nesnelerini temsil eden nesne. Connection nesneleri Knowledge Consistency Checker tarafından otomatik olarak yaratılır.

connectivity (bağlanabilirlik). Farklı bilgisayarların birbirleriyle iletişim kurması.

copy to (kopyala). Seçilen metin ya da çizimin işaretlenerek (silinmeden) panoya atılması.

cryptography (kriptografi). Güvenlik alanında yapılan çalışmalar. Genelde dört alanda işlemleri gerçekleştirir: confidentiality, integrity, authentication ve nonrepudiation.

cursor (cursor). Uygulamaların dataları satır satır işlemesiyle ilgili database nesnesi. Cursor'ler sayesinde sonuç seti üzerinde birçok işlem satır satır yerine getirilebilir.

cut (kesme). Bir metin ya da çizim parçasının işaretlenerek (silinerek) panoya atılması.

cyclical redundancy check (CRC). Veri iletişiminde hata kontrolü.

data (veri). Bilgisayarda kullanılan verilerin kodlanmış temsili.

data definition (veri tanımlama). Veritabanı nesnelerinin düzenlenmesi ve veri tabanının yaratılması.

data dictionary (data sözlüğü). Database nesneleri hakkında bilgi içere sistem tabloları.

Data Field (Veri Alanı). Bir veri kaynağındaki veri kategorisidir. Veri alanı, verilerin kaynağındaki sütunlara bağlıdır. Her veri alanın kaynağı, o veri sütununun ilk satırında listelenir. Örneğin, MüşteriAdı, Posta Kodu birer veri alanıdır.

data file (data dosyası). Tablo, satır ve stored procedure gibi dataları içeren dosya.

data integrity (data bütünlüğü). Dataların güvenilirliğini ve doğruluğunu ifade eden bir terim. İlişkisel database sistemlerinde tablolar arasındaki tutarlılığı ifade eder.
data mart. Bir data warehouse'ın subseti. Bir data mart, departman düzeyindeki verileri saklar.

data pump. Heterojen ortamlar arasında verileri dönüştürmeyi sağlayan bir OLE DB servis provider'ıdır.

Data Record (Veri Kaydı). Veri kaynağındaki ilgili satırlar için kullanılır. Bir müşteri listesindeki, o müşteriyle ilgili her şey bir veri kaydı için örnek olabilir.

data transfer (data transferi). İki bilgisayar arasında veri kopyalama.

data transformation (data dönüştürme). Kaynak verinin çeşitli işlemler yapılarak hedef alana kopyalanması.

data type (data türü/ data tipi). Bir kolon ya da değişken içinde saklanan verinin tipini (türünü) belirleyen özellik.

data warehouse. Bir organizasyonun bilgi gereksinimlerin karşılamak için geliştirilmiş bir karar-destek sistemi.

data modification (veri değiştirme). Veri tabanındaki verilerin değiştirilmesi; ekleme, silme vb. işlemler. INSERT, DELETE ve UPDATE deyimleri.

database (veritabanı). Belli bir amaç için bir araya gelmiş (toplanmış) veriler. Tablolar, sorgular, formlar, raporlar ve modüller.

database catalog (database katalog). Bir database'in sistem tabloları.

database diagram (database diyagramı). Bir database şemasının herhangi bir kısmının grafiksel temsili.

database engine (veritabanı motoru). Uygulama ya da veritabanı yönetim sistemi ile veri arasında ilişki kuran program.

database file (database dosyası). Database'in saklandığı dosya.

database name (database adı). Database için tanımlayıcı bir ad. Maksimum 30 karakter.

database object (database nesnesi). Bir database'in bileşenlerinden birisi. Bir tablo, bir indeks, bir trigger, bir key vb.

database object owner (database nesne sahibi). Bir database nesnesini yaratan kullanıcı.

database statistics (veritabanı istatistikleri). Sorguları optimize etmek için veritabanında tutulan bilgiler.

database owner (veritabanı sahibi). Veritabanını yaratan kullanıcı.

database window (veritabanı penceresi). Access veritabanının yönetimini sağlayan pencere.

datagram. Ağ üzerinde gönderilen verinin doğrulama paketi. Karşı taraf LAN ya da WAN üzerinde olabilir.

datasheet (çalışma tablosu). Tablolar, formlar ve sorguların satırlar ve kolonlar olarak gösterildiği alanlar.

deadlock (çıkmaz). İki kullanıcının (ikisinin birden) bir data birimi üzerinde kilitleme konu olması durumunda; Birbirlerinin kilitlerine erişmeye çalışırlar. Böylece birbirlerini bekleyen iki kullanıcı çıkmazı oluşturur.

default (varsayım). İlişkisel database sistemlerinde her kolonun bir varsayım değeri vardır. Bu değer, herhangi bir değer ya da NULL olabilir. Hazır olarak tanımlanan veri.

default database (varsayım database). Kullanıcının logon olur olmaz otomatik olarak kullandığı database.

default gateway (varsayılan geçit). Yerel ağ üzerindeki ara network birimi. Yerel ağın diğer ağlarla bağlantısı için kullanılır.

default language (varsayım dil). Kullanıcının logon olur olmaz otomatik olarak kullandığı dil.

default printer (varsayım yazıcı). Print (yazdır) komutu ile doğrudan yollanan yazıcı.

default subnet mask. Ağ üzerindeki bölümü gösteren bilgiler. Class A için 255.0.0.0. Class B için 255.255.0.0. ve Class C için 255.255.255.0.

default value (hazır değer). Alanlara otomatik olarak gelen değerler.

defragmentation (birleştirme). Disk üzerinde dağılmış parçaların bir araya getirilerek performansın artırılması. Bunun dışında Windows 2000'de Active Directory defragmentation işleminde ise directory database dosyalarındaki bilgiler birleştirilir.

delegation (atama, delege etme). Bir Active Directory yönetim biriminin domain ya da ou, yönetiminin sorumluluğunun bir kullanıcıya verilmesi.

deny (iptal). Bir kullanıcının izninin kaldırması. Belli bir kullanıcının ya da rolün izninin kısıtlanması gerekebilir. Bu durumda deny işlemi yapılır. Bir kullanıcının ya da rolün deny edilmesi Kullanıcının ya da rolün izinlerini ortadan kaldırır. Diğer bir rolden (miras olarak) gelen izinleri de pasifleştirir.

desktop (masaüstü). Bilgisayarın çalışma ekranı. Kullanıcının sistemi kontrol ettiği işletim sisteminin arayüzü. Pencereler, simgeler, vb. bütün işlemlerin yapıldığı toplam ekran alanı.

destination directory (hedef dizin). Kopyalama ya da taşıma yapılacak dizin.

destination table (hedef tablo). Yayınlanan (published) bir tablonun replikasyonu olarak yaratılan üye tablo.

device (aygıt). Bilgisayar sisteminin bir parçası. Bir yazıcı, bir kart, fare, vb.

device driver (aygıt sürücüsü). Belli bir aygıtın kullanımını sağlayan program. Bir aygıtın Windows 2000 ile iletişim kurmasını sağlar. Örneğin bir yazıcı sürücü gibi

DHCP Manager (DHCP Yöneticisi). DHCP serverlarını yönetmek için kullanılan araç.

dialog box (iletişim kutusu). Kullanıcıdan bir bilgi alınacağı zaman ekrana gelen mesaj kutusu. Tamam ve İptal düğmeleri ve çeşitli seçenekleri içeren diyalog kutularının bazıları ortak iletişim kutusudur (Open gibi) . Her uygulamada aynısı ekrana gelir.

directory (dizin). Bilgisayarlar, kullanıcılar ve diğer nesneler hakkında bilgi içeren bir kaynak. Windows 2000 directory sistemi yazıcılar, uygulamalar, kullanıcılar vb nesneler hakkında bilgi içerir.

directory service (directory servisi). Directory bilgilerinin kullanıcılar tarafından kullanılmasını sağlayan bir hizmet.

directory tree (directory ağacı). Bir directory içindeki hiyerarşik biçimde yer alan nesneler ve konteynırlar.

directory (dizin). Sabit disk ya da disket üzerinde bilgi ve program dosyalarını içeren bir bölüm.

directory partition (directory bölümü). Active Directory, Windows 2000 domain controller bilgisayarları arasında replike edilirken üç directory bölümü replike edilir: şema, configuration ve domain bilgisi.

directory tree (dizin ağacı). Disk üzerinde yer alan dizinlerin ağaç biçiminde gösterilmesi.

directory window (dizin penceresi). Windows 3.1'de Dosya Yöneticisinde, Windows 95 'te ve Windows NT'de Explorer'da mevcut dizin düzenini, alt dizinleri ve dosyaları gösteren pencere.

dirty pages (değiştirilmiş sayfalar). Son checkpoint işleminden sonra değiştirilen ön belleğe alınan (cached) sayfalar.

dirty read (değiştirilmiş sayfaları okuma). Uncommitted dataların okunması. Genellikle birden çok transaction ile aynı satırı okumasıyla oluşur.

disable (kullanılamaz, geçersiz). Olmaması ya da çalışmaması şeklindeki bir düzenleme.

discretionary access control list (DACL). Nesnelerin güvenlik açıklamalarının bulunduğu liste.

diskette (disket). Küçük boyutlarda, belli bir kapasitede bilgi saklayan ortamlar.

disk duplexing (disk çoğaltma). Bir diskin diğer bir disk kontrol aracılığıyla ayna kopyasının düzenlenmesi.

disk mirroring (disk aynalama). Bir diskin bir bölümünün aynısının diğer bir fiziksel diske kopyalanmasıdır.

disk quota (disk kotası). Bir kullanıcı tarafından kullanılabilecek maksimum disk alanı miktarı.

disk striping (disk şeritleme). Verilerin 64 KB'lık bloklara bölünüp 2 ila 32 diskten oluşan disk dizisi (disk array) üzerinde düzenlenmesi işlemi.

distinguished name. Relative distinguished adını kullanarak bir nesneyi tek (unique) olarak tanımlayan ad. Active Directory içindeki her nesne bir distinguished ada sahiptir.

distributed file system (Dfs). Paylaştırılan klasörlerin merkezi olarak yönetildiği bir Windows 2000 servisi.

distinguished name. Relative distinguished adını kullanarak bir nesneyi tek (unique) olarak tanımlayan ad. Active Directory içindeki her nesne bir distinguished ada sahiptir.

Distributed file system (Dfs). Paylaştırılan klasörlerin merkezi olarak yönetildiği bir Windows 2000 servisi.

distributed processing (dağıtılmış işlem). Data işleme aşamalarının farklı yerlerde bulunması.

distributed query (dağıtılmış sorgu). Verilere farklı (heterojen) ortamlardan erişen bir sorgu.

distribution database (dağıtım database). Replikasyon işleminde verileri alıp üyelere (subscriber) dağıtan database.

Distributor. Distribution database'i içeren server. Distributor yayınlanan verileri alır, saklar ve üyelere (subscriber) dağıtır.

******** (belge). Yazılan ya da kullanılan bir veri dosyası. Örneğin WordPad ile yazılan belge.

********-centric (doküman merkezli). Ortamın uygulamalarla değil de kullanıcının geliştirdiği dokümanlarla kullanılması. Windows 95, Windows NT ve Cario işletim sistemleri ilk doküman-merkezli işletim sistemleridir.

domain (etki alanı). Windows 2000 ve Active Directory ağı içinde ortak directory veritabanını kullanan bir dizi bilgisayarın oluşturduğu ağ alanı. Bir domain merkezi olarak kaynakların yönetimini sağlar. Windows 2000 ağı içinde domain adları hiyerarşik olarak düzenlenir.

domain controller (domain kontrolör). Domain içinde kullanıcıların kimlik denetimi yapan bilgisayar.

domain controller (domain kontrol birimi). Ana domain kontrol biriminin yerine kullanıcıların logon olabileceği ikinci bir NT Server.

Domain Name System (DNS). Domain adlarının bulunmasını sağlayan hiyerarşik adlandırma sistemidir. DNS, domain adlarına karşılık gelen IP adreslerinin bulunmasını sağlayan bir servis sağlar.

domain namespace (domain ad alanı). DNS tarafından kullanılan veritabanı yapısı.

double click (çift tıklamak). Farenin düğmesine ard arda iki kez basılması. Genellikle bir simge üzerine fare ile çift tıklanarak simgenin bağlı olduğu program çalıştırılır.

drag (sürüklemek). Bir nesnenin fare ile taşınması. Bu işlemde nesne fare tuşuna basılarak bir yerden bir yere sürüklenir.

driver (sürücü). Bilgisayarın bir kaynağı. A, B, C gibi disk ortamları ve ağ kaynakları.

dynamic cursor (dinamik cursor). Açık olmasına rağmen altındaki verilerin değiştirilmesini etkileyen cursor.

dynamic disk (dinamik disk). Windows 2000 iki tür sabit disk kullanımını destekler. Basic diskler ve dinamik diskler. Basic diskler daha önceki Windows işletim sistemlerinde bulunan disk partitionlarından oluşur. Dinamik diskler ise gelişmiş disk kullanımını ifade eder. Bir ya da daha çok disk üzerinde oluşturulan volümleri destekler. Disk kullanım türleri disk üzerindeki alanların kullanımını belirler. Dinamik diskler sadece Windows 2000 tarafından kullanılır. Dinamik diskler ise basit volümler, spanned volümler, mirror volümler, striped volümler ve RAID-5 volümlerinden oluşur. Dinamik disk kullanımının üstünlükleri şunlardır:

Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP). IP adreslerinin dinamik olarak yapılandırılmasını sağlayan bir network protokolü.

dynamic recovery (dinamik kurtarma). Yazılım sorunlarını ve data bütünlüğünü kontrol etmek ve onarma işlemi.

dynamic update (dinamik güncelleme). DNS sisteminde bilgisayar adlarının dinamik olarak kaydedilmesiyle ilgili düzenleme.

dynamic volume (dinamik volüm). Windows 2000 içinde Disk Management aracı ile yaratılmış bir disk alanı. Bir dinamik volüm, simple, spanned, striped, mirrored, ve RAID-5 volümlerinden oluşabilir.


emergency repair disk (ERD). Backup programı tarafından yaratılan ve %SystemRoot%/Repair klasöründeki üç dosyayı içeren bir disket. Bu disket sistemin açıladığı durumlarda kurtarma işlemi sırasında kullanılır.

embed (katmak). Bir uygulamada yaratılmış bir bilgi öğesinin (bir resim, bir ses, metin) diğer bir uygulamaya eklenmesi.

embedded object (katılmış nesne). Diğer bir uygulamadan kesilerek yapıştırılmış nesne.

encryption (şifreleme). Verilerin okunmasını engellemek için uygulanan bir güvenlik yöntemi.

Encrypting File System (EFS). Windows 2000'le gelen ve NTFS disk üzerindeki bilgileri korumayı amaçlayan bir düzenleme.

encryption (işaretleme). Verilerin yeniden düzenlenerek korunası .

enumarate (tanıma). İlgili nesnelerin listelenmesi ve tanımlanması.

entity integrity (birim bütünlüğü). Bir tablodaki bir satırın tek bir birim olarak tanımlanmasını; böylece çift değer (duplicate) almamasını sağlayan özellik. Bu özellik genellikle UNIQUE ve PRIMARY KEY kısıtlamalarıyla sağlanır.

exclusive lock (özel kilit). Serbest kalıncaya kadar diğer kilitler tarafından etkilenmeyen bir kilit. INSERT, UPDATE ya da DELETE işlemlerinde mutlaka bir özel kilit uygulanır.

explicit trust relationship (açık güven ilişkisi). Windows 2000 domainleri arasında açık olarak tek yönlü (windows NT türü) bir güven ilişkisi ya da Windows 2000 ile bir Windows NT domaini arasında yaratılan güven ilişkisi.

expression (ifade). Bir query içinde yer alan bir kolon adı, değişken, sabit ya da fonksiyon.

extended memory (eklenmiş bellek). Ana bellek içinde 1 Mb. klasik bellek alanının üzerindeki bellek alanı. Windows 3.1eklenmiş belleği kullanarak kullanıcının bellek sorunu olmamasını sağlar. Sanal bellek de burada yer alır. Windows 95 ve NT bellek yönetiminde böyle bir kavram yoktur.

Explorer (Windows Explorer). Windows 95 ve NT arabiriminde yer alan bir program. Dosyaları, klasörleri ve programları düzenlemek, bulmak vb işlemler için kullanılır.

fault tolerance (hata toleransı). Donanım hatalarına karşı verilerin bütünlüğünün korunması.

field (alan). Bir satır içindeki bir elaman. Bir kolon. Field (Alan).Metin, grafik, sayfa numaraları, tarih ve diğer bilgileri belgeye otomatik eklemek için kullanılan bir kod parçasıdır. Örneğin, Date (Tarih) alanı o anki tarihi belgeye ekler. Alanlar, ayrıca Mail Merge (Adres Mektup Birleştirme) işlemi içinde, alanları asıl belgeye bağlamak için kullanılır.

file (dosya). Bir birim bilgi. Bir belge ya da bir programın adı, uzunluğu ve diğer özellikleri ile yapısı. Program dosyaları (.exe, .com, .bat, .pif) çalıştırılabilir. .DOC, .XLS gibi uzantılara sahip dosyalar ise kullanıcıların yarattığı veri dosyalarıdır.

(dosya adı Bir dosyanın adı. Disk alanı üzerine kaydedildiği ad. Dosya adı iki kısımdan oluşur; dosya adı ve uzantısı.

filegroup (dosya grubu). Bir birim olarak yönetilebilen bir ya da daha çok dosya.

fixed database role (sabit database rolü). Her bir için belli görevleri tanımlayan rol.

fixed server role (sabit server rolü). Database'lerin dışında server düzeyinde görevleri içeren roller.

focus (odaklanma). Kullanıcı girişi için hazır olma. Bir kontrolün aktif hale gelerek kullanım için hazır olması (seçilmesi).

folder (klasör). Mantıksal bir depo alanı. İçinde dosyaları, programları ve dokümanları içeren klasörler masaüstünde yer alırlar ve Windows 95 ve NT kullanıcı arabiriminin ana birimini oluştururlar.

Font Formatting (Karakter Biçimlendirme). İstediğiniz sayıda seçili karaktere uygulanabilecek biçimlendirme. Karakter biçimlerini uygulamak için, Format (Biçim) menüsünde Font (Yazıtipi) komutunu, Formatting (Biçimlendirme) araç çubuğunu ve klavye kısayollarını kullanabilirsiniz.

foreground (önalan). ekranda aktif pencerenin kapladığı alan.

foreign key (yabancı anahtar). Ana tablodan gelen ana anahtara karşılık ilgili alt tablolardaki alan. İlişkisel bütünlük kuralı gereği her yabancı anahtar diğer tabloda bir ana anahtarı işaret eder.

forest (orman). Bir ya da daha çok Active Directory ağacının yer aldığı alan. Forest içindeki bütün domainler ortak veritabanını kullanırlar.

format (biçim). Bir metnin renk, yazı tipi, paragraf düzeni vb. özelliklerle düzenlenmesi.

free space (boş alan). Diskte yeni bölümler (partition) yaratmak için kullanılan kullanılmayan ve formasız alanlar.

foreign key (yabancı anahtar). FK. Aynı ya da diğer bir tablodaki primary key değeri ile eşleşen kolon ya da kolon bileşeni.

fully qualified domain name (FQDN). Domain içindeki yeri itibariyle tam olarak bir domaini belirten domain adı. Örneğin. Bilgisayar1.sirket.com, bir bilgisayarı gösteren tam bir domain adıdır.

function (fonksiyon). Bir birim olarak işletilen komut kümesi. Bir ad ile ve gerekirse giriş parametreleriyle çalıştırılan fonksiyonlar belli bir işlemi yerine getirirler.

global group (global grup). Domain'in tüm üyelerinde geçerli olan gruplar.

Global Catalog (global katalog). Her domainden bir kısım kendi domaininin de bütün nesnelerini içeren Windows 2000 için özel bir domain controller. Active Directory sistemi içinde domain controller olan ilk server global katalog olur.

globally unique identifier (GUID). Tek olarak üretilen 16-bayt bir değer. Zamanı ve bir sıra numarasını içerir ve belli bir aygıtı ya da nesneyi tanımlamak için kullanılır.

Group Policy (grup politikaları). Programların, network kaynaklarının ve işletim sisteminin çalışmasını kontrol altına alan düzenlemeler. Grup politikaları bir kullanıcıya, gruba, OU'ya ya da domaine uygulanırlar.

Group Policy object (grup politikası nesnesi). Grup politikalarını oluşturmak için kullanılan ve birden çok grup politikası düzenlemesini içeren düzenleme.

grant (izin vermek). Kullanıcıya bir işlemi yapmak için izin vermek.

group (grup). Belli sayıda kullanıcıdan oluşan bir grup. Yerel ve global olmak üzere belli işlemleri yapmak için gruplar tanımlanır. Program ya da dokümanlardan oluşmuş bir küme.

hard disk (sabit disk). Sistem içinde yerleştirilmiş ve kendi sürücüsü içinde sabit olarak yer alan disk.

hardware (donanım). Bilgisayarın fiziksel kısımları. Klavye, monitör, kartlar, kablolar vb.

Hidden Text (Gizli Metin). Seçilen metni görüntülemenize ya da gizlemenize izin veren bir karakter biçimidir. Bu işlem, gizlenecek alan seçildikten sonra, Format (Biçim) menüsündeki, Font (Yazıtipi) komutu, Hidden Text (Gizli Metin) onay kutusu ile gerçekleştirilir. Word gizli metnin altını, noktalı çizgi ile çizer.

hierarchical namespace (hiyerarşik ad alanı). DNS ad alanı gibi nesnelerin bir biriyle ilgili oldukları ya da bağlı oldukları adlandırma sistemi.

home directory (kendi dizini). Bir kullanıcın kendi dosyalarına sahip olduğu dizini.

icon (simge). Program, uygulama, disk sürücü, grup vb. öğelerin küçük çizimsel biçimleri.

import computer (alan bilgisayar). Bir export server'dan bilgilerin ana kopyalarını alan bilgisayar.

identifier (tanımlayıcı). Bir database nesnesinin adı. Bir tanımlayıcı 128 karakter uzunluğunda olabilir.

identity column (identity kolonu). Değeri otomatik olarak artan bir kolon.

Infrared Data Association (IrDA). Infrared aygıtlar arasında veri transferi için kullanılan ağ protokolü.

infrared device (infrared aygıt). Infrared ışıkla çalışan aygıtlar. Yazıcı vb.

inheritance (miras, etkilenme). Bir nesnenin mevcut (üst) nesnelerden etkilenmesi. Nesneler yaratırken ve yönetimini delege ederken göz önünde bulundurulacak şeylerden birisi de inheritance (miras ya da üst düzeyden otomatik olarak alına haklar ya da düzenlemeler) dir. Bir OU içinde bir OU yaratırsanız, yeni OU bütün özelliklerini üst seviyeden alır. İşte bu işleme inheritance (miras) denir. Bu etkilenme yönetim amacına uygun olarak kullanılmalıdır. Örneğin merkezi politikaları yukarıdan aşağıya uygulamak gibi.

insertion point (ekleme noktası). Yazı ortamında metne ekleme yapılacak yer.

installable filesystem (yüklenebilir dosya sistemi). Windows 95 ve Windows NT tarafından desteklenen dosyalama sistemi.

interface (arabirim, arayüz). İki ayrı sistem arasında ilişki kuran birim.

interrupt (kesme). Bir işlemin yapılmasını sağlayan donanım sinyali.

Internet. Genel amaçlı ve uluslararası bir bilgisayar ağı. 1960'lı yıllarda geliştirilen Internet ağı bugün milyonlarca kişinin kullandığı yaygın bir ağdır. Firmalar ve şahıslar eğitim, ticari, bilgi verme, bilimsel ve genel alanlarda kullanılır.

Intranet. Internet teknolojilerinin şirket ya da organizasyon içinde etkin iletişim ve bilgi akışı için kullanımıdır.

IntelliMirror. Windows 2000 özelliği. Kullanıcıların kendi masaüstü ve yazılım düzenlemelerini her yerde ve her zaman kullanmalarını sağlayan teknoloji.

Internet Information Services (IIS). Microsoft Windows 2000 Server içinde hazır olarak yer alan bir Web server yazılımdır. Web sitesi, Web uygulaması ve Web kümeleri (cluster) yaratmayı sağlar. Belgeleri paylaştırmak ya da belgelere intranet ya da Internet yoluyla ulaşmak için kullanılan bir üründür.

IP address (ip adresi). Ağ üzerinde bir bilgisayarı ya da aygıtı tanımlamak için kullanılan 32-bit adres.

job (iş). Bir ya da daha fazla adımdan oluşan yönetim eyleminin yapılması.

join (bağlantı). İki ya da daha fazla tablo arasında bir bağlantı oluşturularak bir sonuç setinin oluşturulması.

kernel (çekirdek). İşletim sisteminin temeli. En alt düzey fonksiyonlar ve bellek yönetiminin yapıldığı yer.

key (anahtar). Bir tablo içinde bir satırı tek olarak (unique) tanımlayan bir kolon. Bakınız: Primary key.

latency (gecikme). Değişikliğin karşı tarafa yansıması için geçen süre.

legacy (diğer). Kullanılmakta olan tüm (diğer) donanım birimlerini gösterir. Plag-and-Play teknolojisine uymayan bütün donanım birimleri (eski) legacy olarak adlandırılırlar.

linked server (bağlanılan server). Diğer bir server gibi kullanılan bir OLE DB data kaynağı.

list box (liste kutusu). Genellikle dizin ve dosya adlarını içeren listeleyen kontrol.

local group (yerel grup). Bir ya da daha çok bilgisayardan oluşan ve kendi bilgisayarının kaynaklarının yönetiminde kullanılan gruplar.

local printer (yerel yazıcı). Bilgisayarın çıkışına doğrudan bağlanan yazıcı.

local variable (yerel değişken). Atanmış bir değeri olan kullanıcı-tanımlı bir değişken. Yerel bir değişken DECLARE deyim ile tanımlanır. İlk değeri de SELECT ya da SET deyim ile verilir.

lock (kilit). Çok kullanıcılı ortamda aynı kaynağa erişimin kısıtlanması.

logical operators (mantıksal operatörler). WHERE deyimiyle arama işlemlerinde kullanılan AND, OR ve NOT gibi operatörler.

login-ID. Server'a giriş yapan kullanıcı.

logon script. Kullanıcının sisteme girmesiyle birlikte otomatik olarak işletilen dosyalar.

Main ******** (Ana Belge). Main ******** (Ana Belge), Mail Merge (Adres-Mektup Birleştirme) birleştirme işleminde, birleştirilmiş belgenin her kopyasında aynı kalan metin ya da grafikleri içerir. Örneğin, yılbaşında göndereceğiniz tebriklerde metin içeriği hep aynı kalır, bunun yanında kişiler ve adresler (veriler) değişir. Burada aynı kalan metinler Main ******** (Ana Belge) oluşturur.

main directory (ana dizin). Sabit disk içinde bütün dizinleri içeren dizin (kök).

main memory (ana bellek). Programların ve verilerin geçici olarak yer aldığı ve işlemlerin yapıldığı bellek alanı.

mandatory user profile (zorunlu kullanıcı profili). Kullanıcıların zorunlu olarak uyacakları profil dosyaları.

Master Boot Record (MBR). Bir sabit disk üzerindeki ilk sektör. MBR disk için partition tablosunu içerir.

maximize (ekranı kaplama). Pencerenin masaüstünü kaplayacak biçimde en büyük boyutlarına getirilmesi.

memory(bellek). Bilgi ve programlar için geçici saklama alanı.

menu (menü). Uygulama pencerelerinde yapılacak işlemleri tanımlayan işlem grupları.

menu bar (menü çubuğu). Mönü adlarının dizili olduğu ve genellikle pencerelerin ikinci çubuğu.

Merge Fields (Birleştirme Alanları). Mail Merge (Adres mektup birleştirme), Main ******** (Asıl Belge) içine eklediğiniz birleştirme alanları, seçilmiş veri kaynağından alınan bilginin nereye ekleneceği konusunda Word'e yol gösterir. Birleştirme alanları eklemek için, Mail Merge (Adres Mektup Birleştirme) araç çubuğunda, Insert Merge Field (Birleştirme Alanı Ekle) düğmesini tıklamalısınız.

Microsoft Repository. Automation nesnelerine erişim sağlayan sistemi. Microsoft Repository, TDS paketlerinin saklanması için ilişkisel database bileşenleri içerir.

Microsoft Management Console. Yönetim araçlarını bir araya getiren bir araçtır. MMC içindeki bu araçlar konsol olarak adlandırılır. Konsollar snap-in olarak adlandırılan araçları içerirler.

Microsoft Network. The Microsoft Network (MSN), dünya çapındaki bilgisayar kullanıcıları birliğine kolay ve ucuz erişim sağlayan çevrimiçi bir hizmettir. MSN'e erişim bir Windows 95 özelliğidir MSN, işletim sistemiyle mükemmel biçimde birleştirilmiştir. MSN'i kullanarak, dünya üzerinde insanlarla haberleşebilir; son haberleri, spor, hava ve parasal bilgileri okuyabilir; teknik sorularınıza yanıt bulabilir; binlerce program arasından istediklerinizi yükleyebilir; Internet'e bağlanabilir ve diğer işlemleri yapabilirsiniz.

mirror set (ikiz set). Windows NT 4.0 ve diğer eski işletim sistemlerinde mirror (disk ikizleme) işlemi mirror setlerle yapılmaktaydı. Windows 2000'de mirror setler yerini mirrored volüme bıraktı. Mirrored volümler bir sabit diskin diğer bir sabit disk ile yedeklenmesidir. Diğer bir deyişle veriler iki diske birden yazılarak, disklerden birisinin arızalanması durumunda diğer diskin kullanılmasını sağlar.

mirrored volume (ikiz volüm). Windows 2000 Server üzerinde mirrored volüm yaratmak için en azından iki dinamik disk kullanılır. Mirrored volümler hata toleransına sahiptir. Bu arada mirrored volümler extended ya da striped olamazlar. Mirrored volüm yaratıldıktan sonra iki disk tek bir sürücü harfi ile kullanılır.

microprocessor (mikroişlemci). Bilgisayarın ana işlem birimi. Aritmetik, mantık işlemlerini ve belli sayıda komutu yerine getiren yongalar.

minimize (simge durumuna getirme). Pencerenin masaüstünde görünmeden görev çubuğunda yer alması.

MMC. Microsoft Management Console. Yönetim araçlarını bir araya getiren bir araçtır. MMC içindeki bu araçlar konsol olarak adlandırılır. Konsollar snap-in olarak adlandırılan araçları içerirler.

MMC snap-in. MMC içine eklenen araçlar. Örneğin Active Directory Users and Computers aracı MMC içine eklenerek gerek durulduğunda bir MMC ortamından diğer yardımcı programlarla birlikte kullanılır.

mode (kip). İşletim sistemi, sürücü ya da bir yazılımın çalışma biçimi. Yazılımın çalışma kipi işletim sistemi kaynaklarını, bellek ve işlemci kullanımı ile ilgilidir. Bkz. Protected mode.

modem. Bilgisayarın telefon hatları üzerinden birbirlerine bilgi iletmesini sağlayan aygıt.

mouse (fare). İşaretleme aygıtı. Düğmelerine basarak nesneleri seçer. Fare bir nesneyi bir yerden bir yere de sürükleyebilir.

multimedia (çoklu ortam). Ses, çizim ve video gibi değişik ortamlardaki verilerin birlikte kullanılması. Windows 95 multimedya özelliklerine sahip bir işletim sistemidir.

multimaster replication (çok asıllı replikayon). Bürün domain kontroller bilgisayarların directory bilgisini güncelleyebildiği replikasyon. Windows 2000 Active Directory replikasyonu bu şekilde çok asıllı bir replikasyon işlemidir.

multi-tasking (çok-görevlilik). Bir çok uygulamanın (programın) aynı anda çalıştırılması. Windows NT öncelikli çok görevliliğe sahip bir işletim sistemidir. Bkz. pre-emptive multitasking.

mutex. Mutual Exclusion Service.

mutual exclusion service. Bir komut sürecinde sadece bir iş parçacığının (thread) çalışmasını sağlayan bir yazılım tasarım tekniği.

named pipe. İşlemler arası iletişim mekanizması.

name resolution (ad çözümleme). Sayısal IP adresi değerlerinin karşılığı olan domain adlarını bulmak ay da tam tersi.

network (ağ). Birden çok bilgisayar ve çevre biriminin ortak kullanımını sağlayan işletim biçimi.

network adapter (ağ kartı). Bilgisayarı kablo ile diğer bilgisayara fiziksel olarak bağlanmasını sağlar.

network driver (ağ sürücüsü). Ağın içinde yer alan bir sabit disk ya da dizin.

network printer (ağ yazıcısı). Ağ içine bütün kullanıcılar tarafından kullanılabilen ortak yazıcı.

non-windows application (Windows dışı uygulamalar). Bellek yönetimi, sanal bellek vb. özelliklere sahip olmayan ancak Windows ortamında çalışan programlar.

Normal Template (Normal Şablon). Normal Template (Normal Şablon), herhangi bir belge için genel amaçlı bir şablondur. Word'ü başlattığınızda ya da standart araç çubuğundan New (Yeni) düğmesine bastığınızda, Word Normal şablona dayalı yeni ve boş bir belge yaratır.
Varsayılan belge biçimlendirmesini ya da içeriğini değiştirmek için bu şablonu değiştirebilirsiniz.

object (nesne). Bir veri ya da masaüstünde herhangi bir şey için kullanılan genel terim. Bir Active Directory bileşeni. Kullanıcılar, gruplar vb. Nesne temelli ortamda bütün bileşenler birer nesne olarak yer alırlar. Programlanırlar ya da yönetilirler.

Offline folder (çevrim dışı klasör). Çevrimiçi klasör kullanımı teknolojisi ise Windows 2000'in tanıtımlarında vurgulandığı gibi özellikle hareketli (tek başına ve şirket ağına bağlı olarak notebook bilgisayar kullanan kullanıcılar) kullanıcıların verilerini online ve offline durumdayken kullanmalarını sağlar.

operator. Aritmetik ya da mantıksal işlemler yapmak için kullanılan özel simgeler (karakterler).

open (açmak). Bir belgeyi ya da tabloyu yükleyerek pencereye getirmek. Bir pencereyi aktif duruma getirmek.

page (sayfa). Bellekte belli bir kapasitedeki alan.

Paragraph Mark (Paragraf İmi) ((). Paragrafı bitirmek için ENTER tuşuna bastığınızda Word'ün eklediği yazıcıdan basılamaz () karakterdir. Paragraph Mark (Paragraf İmi), sizin paragrafa uyguladığınız biçimlendirmeyi de içerir. Standart araç çubuğundaki düğme ile ekranda görünmesi sağlanır.

partition (bölüm). Sabit disk üzerinde ayrı bir bölüm.

password (parola / şifre). Kullanıcı için programa giriş izni.

path (yol). Sürücü ve dosya adlarına ulaşmada kullanılan terim.

peer-to-peer (eşler arası). Bilgisayarlar arasında uygulama ve dosya paylaşımını sağlayan network şekli.

peripheral unit (çevre birimi). Bir bilgisayar sisteminde ana bilgisayarın yanında yer alan yazıcı, modem, vb. yan birimler.

permission (izin). Bir dizin, dosya ya da bir aygıtla ilgili olarak kullanıcılara verilen yetkiler.

parameter (parametre). Bir query ya da stored procedure çalıştırıldığında kullanılan bir bilgi. Parametreler sayesinde aynı query ya da stored procedure, farklı değerlerle birlikte birçok kez kullanılabilir.

physical name (fiziksel ad). Bir dosyanı yer aldığı yol (path).

Plug-and-Play. Donanım birimlerinin otomatik olarak tanınması ve yazılımların kuruluşlarının otomatik olarak yapılmasını sağlayan donanım ve yazılım tasarım teknolojisi.

port (çıkış). Bilgisayardan çıkış ve bir aygının takıldığı bağlantı yerleri.

pre-emptive multitasking (öncelikli çok görevlilik). Kullanıcıya en iyi şekilde yanıt vermeyi amaçlayan ve buna göre işlemcinin kontrolünü programın aldığı işletim biçimi.

primary domain controller (ana domain kontrol birimi). Primary Domain Controller. NT Server'ın bir domain'inde merkezi yönetim amaçlı kurulması. Ana domain kontrol birimi kullanıcı veritabanına sahiptir. Domain kullanıcılarının sisteme girişi ana kontrol birimi üzerinden kontrol edilir.

primary partition (ana bölüm). Diskin işletim sistemi tarafından işaretlenen bölümü Bir diskte maksimum dört bölüm bulunur. Eğer ek bir bölüm varsa bu üç olur.

process (program). Çalışmakta olan bir uygulama, program.

program. Belli bir işlevi olan komut dizisi.

primary key (ana anahtar). PK. Bir tablo içindeki bir satırı tek olarak (unique) tanımlayan kolon ya da kolonlar bileşimi.

property (özellik). Bir nesnenin renk, yer vb. durumlarını açıklayan bilgileri.

protected mode (korumalı kip). Intel 386 mikroişlemcinin bellek kontrolü yaparak adresleri, giriş/çıkış kapılarını, fonksiyon çağırmalarını yönettiği bir işletim biçimi. Bir uygulamanın korumalı kipte çalışması; uygulamanın sanal bellek alanlarından yararlanması anlamına gelir.

protocol (protokol). İki (yazılım) biriminin birbiriyle iletişiminin tanımlanması. Ağ üzeride iki bilgisayarın kullandığı dil.

publish (yayınlama). Verilerin replikasyon için hazırlanması. Windows 2000 Server ve Internet Information servisleri belgelerin Intranet ve Internet ortamında yayınlanması sağlar. Windows 2000 yayınlama için WebDAV (HTTP/1.1 için yeni bir ekleme), Microsoft FrontPage Server Extensions ve FTP teknolojilerine sahiptir.

query (sorgu). Tablolardaki saklı verilerin üzerine kurulmuş sorgular. Sorgular tablolarda yer alan verilerden istenilen verilerin seçilmesini sağlarlar]]> Microsoft Windows Terimleri
x86. Intel 8086, 8088, 80188, 80186, 80286, 80386, 80486 ve Pentium yongaları. Bkz. microprocessor.

access control (erişim kontrolü). Windows NT ve Windows 2000'de yer alan güvenlik mekanizması. Bu mekanizma ile nesnelerin kim tarafından kullanılacağı belirlenir.

access control entry (ACE). Kullanıcılar ve gruplar için güvenlik numarası (security ID) içeren bir listedir. Bu listede kullanıc ve grupların hangi işlemleri için izni olduğu yer alır.

access privileges (erişim izni). Dosya ve klasörler üzerinde işlem yapma izni.

account (kullanıcı adı). Bir ağa giriş için gerekli kullanıcı bilgisi. Bkz. User account.

account domain (kullanıcı domaini). Kullanıcı kayıtlarının yaratıldığı domain.

account policy (kullanıcı kaydı politikası). Kullanıcı kayıtlarının kullanımının kontrol edilmesi düzenlemeleri.

active (aktif). Kullanılmakta olan bir pencere, nesne ya da seçilmiş bir simge. Aktif pencerede çalışırken diğer pencereler art alanda kalırlar.

Active Directory (aktif rehber). Active Directory, ağ kaynaklarını yönetmek için geliştirilmiş bir sistemdir. Windows 2000 Server'ın kuruluşunun ardından Active Directory kurularak kullanıcılar, gruplar, bilgisayarlar ve kaynakların yönetimi sağlanır. Active Directory kuruluşu ile birlikte başlıca üç ana program da bilgisayara yüklenir. Daha sonra bu programlar aracılığıyla Active Directory nesneleri yaratılır ve yönetilir.

Active Directory Service Interfaces (ADSI). Active Directory'ye erişimi sağlayan standart bir programlama arabirimi.

active partition (aktif disk bölümü). Bilgisayarın açılış yaptığı disk bölümü. Bir basic disk üzerinde aktif disk bölümü primary partititon olmalıdır.

Address Resolution Protocol (ARP). Broadcast trafiğini kullanarak IP adresini ve network adaptörünün fiziksel MAC adresini bulan bir protokol.

administrative template (.adm file). Group Policy düzenlemeleri için kullanılacak metin dosyası.

Kullanıcı bilgilerini kayıt etmek için kullanılan mesaj sisteminde kullanılan bir veritabanı.

[B]Add-in (İçine-Ekle). Yazılıma özel komutlar ya da özellikler ekleyen ek programlardır. Örneğin, Word içinden ulaşılamayan bir uygulamadan, çizimleri almanızı sağlayan bir içine-ekle programı yazabilirsiniz.

adress space (adres alanı). Bakınız. virtual virtual address space (sanal adres alanı).

agent (servis). Simple Network Management Protocol (SNMP) üzerinde çalışan bir uygulama.

aggregate functions (toplama fonksiyonları). SUM, AVG gibi veriler üzerinde işlem yapan fonksiyonlar. Aggregate fonksiyonlara örnek olarak: AVG, COUNT, COUNT(*), MAX, MIN, SUM, STDEV, STDEVP, VAR, ve VARP.

alert (mesaj). Bir olaya karşı kullanıcı tanımlı bir tepki. Alert'ler bir işi çalıştırır ya da belirtilen bir operatöre e-mail gönderir.

alerter service (mesaj servisi). Bir ya da daha çok kullanıcıya (bilgisayara) mesaj göndermeyi sağlayan servis.

alias (öteki ad). Bir tabloya verilen geçici ad. Birçok Login ID tarafından paylaşılan bir veritabanı kullanıcısı adı.

answer file (yanıt dosyası). Windows 2000 kuruluşu sırasında kullanılan ve kuruluş bilgilerini içererek otomatik kuruluş sağlayan bir dosya.

application programming interface (API). Uygulamaların alt-düzey işlemleri yerine getirmek için kullandıkları rutinler.

application event log (uygulama olayları logu). Windows NT ve Windows 2000 Event Viewer içinde olayları tutan bölüm/dosya. Uygulamalar hataları düzenlenerek bu loga kayıt yazarlar.

application role (uygulama rolü). Bir uygulamanın güvenlik gereksinimi için yaratılan bir rol.

application window (uygulama penceresi). Çalışmakta olan bir uygulamayı içeren alan. Uygulama pencereleri standart kontrollere, mönü ve başlık çubuklarına, araç çubuklarına sahiptir.

architecture (mimari). Donanım ve yazılım sistemlerinin yapısı.

argument (argüman). Procedure'lar arasında alıp-verilen (geçen) bir değişken, sabit ya da bir ifade.

arithmetic operators (aritmetik işleçler / aritmetik operatörler). Toplama, çarpma, çıkarma ve bölme gibi işlemleri yerine getiren +,*,-,/ gibi işaretler.

assigned applications (atanan uygulamalar). Uygulamaların assign (atama) edilmesi işlemi kullanıcıların bir uygulamayı kullanmalarını sağlanmasıdır. Böylece kullanıcılar uygulamayı kullandığında ya da bilgisayarını açtığında yazılım otomatik olarak kurulabilir. Bir OU içindeki kullanıcılara bir program assign edildiğinde program hemen kurulmaz. Sadece programın simgesi bilgisayarda görülür. Start mönüsü ve masaüstünden programı görmek ve başlatarak kurmak mümkündür. O programla ilgili bir dosyanın çağırılması (üzerinde çift tıklama) durumunda da program kurulur. Diğer bir deyişle bir uygulamayı assign etmek o uygulamanın her zaman kullanılabilir olmasını sağlar. Ancak fiziksel kuruluş işlemi yapılmaz.

associate (ilişkilendirme). Dosya adından (uzantısından) dosyanın açılarak çalıştırılması.

asynchronous event packet (zaman uyumsuz olay paketi). Bir olayın oluşumunu bir alt düzeye bildiren ve dosyalama sisteminde kullanılan bir veri yapısı.

attribute (özellik). Bir nesnenin belli bir niceliği ya da niteliği.

audit policy (denetim politikası). Domain ya da bir bilgisayar için yapılan işlemlerin kayıtlarının (log) tutulmasını sağlar.

auditing (denetim). Belli kullanıcı işlemlerinin takip edilmesi sistemi.

authentication (kimlik denetimi). Kullanıcının sisteme giriş bilgisinin kontrol edilmesi. Temel bir kriptografi servisi. Kimlik denetimi ağ üzerinde güvenlik sağlar. Kullanıcıların adlarının sistem tarafından doğrulanması bir kimlik denetim işlemidir.

automatic recovery (otomatik kurtarma). Sistemin açılışında tamamlanmayan işlemlerin geri alınması (roll back) ve diğer bakım işlemleri.

AutoText (Otomatik Metin). Yeniden kullanmak istediğiniz metin ve grafikler için kayıt yeridir. Örneğin, sık kullandığınız bir yazışma adresi, standart bir anlaşma paragrafı ya da uzun bir iç yazışma dağıtım listesi yeri olabilir. Her metin ya da grafik seçimi, bir AutoText (Otomatik Metin) girdisi olarak kaydedilir ve her birine ayrı bir ad verilir.

backup set (yedek seti). Bir ya da daha çok teyp üzerinde yedeklenen dosya ve klasörlerin toplam seti.

bandwidth (bant genişliği). Sayısal iletişimde verilerin gönderilme hızı (bps).

basic disk (temel diskler). Windows 2000 iki tür sabit disk kullanımını destekler. Basic diskler ve dinamik diskler. Basic diskler daha önceki Windows işletim sistemlerinde bulunan disk partitionlarından oluşur. Dinamik diskler ise gelişmiş disk kullanımını ifade eder. Bir ya da daha çok disk üzerinde oluşturulan volümleri destekler. Disk kullanım türleri disk üzerindeki alanların kullanımını belirler. Dinamik diskler sadece Windows 2000 tarafından kullanılır.

basic input/output system (BIOS). Bir ROM üzerinde saklanan ve sistemin açılmasıyla birlikte işletilen yazılım.

basic volume (temel volüm). Bir basic disk üzerindeki bir volüm.

backup (yedek). Verilerin çeşitli risklere karşı yedek setleri halinde teyp birimine kopyalanması.

backup device (yedekleme aygıtı). Backup ya da Restore işleminde kullanılan bir teyp, bir disk dosyası ya da named pipe.

backup domain controller (yedek domain kontrol birimi). BDC. Windows NT Server'ın ana domain kontrol biriminin yedeği olarak kurulduğu bilgisayar. Domain ana kontrol biriminde yer alan kullanıcı veritabanını yedeğini zaman uyumlu olarak taşır. Kullanıcılar BDC'ye logon olabilirler
backup file (yedek dosyası). Full ya da partial database, transaction log ya da dosya/dosya gruplarının yedeğini içeren dosya.
backup media (yedekleme ortamı). Yedek setini saklamak için kullanılan disk, teyp ya da diğer bir aygıt.

backup set (yedek seti). Bir yedek işleminin çıktısı.

background (artalan). Aktif pencerenin arkası ya da arka alanda yürütülen işlem.

base data type (temel data tipi). Char, varchar, binary gibi, kullanıcı-tanımlı data tiplerinin yaratıldığı sistem-tarafından yaratılmış temel data tipleri.

base tables (taban tablolar). Bir görünümün (view) üzerine kurulduğu tablo.

batch (toplu iş). Bir ya da daha çok deyiminin yer aldığı dosya.

batch program (toplu iş dosyası). Bir ya da daha çok NT komutunu içeren bir ASCII dosya. Toplu iş dosyaları genellikle .BAT uzantısına sahiptir.

bcp files (bcp dosyaları). Zaman uyumlaştırma (synchronization) sırasında tabloları saklayan dosya.

Berkeley Internet Name Domain (BIND). UNIX işletim sistemlerindeki Domain Name System (DNS) standardı.

bit. Sayısal bilginin en küçük hali. 0 ya da 1 sayısı.

Bookmark (Yerimi). Daha sonradan kolay erişmek amacıyla, başvuru olarak atanan seçim alanı ya da metin içindeki belli konumlardır. Yer imleri, gerçek hayatta, özellikle uzun bir kitap okurken kullandığınız, kaldığınız yeri unutmamak için yerleştirdiğiniz işaretlerdir. Word, sizin seçiminize göre, bulunduğunuz yeri işaretler ve aynı noktaya çabuk ve kolay erişimi sağlar. Books Online. Online kitap. Yardım ve araştırma amaçlı kullanılır.

boot loader (önyükleyici). Sistemin başlatılmasını sağlayan ve yöneten program.

boot partition (önyükleme bölümü). Windows NT ve Windows 2000 işletim sistemini ve dosyalarını içeren bölüm. Önyükleme bölümü sistem bölümü ile aynı olabilir ya da olmayabilir. Bkz. System Partition.boot partition (boot edilen disk bölümü). İşletim sisteminin bulunduğu disk bölümü. Boot bölümü ve sistem bölümü aynı olabilir.

briefcase (çanta). Aynı dosyanın farklı uyarlamalarını uyumlaştırmayı sağlayan özel bir klasör. My Briefcase uygulaması ile network ortamında bir dosyaya güncel durumda sahip olmayı sağlar. Windows 2000'de bu sistem offline folder kullanımı olarak yenilenmiştir. Bkz. Offline Folder.

bridgehead server. Active Directory replikasyon işleminde siteler arasındaki replikasyonu yönetmek için kullanılan bir server.

browser (tarayıcı). Tarayıcı program. Bkz. Web browser. Internet ve intranet üzerindeki dosyalara erişmek için kullanılan bir client aracı. Örnein Microsoft Internet Explorer.

browsing (göz atma, tarama). Ağ üzerindeki dosyalara, dizinlere, programlara ve aygıtlara erişme. Erişilecek kaynakların listesini elde etme işlemi.

built-in functions (hazır fonksiyonlar). Uygulamalar tarafından sağlanan fonksiyonlar. Örneğin datetime gibi.

built-in group (hazır grup). Windows NT işletim sisteminde otomatik olarak tanımlanan (var olan) gruplar.

bulk copy program (bcp). Komut satırından yazılarak verileri kopyalamayı (yedeklemeyi) sağlayan program.

byte (bayt). Bilgisayarda bir birim olarak tanınan bilgi birimi. Bir bayt genellikle sekiz bitten oluşur.


cache (ön bellek). Ana bellekte daha önce (sık sık) erişilen bilgilere daha kısa zamanda erişmeyi sağlayan bir yardımcı bellek. DNS ve WINS için çok bilgilerin yerel olarak saklandığı yer.

cached pages (ön belleğe alınan sayfalar). Cache içinde yer alan 8 K kapasiteli sayfalar.

cascade (basamaklamak). Pencerelerin başlık çubukları görünecek biçimde alt alta dizilmesi. Bunun dışında veritabanı işlemi olarak yapılan bir işlemin; ilişkili olan diğer tablolarda da yapılması işlemi. Bkz. cascade delete.

cascading delete (basamaklı silme). Bir silme işleminin ilgili tablolardaki diğer satırları da silmesi.

cascading update (basamaklı güncelleme). Bir güncelleme işleminin ilgili tablolardaki diğer satırları da güncellemesi.

case sensitive (büyük/küçük harf ayrımı). Büyük/küçük harf ayrımının yapılması.

cell (hücre). Tablolarda verilerin girildiği satırların ve kolonların kesiştiği alanlar.

certificate (sertifika). Internet üzerinde kimlik denetimi ve veri güvenliği için kullanılan sayısal bir belge.

character (karakter). Bir birim anlamlı veri. Harf ya da rakam.

character format (karakter formatı). Verilerin text karakterleri ile saklanması.

character set (karakter seti). Uygulamaların kullandıkları char, varchar ve text data tiplerinde tanıdığı karakter seti. Bir karakter seti 256 harften oluşur. İlk 128 karakter genelde bütün karakter setlerinde aynıdır. İkinci 128 karakter ise ek karakterler (extended character set) olarak tanımlanır.

character string (karakter dizgisi). Belli işaretlerle birbirinden ayrılmış karakter grupları.

chart (grafik). Form ya da rapor üzerinde verilerin grafik olarak gösterildiği alanlar.

check box (onay kutusu / kontrol kutusu). Bir seçeneğin seçildiğini gösteren kontrol. Diyalog kutularında yer alan ve X işaretini fare ya da ara çubuğuna basılarak seçilen seçenekler.

checkpoint (kontrol noktası). Verilerdeki değişikliklerin database'e kayıt edildiğinin garanti edildiği gösteren yer.

child domain (alt domain). DNS ve Active Directory içinde bir domain'in altında yer alan bir domain.

class (sınıf). Ortak özellikleri olan nesneler kategorisi. Active Directory içinde her nesne şema içindeki bir ya da daha fazla sınıftan oluşur.

client (istemci). Ağ üzerinde genellikle ağ kaynaklarından yararlanan kullanıcı (bilgisayar). Server tarafından paylaştırılan kaynaklara erişen bilgisayar.

client cursor (istemci gösterici). Client üzerinde gerçekleştirilen bir cursor. Client cursor, bütün sonuç setinin client'a transfer edilmesini ve client API yazılımının (örneğin ADO) cursor'ın fonksiyonelliğini saklanan sonuç seti üzerinde gerçekleştirmesini sağlar. Client cursor'lar bütün corsor'ları desteklemezler. Sadece statik ve forward-only cursor'lar desteklenir.

client-server network (istemci/sunucu ağ). Ağ kaynaklarının bir hizmet birimi (server) tarafından yönetildiği ve genellikle masa üstü uygulamaları için ağ üzerinde çok sayıda kullanıcıya (client) hizmet verildiği ağ ortamı.

clipboard (pano). Uygulamalar arasında bilgi alışverişi yapmayı sağlayan bellekte geçici saklama alanı.

cluster (küme). Node ya da host olarak bilinen bir grup bilgisayar. Küme içindeki bilgisayarlar özellikle mission-critical uygulamalarda kullanılırlar. Kümeleme Network Load Balancing ve kesintisiz işletim sağlar.

clustered index (kümelenmiş indeks). Fiziksel ve mantıksal veri düzeninin aynı olduğu indeks sistemi.

column (kolon). Bütün satırların ortak olarak adlandırıldığı yer.

command (komut). Bir işlemin yerine getirilmesini sağlayan sözcük.

command button (komut düğmesi). Diyalog kutularında belli bir işlemi yerine getiren düğme.

comparison (karşılaştırma operatörü). İki değeri ya da ifadeyi karşılaştırmak için kullanılan operatör (işleç). Örneğin büyüktür, küçüktür, eşittir gibi.

composite index (birleşik indeks). Birden çok kolonu kullanan bir indeks.

composite key (birleşik anahtar). İki ya da daha fazla kolondan oluşan bir anahtar. Özellikle iki ya da daha fazla join bulunan sorgularda gereksinim duyulur.

computer browser service (bilgisayar göz atma servisi). Bilgisayarların ve kaynakların güncel listesini sağlayan servis.

computer name (bilgisayar adı). Network ortamında ve işletim sistemi kuruluşunda bir bilgisayarı tek başına tanımlayan 15 karakterlik bilgi.

concurrent access (aynı anda / birlikte erişim). Aynı datayı aynı anda birden çok kişi erişip güncellediğinde oluşur.

configuration (konfigürasyon / görünüm). Bir bilgisayarın özellikleri. Ana bellek, işlemci, yan birimler ve yazılımlar olmak üzere tüm özellikleri .

configuration manager (görünüm yöneticisi). Plug-and-Play teknolojisinde yazılımların görünümlerin (configuration) düzenleyen birim.

connection (bağlantı). Bilgisayarlar arası ya da bir bilgisayar ile diğer bir bilgisayarın ya da aygıtın ilişki kurması.

connection object (bağlantı nesneleri). Domain Controller arasında Active Directory replikasyon nesnelerini temsil eden nesne. Connection nesneleri Knowledge Consistency Checker tarafından otomatik olarak yaratılır.

connectivity (bağlanabilirlik). Farklı bilgisayarların birbirleriyle iletişim kurması.

copy to (kopyala). Seçilen metin ya da çizimin işaretlenerek (silinmeden) panoya atılması.

cryptography (kriptografi). Güvenlik alanında yapılan çalışmalar. Genelde dört alanda işlemleri gerçekleştirir: confidentiality, integrity, authentication ve nonrepudiation.

cursor (cursor). Uygulamaların dataları satır satır işlemesiyle ilgili database nesnesi. Cursor'ler sayesinde sonuç seti üzerinde birçok işlem satır satır yerine getirilebilir.

cut (kesme). Bir metin ya da çizim parçasının işaretlenerek (silinerek) panoya atılması.

cyclical redundancy check (CRC). Veri iletişiminde hata kontrolü.

data (veri). Bilgisayarda kullanılan verilerin kodlanmış temsili.

data definition (veri tanımlama). Veritabanı nesnelerinin düzenlenmesi ve veri tabanının yaratılması.

data dictionary (data sözlüğü). Database nesneleri hakkında bilgi içere sistem tabloları.

Data Field (Veri Alanı). Bir veri kaynağındaki veri kategorisidir. Veri alanı, verilerin kaynağındaki sütunlara bağlıdır. Her veri alanın kaynağı, o veri sütununun ilk satırında listelenir. Örneğin, MüşteriAdı, Posta Kodu birer veri alanıdır.

data file (data dosyası). Tablo, satır ve stored procedure gibi dataları içeren dosya.

data integrity (data bütünlüğü). Dataların güvenilirliğini ve doğruluğunu ifade eden bir terim. İlişkisel database sistemlerinde tablolar arasındaki tutarlılığı ifade eder.
data mart. Bir data warehouse'ın subseti. Bir data mart, departman düzeyindeki verileri saklar.

data pump. Heterojen ortamlar arasında verileri dönüştürmeyi sağlayan bir OLE DB servis provider'ıdır.

Data Record (Veri Kaydı). Veri kaynağındaki ilgili satırlar için kullanılır. Bir müşteri listesindeki, o müşteriyle ilgili her şey bir veri kaydı için örnek olabilir.

data transfer (data transferi). İki bilgisayar arasında veri kopyalama.

data transformation (data dönüştürme). Kaynak verinin çeşitli işlemler yapılarak hedef alana kopyalanması.

data type (data türü/ data tipi). Bir kolon ya da değişken içinde saklanan verinin tipini (türünü) belirleyen özellik.

data warehouse. Bir organizasyonun bilgi gereksinimlerin karşılamak için geliştirilmiş bir karar-destek sistemi.

data modification (veri değiştirme). Veri tabanındaki verilerin değiştirilmesi; ekleme, silme vb. işlemler. INSERT, DELETE ve UPDATE deyimleri.

database (veritabanı). Belli bir amaç için bir araya gelmiş (toplanmış) veriler. Tablolar, sorgular, formlar, raporlar ve modüller.

database catalog (database katalog). Bir database'in sistem tabloları.

database diagram (database diyagramı). Bir database şemasının herhangi bir kısmının grafiksel temsili.

database engine (veritabanı motoru). Uygulama ya da veritabanı yönetim sistemi ile veri arasında ilişki kuran program.

database file (database dosyası). Database'in saklandığı dosya.

database name (database adı). Database için tanımlayıcı bir ad. Maksimum 30 karakter.

database object (database nesnesi). Bir database'in bileşenlerinden birisi. Bir tablo, bir indeks, bir trigger, bir key vb.

database object owner (database nesne sahibi). Bir database nesnesini yaratan kullanıcı.

database statistics (veritabanı istatistikleri). Sorguları optimize etmek için veritabanında tutulan bilgiler.

database owner (veritabanı sahibi). Veritabanını yaratan kullanıcı.

database window (veritabanı penceresi). Access veritabanının yönetimini sağlayan pencere.

datagram. Ağ üzerinde gönderilen verinin doğrulama paketi. Karşı taraf LAN ya da WAN üzerinde olabilir.

datasheet (çalışma tablosu). Tablolar, formlar ve sorguların satırlar ve kolonlar olarak gösterildiği alanlar.

deadlock (çıkmaz). İki kullanıcının (ikisinin birden) bir data birimi üzerinde kilitleme konu olması durumunda; Birbirlerinin kilitlerine erişmeye çalışırlar. Böylece birbirlerini bekleyen iki kullanıcı çıkmazı oluşturur.

default (varsayım). İlişkisel database sistemlerinde her kolonun bir varsayım değeri vardır. Bu değer, herhangi bir değer ya da NULL olabilir. Hazır olarak tanımlanan veri.

default database (varsayım database). Kullanıcının logon olur olmaz otomatik olarak kullandığı database.

default gateway (varsayılan geçit). Yerel ağ üzerindeki ara network birimi. Yerel ağın diğer ağlarla bağlantısı için kullanılır.

default language (varsayım dil). Kullanıcının logon olur olmaz otomatik olarak kullandığı dil.

default printer (varsayım yazıcı). Print (yazdır) komutu ile doğrudan yollanan yazıcı.

default subnet mask. Ağ üzerindeki bölümü gösteren bilgiler. Class A için 255.0.0.0. Class B için 255.255.0.0. ve Class C için 255.255.255.0.

default value (hazır değer). Alanlara otomatik olarak gelen değerler.

defragmentation (birleştirme). Disk üzerinde dağılmış parçaların bir araya getirilerek performansın artırılması. Bunun dışında Windows 2000'de Active Directory defragmentation işleminde ise directory database dosyalarındaki bilgiler birleştirilir.

delegation (atama, delege etme). Bir Active Directory yönetim biriminin domain ya da ou, yönetiminin sorumluluğunun bir kullanıcıya verilmesi.

deny (iptal). Bir kullanıcının izninin kaldırması. Belli bir kullanıcının ya da rolün izninin kısıtlanması gerekebilir. Bu durumda deny işlemi yapılır. Bir kullanıcının ya da rolün deny edilmesi Kullanıcının ya da rolün izinlerini ortadan kaldırır. Diğer bir rolden (miras olarak) gelen izinleri de pasifleştirir.

desktop (masaüstü). Bilgisayarın çalışma ekranı. Kullanıcının sistemi kontrol ettiği işletim sisteminin arayüzü. Pencereler, simgeler, vb. bütün işlemlerin yapıldığı toplam ekran alanı.

destination directory (hedef dizin). Kopyalama ya da taşıma yapılacak dizin.

destination table (hedef tablo). Yayınlanan (published) bir tablonun replikasyonu olarak yaratılan üye tablo.

device (aygıt). Bilgisayar sisteminin bir parçası. Bir yazıcı, bir kart, fare, vb.

device driver (aygıt sürücüsü). Belli bir aygıtın kullanımını sağlayan program. Bir aygıtın Windows 2000 ile iletişim kurmasını sağlar. Örneğin bir yazıcı sürücü gibi

DHCP Manager (DHCP Yöneticisi). DHCP serverlarını yönetmek için kullanılan araç.

dialog box (iletişim kutusu). Kullanıcıdan bir bilgi alınacağı zaman ekrana gelen mesaj kutusu. Tamam ve İptal düğmeleri ve çeşitli seçenekleri içeren diyalog kutularının bazıları ortak iletişim kutusudur (Open gibi) . Her uygulamada aynısı ekrana gelir.

directory (dizin). Bilgisayarlar, kullanıcılar ve diğer nesneler hakkında bilgi içeren bir kaynak. Windows 2000 directory sistemi yazıcılar, uygulamalar, kullanıcılar vb nesneler hakkında bilgi içerir.

directory service (directory servisi). Directory bilgilerinin kullanıcılar tarafından kullanılmasını sağlayan bir hizmet.

directory tree (directory ağacı). Bir directory içindeki hiyerarşik biçimde yer alan nesneler ve konteynırlar.

directory (dizin). Sabit disk ya da disket üzerinde bilgi ve program dosyalarını içeren bir bölüm.

directory partition (directory bölümü). Active Directory, Windows 2000 domain controller bilgisayarları arasında replike edilirken üç directory bölümü replike edilir: şema, configuration ve domain bilgisi.

directory tree (dizin ağacı). Disk üzerinde yer alan dizinlerin ağaç biçiminde gösterilmesi.

directory window (dizin penceresi). Windows 3.1'de Dosya Yöneticisinde, Windows 95 'te ve Windows NT'de Explorer'da mevcut dizin düzenini, alt dizinleri ve dosyaları gösteren pencere.

dirty pages (değiştirilmiş sayfalar). Son checkpoint işleminden sonra değiştirilen ön belleğe alınan (cached) sayfalar.

dirty read (değiştirilmiş sayfaları okuma). Uncommitted dataların okunması. Genellikle birden çok transaction ile aynı satırı okumasıyla oluşur.

disable (kullanılamaz, geçersiz). Olmaması ya da çalışmaması şeklindeki bir düzenleme.

discretionary access control list (DACL). Nesnelerin güvenlik açıklamalarının bulunduğu liste.

diskette (disket). Küçük boyutlarda, belli bir kapasitede bilgi saklayan ortamlar.

disk duplexing (disk çoğaltma). Bir diskin diğer bir disk kontrol aracılığıyla ayna kopyasının düzenlenmesi.

disk mirroring (disk aynalama). Bir diskin bir bölümünün aynısının diğer bir fiziksel diske kopyalanmasıdır.

disk quota (disk kotası). Bir kullanıcı tarafından kullanılabilecek maksimum disk alanı miktarı.

disk striping (disk şeritleme). Verilerin 64 KB'lık bloklara bölünüp 2 ila 32 diskten oluşan disk dizisi (disk array) üzerinde düzenlenmesi işlemi.

distinguished name. Relative distinguished adını kullanarak bir nesneyi tek (unique) olarak tanımlayan ad. Active Directory içindeki her nesne bir distinguished ada sahiptir.

distributed file system (Dfs). Paylaştırılan klasörlerin merkezi olarak yönetildiği bir Windows 2000 servisi.

distinguished name. Relative distinguished adını kullanarak bir nesneyi tek (unique) olarak tanımlayan ad. Active Directory içindeki her nesne bir distinguished ada sahiptir.

Distributed file system (Dfs). Paylaştırılan klasörlerin merkezi olarak yönetildiği bir Windows 2000 servisi.

distributed processing (dağıtılmış işlem). Data işleme aşamalarının farklı yerlerde bulunması.

distributed query (dağıtılmış sorgu). Verilere farklı (heterojen) ortamlardan erişen bir sorgu.

distribution database (dağıtım database). Replikasyon işleminde verileri alıp üyelere (subscriber) dağıtan database.

Distributor. Distribution database'i içeren server. Distributor yayınlanan verileri alır, saklar ve üyelere (subscriber) dağıtır.

******** (belge). Yazılan ya da kullanılan bir veri dosyası. Örneğin WordPad ile yazılan belge.

********-centric (doküman merkezli). Ortamın uygulamalarla değil de kullanıcının geliştirdiği dokümanlarla kullanılması. Windows 95, Windows NT ve Cario işletim sistemleri ilk doküman-merkezli işletim sistemleridir.

domain (etki alanı). Windows 2000 ve Active Directory ağı içinde ortak directory veritabanını kullanan bir dizi bilgisayarın oluşturduğu ağ alanı. Bir domain merkezi olarak kaynakların yönetimini sağlar. Windows 2000 ağı içinde domain adları hiyerarşik olarak düzenlenir.

domain controller (domain kontrolör). Domain içinde kullanıcıların kimlik denetimi yapan bilgisayar.

domain controller (domain kontrol birimi). Ana domain kontrol biriminin yerine kullanıcıların logon olabileceği ikinci bir NT Server.

Domain Name System (DNS). Domain adlarının bulunmasını sağlayan hiyerarşik adlandırma sistemidir. DNS, domain adlarına karşılık gelen IP adreslerinin bulunmasını sağlayan bir servis sağlar.

domain namespace (domain ad alanı). DNS tarafından kullanılan veritabanı yapısı.

double click (çift tıklamak). Farenin düğmesine ard arda iki kez basılması. Genellikle bir simge üzerine fare ile çift tıklanarak simgenin bağlı olduğu program çalıştırılır.

drag (sürüklemek). Bir nesnenin fare ile taşınması. Bu işlemde nesne fare tuşuna basılarak bir yerden bir yere sürüklenir.

driver (sürücü). Bilgisayarın bir kaynağı. A, B, C gibi disk ortamları ve ağ kaynakları.

dynamic cursor (dinamik cursor). Açık olmasına rağmen altındaki verilerin değiştirilmesini etkileyen cursor.

dynamic disk (dinamik disk). Windows 2000 iki tür sabit disk kullanımını destekler. Basic diskler ve dinamik diskler. Basic diskler daha önceki Windows işletim sistemlerinde bulunan disk partitionlarından oluşur. Dinamik diskler ise gelişmiş disk kullanımını ifade eder. Bir ya da daha çok disk üzerinde oluşturulan volümleri destekler. Disk kullanım türleri disk üzerindeki alanların kullanımını belirler. Dinamik diskler sadece Windows 2000 tarafından kullanılır. Dinamik diskler ise basit volümler, spanned volümler, mirror volümler, striped volümler ve RAID-5 volümlerinden oluşur. Dinamik disk kullanımının üstünlükleri şunlardır:

Dynamic Host Configuration Protocol (DHCP). IP adreslerinin dinamik olarak yapılandırılmasını sağlayan bir network protokolü.

dynamic recovery (dinamik kurtarma). Yazılım sorunlarını ve data bütünlüğünü kontrol etmek ve onarma işlemi.

dynamic update (dinamik güncelleme). DNS sisteminde bilgisayar adlarının dinamik olarak kaydedilmesiyle ilgili düzenleme.

dynamic volume (dinamik volüm). Windows 2000 içinde Disk Management aracı ile yaratılmış bir disk alanı. Bir dinamik volüm, simple, spanned, striped, mirrored, ve RAID-5 volümlerinden oluşabilir.


emergency repair disk (ERD). Backup programı tarafından yaratılan ve %SystemRoot%/Repair klasöründeki üç dosyayı içeren bir disket. Bu disket sistemin açıladığı durumlarda kurtarma işlemi sırasında kullanılır.

embed (katmak). Bir uygulamada yaratılmış bir bilgi öğesinin (bir resim, bir ses, metin) diğer bir uygulamaya eklenmesi.

embedded object (katılmış nesne). Diğer bir uygulamadan kesilerek yapıştırılmış nesne.

encryption (şifreleme). Verilerin okunmasını engellemek için uygulanan bir güvenlik yöntemi.

Encrypting File System (EFS). Windows 2000'le gelen ve NTFS disk üzerindeki bilgileri korumayı amaçlayan bir düzenleme.

encryption (işaretleme). Verilerin yeniden düzenlenerek korunası .

enumarate (tanıma). İlgili nesnelerin listelenmesi ve tanımlanması.

entity integrity (birim bütünlüğü). Bir tablodaki bir satırın tek bir birim olarak tanımlanmasını; böylece çift değer (duplicate) almamasını sağlayan özellik. Bu özellik genellikle UNIQUE ve PRIMARY KEY kısıtlamalarıyla sağlanır.

exclusive lock (özel kilit). Serbest kalıncaya kadar diğer kilitler tarafından etkilenmeyen bir kilit. INSERT, UPDATE ya da DELETE işlemlerinde mutlaka bir özel kilit uygulanır.

explicit trust relationship (açık güven ilişkisi). Windows 2000 domainleri arasında açık olarak tek yönlü (windows NT türü) bir güven ilişkisi ya da Windows 2000 ile bir Windows NT domaini arasında yaratılan güven ilişkisi.

expression (ifade). Bir query içinde yer alan bir kolon adı, değişken, sabit ya da fonksiyon.

extended memory (eklenmiş bellek). Ana bellek içinde 1 Mb. klasik bellek alanının üzerindeki bellek alanı. Windows 3.1eklenmiş belleği kullanarak kullanıcının bellek sorunu olmamasını sağlar. Sanal bellek de burada yer alır. Windows 95 ve NT bellek yönetiminde böyle bir kavram yoktur.

Explorer (Windows Explorer). Windows 95 ve NT arabiriminde yer alan bir program. Dosyaları, klasörleri ve programları düzenlemek, bulmak vb işlemler için kullanılır.

fault tolerance (hata toleransı). Donanım hatalarına karşı verilerin bütünlüğünün korunması.

field (alan). Bir satır içindeki bir elaman. Bir kolon. Field (Alan).Metin, grafik, sayfa numaraları, tarih ve diğer bilgileri belgeye otomatik eklemek için kullanılan bir kod parçasıdır. Örneğin, Date (Tarih) alanı o anki tarihi belgeye ekler. Alanlar, ayrıca Mail Merge (Adres Mektup Birleştirme) işlemi içinde, alanları asıl belgeye bağlamak için kullanılır.

file (dosya). Bir birim bilgi. Bir belge ya da bir programın adı, uzunluğu ve diğer özellikleri ile yapısı. Program dosyaları (.exe, .com, .bat, .pif) çalıştırılabilir. .DOC, .XLS gibi uzantılara sahip dosyalar ise kullanıcıların yarattığı veri dosyalarıdır.

(dosya adı Bir dosyanın adı. Disk alanı üzerine kaydedildiği ad. Dosya adı iki kısımdan oluşur; dosya adı ve uzantısı.

filegroup (dosya grubu). Bir birim olarak yönetilebilen bir ya da daha çok dosya.

fixed database role (sabit database rolü). Her bir için belli görevleri tanımlayan rol.

fixed server role (sabit server rolü). Database'lerin dışında server düzeyinde görevleri içeren roller.

focus (odaklanma). Kullanıcı girişi için hazır olma. Bir kontrolün aktif hale gelerek kullanım için hazır olması (seçilmesi).

folder (klasör). Mantıksal bir depo alanı. İçinde dosyaları, programları ve dokümanları içeren klasörler masaüstünde yer alırlar ve Windows 95 ve NT kullanıcı arabiriminin ana birimini oluştururlar.

Font Formatting (Karakter Biçimlendirme). İstediğiniz sayıda seçili karaktere uygulanabilecek biçimlendirme. Karakter biçimlerini uygulamak için, Format (Biçim) menüsünde Font (Yazıtipi) komutunu, Formatting (Biçimlendirme) araç çubuğunu ve klavye kısayollarını kullanabilirsiniz.

foreground (önalan). ekranda aktif pencerenin kapladığı alan.

foreign key (yabancı anahtar). Ana tablodan gelen ana anahtara karşılık ilgili alt tablolardaki alan. İlişkisel bütünlük kuralı gereği her yabancı anahtar diğer tabloda bir ana anahtarı işaret eder.

forest (orman). Bir ya da daha çok Active Directory ağacının yer aldığı alan. Forest içindeki bütün domainler ortak veritabanını kullanırlar.

format (biçim). Bir metnin renk, yazı tipi, paragraf düzeni vb. özelliklerle düzenlenmesi.

free space (boş alan). Diskte yeni bölümler (partition) yaratmak için kullanılan kullanılmayan ve formasız alanlar.

foreign key (yabancı anahtar). FK. Aynı ya da diğer bir tablodaki primary key değeri ile eşleşen kolon ya da kolon bileşeni.

fully qualified domain name (FQDN). Domain içindeki yeri itibariyle tam olarak bir domaini belirten domain adı. Örneğin. Bilgisayar1.sirket.com, bir bilgisayarı gösteren tam bir domain adıdır.

function (fonksiyon). Bir birim olarak işletilen komut kümesi. Bir ad ile ve gerekirse giriş parametreleriyle çalıştırılan fonksiyonlar belli bir işlemi yerine getirirler.

global group (global grup). Domain'in tüm üyelerinde geçerli olan gruplar.

Global Catalog (global katalog). Her domainden bir kısım kendi domaininin de bütün nesnelerini içeren Windows 2000 için özel bir domain controller. Active Directory sistemi içinde domain controller olan ilk server global katalog olur.

globally unique identifier (GUID). Tek olarak üretilen 16-bayt bir değer. Zamanı ve bir sıra numarasını içerir ve belli bir aygıtı ya da nesneyi tanımlamak için kullanılır.

Group Policy (grup politikaları). Programların, network kaynaklarının ve işletim sisteminin çalışmasını kontrol altına alan düzenlemeler. Grup politikaları bir kullanıcıya, gruba, OU'ya ya da domaine uygulanırlar.

Group Policy object (grup politikası nesnesi). Grup politikalarını oluşturmak için kullanılan ve birden çok grup politikası düzenlemesini içeren düzenleme.

grant (izin vermek). Kullanıcıya bir işlemi yapmak için izin vermek.

group (grup). Belli sayıda kullanıcıdan oluşan bir grup. Yerel ve global olmak üzere belli işlemleri yapmak için gruplar tanımlanır. Program ya da dokümanlardan oluşmuş bir küme.

hard disk (sabit disk). Sistem içinde yerleştirilmiş ve kendi sürücüsü içinde sabit olarak yer alan disk.

hardware (donanım). Bilgisayarın fiziksel kısımları. Klavye, monitör, kartlar, kablolar vb.

Hidden Text (Gizli Metin). Seçilen metni görüntülemenize ya da gizlemenize izin veren bir karakter biçimidir. Bu işlem, gizlenecek alan seçildikten sonra, Format (Biçim) menüsündeki, Font (Yazıtipi) komutu, Hidden Text (Gizli Metin) onay kutusu ile gerçekleştirilir. Word gizli metnin altını, noktalı çizgi ile çizer.

hierarchical namespace (hiyerarşik ad alanı). DNS ad alanı gibi nesnelerin bir biriyle ilgili oldukları ya da bağlı oldukları adlandırma sistemi.

home directory (kendi dizini). Bir kullanıcın kendi dosyalarına sahip olduğu dizini.

icon (simge). Program, uygulama, disk sürücü, grup vb. öğelerin küçük çizimsel biçimleri.

import computer (alan bilgisayar). Bir export server'dan bilgilerin ana kopyalarını alan bilgisayar.

identifier (tanımlayıcı). Bir database nesnesinin adı. Bir tanımlayıcı 128 karakter uzunluğunda olabilir.

identity column (identity kolonu). Değeri otomatik olarak artan bir kolon.

Infrared Data Association (IrDA). Infrared aygıtlar arasında veri transferi için kullanılan ağ protokolü.

infrared device (infrared aygıt). Infrared ışıkla çalışan aygıtlar. Yazıcı vb.

inheritance (miras, etkilenme). Bir nesnenin mevcut (üst) nesnelerden etkilenmesi. Nesneler yaratırken ve yönetimini delege ederken göz önünde bulundurulacak şeylerden birisi de inheritance (miras ya da üst düzeyden otomatik olarak alına haklar ya da düzenlemeler) dir. Bir OU içinde bir OU yaratırsanız, yeni OU bütün özelliklerini üst seviyeden alır. İşte bu işleme inheritance (miras) denir. Bu etkilenme yönetim amacına uygun olarak kullanılmalıdır. Örneğin merkezi politikaları yukarıdan aşağıya uygulamak gibi.

insertion point (ekleme noktası). Yazı ortamında metne ekleme yapılacak yer.

installable filesystem (yüklenebilir dosya sistemi). Windows 95 ve Windows NT tarafından desteklenen dosyalama sistemi.

interface (arabirim, arayüz). İki ayrı sistem arasında ilişki kuran birim.

interrupt (kesme). Bir işlemin yapılmasını sağlayan donanım sinyali.

Internet. Genel amaçlı ve uluslararası bir bilgisayar ağı. 1960'lı yıllarda geliştirilen Internet ağı bugün milyonlarca kişinin kullandığı yaygın bir ağdır. Firmalar ve şahıslar eğitim, ticari, bilgi verme, bilimsel ve genel alanlarda kullanılır.

Intranet. Internet teknolojilerinin şirket ya da organizasyon içinde etkin iletişim ve bilgi akışı için kullanımıdır.

IntelliMirror. Windows 2000 özelliği. Kullanıcıların kendi masaüstü ve yazılım düzenlemelerini her yerde ve her zaman kullanmalarını sağlayan teknoloji.

Internet Information Services (IIS). Microsoft Windows 2000 Server içinde hazır olarak yer alan bir Web server yazılımdır. Web sitesi, Web uygulaması ve Web kümeleri (cluster) yaratmayı sağlar. Belgeleri paylaştırmak ya da belgelere intranet ya da Internet yoluyla ulaşmak için kullanılan bir üründür.

IP address (ip adresi). Ağ üzerinde bir bilgisayarı ya da aygıtı tanımlamak için kullanılan 32-bit adres.

job (iş). Bir ya da daha fazla adımdan oluşan yönetim eyleminin yapılması.

join (bağlantı). İki ya da daha fazla tablo arasında bir bağlantı oluşturularak bir sonuç setinin oluşturulması.

kernel (çekirdek). İşletim sisteminin temeli. En alt düzey fonksiyonlar ve bellek yönetiminin yapıldığı yer.

key (anahtar). Bir tablo içinde bir satırı tek olarak (unique) tanımlayan bir kolon. Bakınız: Primary key.

latency (gecikme). Değişikliğin karşı tarafa yansıması için geçen süre.

legacy (diğer). Kullanılmakta olan tüm (diğer) donanım birimlerini gösterir. Plag-and-Play teknolojisine uymayan bütün donanım birimleri (eski) legacy olarak adlandırılırlar.

linked server (bağlanılan server). Diğer bir server gibi kullanılan bir OLE DB data kaynağı.

list box (liste kutusu). Genellikle dizin ve dosya adlarını içeren listeleyen kontrol.

local group (yerel grup). Bir ya da daha çok bilgisayardan oluşan ve kendi bilgisayarının kaynaklarının yönetiminde kullanılan gruplar.

local printer (yerel yazıcı). Bilgisayarın çıkışına doğrudan bağlanan yazıcı.

local variable (yerel değişken). Atanmış bir değeri olan kullanıcı-tanımlı bir değişken. Yerel bir değişken DECLARE deyim ile tanımlanır. İlk değeri de SELECT ya da SET deyim ile verilir.

lock (kilit). Çok kullanıcılı ortamda aynı kaynağa erişimin kısıtlanması.

logical operators (mantıksal operatörler). WHERE deyimiyle arama işlemlerinde kullanılan AND, OR ve NOT gibi operatörler.

login-ID. Server'a giriş yapan kullanıcı.

logon script. Kullanıcının sisteme girmesiyle birlikte otomatik olarak işletilen dosyalar.

Main ******** (Ana Belge). Main ******** (Ana Belge), Mail Merge (Adres-Mektup Birleştirme) birleştirme işleminde, birleştirilmiş belgenin her kopyasında aynı kalan metin ya da grafikleri içerir. Örneğin, yılbaşında göndereceğiniz tebriklerde metin içeriği hep aynı kalır, bunun yanında kişiler ve adresler (veriler) değişir. Burada aynı kalan metinler Main ******** (Ana Belge) oluşturur.

main directory (ana dizin). Sabit disk içinde bütün dizinleri içeren dizin (kök).

main memory (ana bellek). Programların ve verilerin geçici olarak yer aldığı ve işlemlerin yapıldığı bellek alanı.

mandatory user profile (zorunlu kullanıcı profili). Kullanıcıların zorunlu olarak uyacakları profil dosyaları.

Master Boot Record (MBR). Bir sabit disk üzerindeki ilk sektör. MBR disk için partition tablosunu içerir.

maximize (ekranı kaplama). Pencerenin masaüstünü kaplayacak biçimde en büyük boyutlarına getirilmesi.

memory(bellek). Bilgi ve programlar için geçici saklama alanı.

menu (menü). Uygulama pencerelerinde yapılacak işlemleri tanımlayan işlem grupları.

menu bar (menü çubuğu). Mönü adlarının dizili olduğu ve genellikle pencerelerin ikinci çubuğu.

Merge Fields (Birleştirme Alanları). Mail Merge (Adres mektup birleştirme), Main ******** (Asıl Belge) içine eklediğiniz birleştirme alanları, seçilmiş veri kaynağından alınan bilginin nereye ekleneceği konusunda Word'e yol gösterir. Birleştirme alanları eklemek için, Mail Merge (Adres Mektup Birleştirme) araç çubuğunda, Insert Merge Field (Birleştirme Alanı Ekle) düğmesini tıklamalısınız.

Microsoft Repository. Automation nesnelerine erişim sağlayan sistemi. Microsoft Repository, TDS paketlerinin saklanması için ilişkisel database bileşenleri içerir.

Microsoft Management Console. Yönetim araçlarını bir araya getiren bir araçtır. MMC içindeki bu araçlar konsol olarak adlandırılır. Konsollar snap-in olarak adlandırılan araçları içerirler.

Microsoft Network. The Microsoft Network (MSN), dünya çapındaki bilgisayar kullanıcıları birliğine kolay ve ucuz erişim sağlayan çevrimiçi bir hizmettir. MSN'e erişim bir Windows 95 özelliğidir MSN, işletim sistemiyle mükemmel biçimde birleştirilmiştir. MSN'i kullanarak, dünya üzerinde insanlarla haberleşebilir; son haberleri, spor, hava ve parasal bilgileri okuyabilir; teknik sorularınıza yanıt bulabilir; binlerce program arasından istediklerinizi yükleyebilir; Internet'e bağlanabilir ve diğer işlemleri yapabilirsiniz.

mirror set (ikiz set). Windows NT 4.0 ve diğer eski işletim sistemlerinde mirror (disk ikizleme) işlemi mirror setlerle yapılmaktaydı. Windows 2000'de mirror setler yerini mirrored volüme bıraktı. Mirrored volümler bir sabit diskin diğer bir sabit disk ile yedeklenmesidir. Diğer bir deyişle veriler iki diske birden yazılarak, disklerden birisinin arızalanması durumunda diğer diskin kullanılmasını sağlar.

mirrored volume (ikiz volüm). Windows 2000 Server üzerinde mirrored volüm yaratmak için en azından iki dinamik disk kullanılır. Mirrored volümler hata toleransına sahiptir. Bu arada mirrored volümler extended ya da striped olamazlar. Mirrored volüm yaratıldıktan sonra iki disk tek bir sürücü harfi ile kullanılır.

microprocessor (mikroişlemci). Bilgisayarın ana işlem birimi. Aritmetik, mantık işlemlerini ve belli sayıda komutu yerine getiren yongalar.

minimize (simge durumuna getirme). Pencerenin masaüstünde görünmeden görev çubuğunda yer alması.

MMC. Microsoft Management Console. Yönetim araçlarını bir araya getiren bir araçtır. MMC içindeki bu araçlar konsol olarak adlandırılır. Konsollar snap-in olarak adlandırılan araçları içerirler.

MMC snap-in. MMC içine eklenen araçlar. Örneğin Active Directory Users and Computers aracı MMC içine eklenerek gerek durulduğunda bir MMC ortamından diğer yardımcı programlarla birlikte kullanılır.

mode (kip). İşletim sistemi, sürücü ya da bir yazılımın çalışma biçimi. Yazılımın çalışma kipi işletim sistemi kaynaklarını, bellek ve işlemci kullanımı ile ilgilidir. Bkz. Protected mode.

modem. Bilgisayarın telefon hatları üzerinden birbirlerine bilgi iletmesini sağlayan aygıt.

mouse (fare). İşaretleme aygıtı. Düğmelerine basarak nesneleri seçer. Fare bir nesneyi bir yerden bir yere de sürükleyebilir.

multimedia (çoklu ortam). Ses, çizim ve video gibi değişik ortamlardaki verilerin birlikte kullanılması. Windows 95 multimedya özelliklerine sahip bir işletim sistemidir.

multimaster replication (çok asıllı replikayon). Bürün domain kontroller bilgisayarların directory bilgisini güncelleyebildiği replikasyon. Windows 2000 Active Directory replikasyonu bu şekilde çok asıllı bir replikasyon işlemidir.

multi-tasking (çok-görevlilik). Bir çok uygulamanın (programın) aynı anda çalıştırılması. Windows NT öncelikli çok görevliliğe sahip bir işletim sistemidir. Bkz. pre-emptive multitasking.

mutex. Mutual Exclusion Service.

mutual exclusion service. Bir komut sürecinde sadece bir iş parçacığının (thread) çalışmasını sağlayan bir yazılım tasarım tekniği.

named pipe. İşlemler arası iletişim mekanizması.

name resolution (ad çözümleme). Sayısal IP adresi değerlerinin karşılığı olan domain adlarını bulmak ay da tam tersi.

network (ağ). Birden çok bilgisayar ve çevre biriminin ortak kullanımını sağlayan işletim biçimi.

network adapter (ağ kartı). Bilgisayarı kablo ile diğer bilgisayara fiziksel olarak bağlanmasını sağlar.

network driver (ağ sürücüsü). Ağın içinde yer alan bir sabit disk ya da dizin.

network printer (ağ yazıcısı). Ağ içine bütün kullanıcılar tarafından kullanılabilen ortak yazıcı.

non-windows application (Windows dışı uygulamalar). Bellek yönetimi, sanal bellek vb. özelliklere sahip olmayan ancak Windows ortamında çalışan programlar.

Normal Template (Normal Şablon). Normal Template (Normal Şablon), herhangi bir belge için genel amaçlı bir şablondur. Word'ü başlattığınızda ya da standart araç çubuğundan New (Yeni) düğmesine bastığınızda, Word Normal şablona dayalı yeni ve boş bir belge yaratır.
Varsayılan belge biçimlendirmesini ya da içeriğini değiştirmek için bu şablonu değiştirebilirsiniz.

object (nesne). Bir veri ya da masaüstünde herhangi bir şey için kullanılan genel terim. Bir Active Directory bileşeni. Kullanıcılar, gruplar vb. Nesne temelli ortamda bütün bileşenler birer nesne olarak yer alırlar. Programlanırlar ya da yönetilirler.

Offline folder (çevrim dışı klasör). Çevrimiçi klasör kullanımı teknolojisi ise Windows 2000'in tanıtımlarında vurgulandığı gibi özellikle hareketli (tek başına ve şirket ağına bağlı olarak notebook bilgisayar kullanan kullanıcılar) kullanıcıların verilerini online ve offline durumdayken kullanmalarını sağlar.

operator. Aritmetik ya da mantıksal işlemler yapmak için kullanılan özel simgeler (karakterler).

open (açmak). Bir belgeyi ya da tabloyu yükleyerek pencereye getirmek. Bir pencereyi aktif duruma getirmek.

page (sayfa). Bellekte belli bir kapasitedeki alan.

Paragraph Mark (Paragraf İmi) ((). Paragrafı bitirmek için ENTER tuşuna bastığınızda Word'ün eklediği yazıcıdan basılamaz () karakterdir. Paragraph Mark (Paragraf İmi), sizin paragrafa uyguladığınız biçimlendirmeyi de içerir. Standart araç çubuğundaki düğme ile ekranda görünmesi sağlanır.

partition (bölüm). Sabit disk üzerinde ayrı bir bölüm.

password (parola / şifre). Kullanıcı için programa giriş izni.

path (yol). Sürücü ve dosya adlarına ulaşmada kullanılan terim.

peer-to-peer (eşler arası). Bilgisayarlar arasında uygulama ve dosya paylaşımını sağlayan network şekli.

peripheral unit (çevre birimi). Bir bilgisayar sisteminde ana bilgisayarın yanında yer alan yazıcı, modem, vb. yan birimler.

permission (izin). Bir dizin, dosya ya da bir aygıtla ilgili olarak kullanıcılara verilen yetkiler.

parameter (parametre). Bir query ya da stored procedure çalıştırıldığında kullanılan bir bilgi. Parametreler sayesinde aynı query ya da stored procedure, farklı değerlerle birlikte birçok kez kullanılabilir.

physical name (fiziksel ad). Bir dosyanı yer aldığı yol (path).

Plug-and-Play. Donanım birimlerinin otomatik olarak tanınması ve yazılımların kuruluşlarının otomatik olarak yapılmasını sağlayan donanım ve yazılım tasarım teknolojisi.

port (çıkış). Bilgisayardan çıkış ve bir aygının takıldığı bağlantı yerleri.

pre-emptive multitasking (öncelikli çok görevlilik). Kullanıcıya en iyi şekilde yanıt vermeyi amaçlayan ve buna göre işlemcinin kontrolünü programın aldığı işletim biçimi.

primary domain controller (ana domain kontrol birimi). Primary Domain Controller. NT Server'ın bir domain'inde merkezi yönetim amaçlı kurulması. Ana domain kontrol birimi kullanıcı veritabanına sahiptir. Domain kullanıcılarının sisteme girişi ana kontrol birimi üzerinden kontrol edilir.

primary partition (ana bölüm). Diskin işletim sistemi tarafından işaretlenen bölümü Bir diskte maksimum dört bölüm bulunur. Eğer ek bir bölüm varsa bu üç olur.

process (program). Çalışmakta olan bir uygulama, program.

program. Belli bir işlevi olan komut dizisi.

primary key (ana anahtar). PK. Bir tablo içindeki bir satırı tek olarak (unique) tanımlayan kolon ya da kolonlar bileşimi.

property (özellik). Bir nesnenin renk, yer vb. durumlarını açıklayan bilgileri.

protected mode (korumalı kip). Intel 386 mikroişlemcinin bellek kontrolü yaparak adresleri, giriş/çıkış kapılarını, fonksiyon çağırmalarını yönettiği bir işletim biçimi. Bir uygulamanın korumalı kipte çalışması; uygulamanın sanal bellek alanlarından yararlanması anlamına gelir.

protocol (protokol). İki (yazılım) biriminin birbiriyle iletişiminin tanımlanması. Ağ üzeride iki bilgisayarın kullandığı dil.

publish (yayınlama). Verilerin replikasyon için hazırlanması. Windows 2000 Server ve Internet Information servisleri belgelerin Intranet ve Internet ortamında yayınlanması sağlar. Windows 2000 yayınlama için WebDAV (HTTP/1.1 için yeni bir ekleme), Microsoft FrontPage Server Extensions ve FTP teknolojilerine sahiptir.

query (sorgu). Tablolardaki saklı verilerin üzerine kurulmuş sorgular. Sorgular tablolarda yer alan verilerden istenilen verilerin seçilmesini sağlarlar]]>