Bilişim Hukuku- Facebook Üzerinden Hakaret

facebook.com adresli internet sitesi üzerinden hakaretlerin çoğaldığı bir dönemdeyiz. Hakaret eyleminin oluşumunda baz alınacak kanun maddesi yine TCK 125 olacaktır. Olayın bilişim hukuku ile ilgili bölümü yalnızca suçun işlenişi bakımındandır.

Facebook hesabında hesap sahibi, kendi profil sayfalarında hakaret eylemini gerçekleştirebi leceği gibi, bir diğer kullanıcının profilinde veyahut Kısa Mesaj yordamıyla suçu işleyebilir. Yine fotoğraflara, paylaşılan verilerin altındaki yorum bölümlere ileti eklenerek hakaret suçu işlenmiş olabilir.

Facebook üzerinden yapılan hakaret eylemleri, kamuya açık bölümlerde gerçekleştiği takdirde Basın Savcılığı'nın görev alanına girmektedir. KM yoluyla gönderilen bir mesaj içeriğindeki hakaret eyleminde ise görev, Cumhuriyet Savcılığı'ndadı r. Hakaret suçu şikayete bağlı olduğundan, şikayet olmaksızın suç re'sen takip edilmeyecektir.

Burada önem arz eden konu, "ispat" olmaktadır. Suçun işlendiğinin ispatı yalnızca bir yazıcı çıktısı, ekran görüntüsü (screenshot) ile mümkün değildir. Ceza muhakemesinde asli veya tali delil yoktur. Fakat delil değeri hukukçularca tartılır ve değerlendirilir . Kanaatimce "Print Screen" denilen ekran görüntüsünün çıktısı, zaruri olmayan durumlarda delil olarak değerlendirilme melidir. Elektronik ortamda işlenen bir suç dolayısıyla elektronik deliller kullanılmalıdır . Sahte hesap açılarak, kişilerin kimliklerinin kullanılarak suç işlenebildiği üzere, delil niteliği yine hukukçularca değerlendirilec ektir.Ayrıca yine bir IP numarasının bulunması da Facebook üzerinden hakaret fiili için hükme esas teşkil edecek bir delil sayılamaz. Yalnızca ekran görüntüsü veya yazıcı çıktısının bir soruşturmanın tetikleyicisi dahi olamayacağı görüşündeyiz. Elektronik verilerin delil vasfı kazanması, yine bu verilerin manipülasyon yapılmadan ilgili mercilere sunulması ile mümkündür.

Şikayet dilekçesi formatı genel olarak aşağıdaki gibidir:

... CUMHURİYET SAVCILIĞI'NA
Müşteki: ... (TC Kimlik No, Adres)
Sanık: (Biliniyorsa) ... (Adres)
Suç Tarihi: ../../....
Olaylar:
1. Suç tarihinde, "www.facebook.c om" isimli internet sitesindeki ... numaralı Facebook hesabıma, ... numaralı ve ... isimli Facebook hesabından "...." şeklinde hakaret içerikli mesaj gönderilmiştir. (Ek.X)
2. Hakaret eylemini gerçekleştiren kişinin cezalandırılmas ını arz ve talep ederim.

Hukuki Deliller: (Bu bölümün adli bilişim uzmanı tarafından yapılacak inceleme doğrultusunda doldurulması gerekmektedir.)
Sonuç ve İstem: Sanık hakkında gerekli kovuşturmanın yapılarak cezalandırılmas ı için kamu davası açılmasına karar verilmesini arz ve talep ederim.

(Tarih)
Şikâyetçi: ...
(İmza)


Dilekçenin yazılması ve özellikle delillerin sunulması avukat tarafından icra edilmelidir. Bu konuda yapılacak hatalar, kovuşturmanın yapılamaması sonucu doğurabilir.

Hakaret fiili 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda şu şekilde düzenlenmiştir:

Hakaret

MADDE 125. - (1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden ya da yakıştırmalarda bulunmak veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabi lmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilât ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.

(3) Hakaret suçunun;

a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,

b) Dinî, siyasî, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinde n, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,

c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,

İşlenmesi hâlinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz.

(4) Ceza, hakaretin alenen işlenmesi hâlinde, altıda biri; basın ve yayın yoluyla işlenmesi hâlinde, üçte biri oranında artırılır.

(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır.

Mağdurun belirlenmesi

MADDE 126. - (1) Hakaret suçunun işlenmesinde mağdurun ismi açıkça belirtilmemiş veya isnat üstü kapalı geçiştirilmiş olsa bile, eğer niteliğinde ve mağdurun şahsına yönelik bulunduğunda duraksanmayacak bir durum varsa, hem ismi belirtilmiş ve hem de hakaret açıklanmış sayılır.

İsnadın ispatı

MADDE 127. - (1) İsnat edilen ve suç oluşturan fiilin ispat edilmiş olması hâlinde kişiye ceza verilmez. Bu suç nedeniyle hakaret edilen hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı verilmesi hâlinde, isnat ispatlanmış sayılır. Bunun dışındaki hâllerde isnadın ispat isteminin kabulü, ancak isnat olunan fiilin doğru olup olmadığının anlaşılmasında kamu yararı bulunmasına veya şikâyetçinin ispata razı olmasına bağlıdır.

(2) İspat edilmiş fiilinden söz edilerek kişiye hakaret edilmesi hâlinde, cezaya hükmedilir.

İddia ve savunma dokunulmazlığı

MADDE 128. - (1) Yargı mercileri veya idarî makamlar nezdinde yapılan yazılı veya sözlü başvuru, iddia ve savunmalar kapsamında, kişilerle ilgili olarak somut isnadlarda ya da olumsuz değerlendirmele rde bulunulması hâlinde, ceza verilmez. Ancak, bunun için isnat ve değerlendirmele rin, gerçek ve somut vakıalara dayanması ve uyuşmazlıkla bağlantılı olması gerekir.

Haksız fiil nedeniyle veya karşılıklı hakaret

MADDE 129. - (1) Hakaret suçunun haksız bir fiile tepki olarak işlenmesi hâlinde, verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceğ i gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

(2) Bu suçun, kasten yaralama suçuna tepki olarak işlenmesi hâlinde, kişiye ceza verilmez.

(3) Hakaret suçunun karşılıklı olarak işlenmesi hâlinde, olayın mahiyetine göre, taraflardan her ikisi veya biri hakkında verilecek ceza üçte birine kadar indirilebileceğ i gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.

Kişinin hatırasına hakaret

MADDE 130. - (1) Bir kimsenin öldükten sonra hatırasına en az üç kişiyle ihtilât ederek hakaret eden kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Ceza, hakaretin alenen işlenmesi hâlinde, altıda biri oranında artırılır.

(2) Bir ölünün kısmen veya tamamen ceset veya kemiklerini alan veya ceset veya kemikler hakkında tahkir edici fiillerde bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.


125. maddenin gerekçesi ise şu şekildedir:

MADDE 125.– Madde metninde hakaret suçu tanımlanmıştır. Hakaret fiillerinin cezalandırılmas ıyla korunan hukukî değer, kişilerin şeref, haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı, diğer fertler nezdindeki saygınlığıdır.

Bu düzenlemede 765 sayılı Türk Ceza Kanununda benimsenen hakaret ve sövme suçu ayırımı kaldırılmıştır.

Hakaret suçunun oluşabilmesi için, kişiye somut bir fiil veya olgu isnat edilmelidir. Örneğin, kamu görevlisinin bir kişiden bir iş karşılığında belli bir miktar rüşvet aldığı yönünde isnatta bulunulması durumunda hakaret söz konusudur. Kişiye isnat olunan somut fiilin gerçek olup olmamasının, hakaret suçunun oluşması bakımından bir önemi yoktur. Ancak, iddia olunan hususun gerçek olduğunun ispat edildiği durumlarda, fail cezalandırılmay acaktır.

Keza, kişiye herhangi bir olayla irtibatlandırma dan, soyut olarak yakıştırmalarda bulunulması hâlinde de, hakaret suçu oluşur. Kötü bir niteliği veya huyu ifade eden sözler, somut bir fiil veya olguyla irtibatlandırıl madıkları hâlde, yine de hakaret suçunu oluştururlar. Örneğin, bir kimseye “serseri”, “alçak”, “hayvan” denmesi hâlinde, somut fiil isnadı söz konusu değildir. Aynı şekilde kişiye soyut olarak “hırsız”, “rüşvetçi”, “sahtekâr”, “fahişe” gibi yakıştırmalarda bulunulması hâlinde de hakaret suçu oluşmaktadır. Kişinin bedenî arızasını ifade etmekle veya kişiye bir hastalık izafe etmekle de hakaret suçu işlenmiş olur. Örneğin, kişiye “kör”, “şaşı”, “topal”, “kambur”, “kel” vs. demekle; kişiye “psikopat”, “frengili” veya “AİDS’li” demekle, hakaret suçu işlenmiş olur.

Dikkat edilmelidir ki; davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleştirilm esi gerekir. Kişiye onu toplum nazarında küçük düşürmek amacına yönelik olarak belli bir siyasî kanaatin isnat edilmesi hâlinde de hakaret suçu oluşur. Örneğin, bir kişiye “faşist”, “komünist” veya “mürteci” demekle, hakaret suçu işlenmiş olur. Bir kişiye izafeten söylenen sözün veya bulunulan davranışın o kişiyi küçük düşürücü nitelikte olup olmadığını tayin ederken, toplumda hâkim olan telâkkileri, örf ve âdetleri göz önünde bulundurmak gerekir.

Hakaret suçu, kişi muhatap alınarak işlenebilir. Bu durumda huzurda hakaret söz konusudur.

Hakaret suçu, kişinin gıyabında da işlenebilir. Kişiye hazır bulunmadığı bir ortamda veya doğrudan muttali olamayacağı bir surette hakaret edilmesi durumunda, gıyapta hakaret söz konusudur. Ancak, gıyapta hakaretin cezalandırılabi lmesi için, fiilin mağdurun gıyabında ve fakat en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir. Bu kişilerin toplu veya dağınık olmalarının suçun oluşumu üzerinde bir etkisi yoktur. Bir veya iki kişiyle ihtilat ederek de mağdura hakaret edilebilir. Bu gibi durumlarda da esasında bir haksızlık gerçekleşmekted ir. Ancak, izlenen suç siyaseti gereğince, gıyapta hakaretin cezalandırılabi lmesi için, mağdurun gıyabında en az üç kişiyle ihtilat edilerek, yani en az üç kişi muhatap alınarak hakaretin yapılması şart olarak aranmıştır.

Maddenin ikinci fıkrasında, hakaretin mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir mesajla yapılması hâlinde, birinci fıkra hükmüne istinaden cezaya hükmedileceği kabul edilmiştir. Buna göre, kişiyi muhatap alan mektup, telgraf, telefon ve benzerî araçlarla yapılan hakaret de, huzurda hakaret olarak cezalandırılmal ıdır.

Maddenin üçüncü fıkrasında, hakaret suçunun kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenmesi, bu suçun bir nitelikli hâli olarak kabul edilmiştir. Keza, hakaret suçunun dinî, siyasî, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinde n, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı ya da kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle işlenmesi hâlinde, verilecek cezanın bir yıldan az olamayacağı hüküm altına alınmıştır.

Maddenin dördüncü fıkrası hakaret suçunun alenen işlenmesi, bu suçun bir nitelikli şekli olarak kabul edilmiştir. Aleniyet için aranan temel ölçüt, fiilin, gerçekleştiği koşullar itibarıyla belirli olmayan ve birden fazla kişiler tarafından algılanabilir olmasıdır.

Keza, aleniyetin basın ve yayın yoluyla gerçekleşmesi durumunda artırma oranı ayrıca düzenlenmektedi r.

Maddenin son fıkrasında, kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde, suçun kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

kaynak:hukuki.n et

Tüm forumdan rastgele konular:

  • » Java da Kağıt Karma
  • » Kyoto Protokolü imzalandı
  • » Serçeşme'nin Kubbesi Nasa'dan
  • » Soner Arıca ( 05.02.1966)
  • » Sosyolog Binnaz Toprak: Kutlu Doğum...
  • » Bülent Ortaçgil Bronx?ta!
  • » ‘Mucit Dursun’ inişi hesaba...
  • » Atatürk'e Göre Atatürk...
  • » Ehlibeyt Yası Matemi 15 - 16 Aralık İmam Hasan'ın Yas-ı...
  • » Sigara Bıraktıran Küllük

Aynı kategoriden rastgele konular:

  • » Google’da liste başı olun
  • » ABD internetten dünyayı röntgenliyor
  • » Apple'da büyük hayal kırıklığı!
  • » Twitter Facebook'tan ne öğrenebilir?
  • » Sosyal medya nedir?
  • » Facebook Paylaşım, Konum, Etiket ve...
  • » En Uygun Sosyal Medya Paylaşım Zamanları
  • » Facebook profilinizi değiştirin
  • » Mobil internet kullananların sayısı ne...
  • » WhatsApp'ın CEO'su en büyük rakiplerini...