Gösterilen Sonuçlar: 1 ile 4 ve 4

Konu: İzmir Bergama Tahtacıları (Alevileri)

  1. #1
    Forum Gönüllüsü SuLTann - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik Tarihi
    13-07-2011
    Mesajlar
    6.398
    Ettiği Teşekkür
    55
    261 mesaja 302 teşekkür aldı
    Tecrübe Puanı
    30

    Standart İzmir Bergama Tahtacıları (Alevileri)

    Bergama Türkiye’nin en çok köyü olan ikinci ilçesidir. 114 köyü vardır. Bu köylerden 9’u Alevi köyleridir: Narlıca Köyü, Pınarköy Köyü, Tepeköy, Yalnızev Köyü, Kapukaya Köyü, Demircidere Köyü,Sarıdere Köyü, Yerlitahtacı Köyü, Gültepe Köyü (Önceki adı karalarbaşı).

    Yukarıda isimlerini yazdığım beş köy Çepni, diğerleri Tahtacı köyleridir.


    Tahtacı çoktandır geleneksel mesleklerini ve köylerini terketmiş, geçimlerini sağladıkları ilçe ve il merkezlerine, daha uzaklara, hatta dünyanın dört bir yanına dağılmışlardır. Bu günlerde 4 Tahtacı köyündeki toplam nüfus 500’ü ancak geçer: Yerlitahtacı182, Demircidere 250, kapukaya 32 Gültepe 50. Buna karşılık Bergama ilçe merkezinde Feyzipaşa Mahallesi Tahtacıların yığun olarak yaşadıkları yerlerdendir.

    Bergama’nın komşu ilçesi Kınık’a bağlı bir Tahtacı köyü 60’lı 70’li yıllarda köylerini köylerini terk ederek tamamen Bergama’ya göçmüştür. Tarihimize göre Bergama’da köyleriyle birlikte 2000 Tahtacı yaşamaktadır. Tahtacılar gelenleri ile yaptığımız görüşmelerde, bu sayının doğru olmadığını Tahtacı nüfusunun daha fazla olduğunu belirlemişlerdir.


    Halen Tahtacıların yaşadığı 4 köyün öğrencileri taşımalı eğitim sistemi ile yakın merkezlere taşımaktadır.

    Bergama’daki Tahtacılar iki aşiretten oluşur. Yerli tahtacı, Kapukaya (Yukarı mahalle), Gültepe Kahyalı (burada keeli deniyor), Kapukaya (Aşağı mahalle) Üsküderli / Sivri Külahlılar aşiretindendir. Yine Enalanlılar da Üsküdarli / Sivrikülahlı aşiretindendir. Demircidere köyü’nün hangi aşiretten olduğunu öğrenemedik.

    Yerlitahtacı ile Kapukaya birbirine komşu, ilçe merkezine 7 km uzaklıkta köylerdir. Bu iki köyün arası da 7 km’dir. Demircidere Kozak yaylasında, Bergama’nın en uzak köylerinden biridir. İlçe merkezine 44 km uzaklıktadır. Gültepe de Madra dağında, ilçeye 34 km. uzaklıkta bir Tahtacı köyüdür.

    Bu köylerden en eskisi hangisidir ?

    Yerlitahtacı ile Demircidere en eski köyler olara öne çıkmaktadır. Bilindiği gibi Tahtacılar konargöçer topluluklar iken, sonradan yerleşik yaşama geçmişlerdir. Yaşlılarımızın bize söyledikleri şudur: ‘Biz Adana’dan çıkıp buralara geldik. Çıkış yerimiz Adana Pozantı’dır.’ Hangi yıllar ? Belirsiz. Kaynaklar, Pirimiz Durhasan Dede’nin ölümünden sonra onun dul işine göz koyan Adana’daki en yetkili devlet büyüğünün Tahtacılar üzerinde büyük bir baskı kurduğu, çatışmalar çıktığı, zulümler, ölümler olduğunu kaydeder. Sonuçta Tahtacılar Adana’da dağılırlar. Bu 1700’lü yılların sonu olmalıdır. Yine yaşlılar bir uğrak/ara durulama yerinin Aydın ortaklar olduğunu belirtirler.

    Daha sonraki durak Bergama’dır. Dikili taraflarında kaynarca taraflarına giderler. Ovadır, batakdır. Sıcaktan sinekten bulanırlar. Onları dağlar çeker. Bergama’ya dönerler. Çukurbağ mahallesinde iskan edilmeye çalışılır. Sadırvan semtindeki bedesten aşirete verilir. 1940’lı yıllara kadar bedesten köyün malıdır. 1940’lı yıllarda bir işe yaramadığını gerekçesiyle satılır. Tahtacılar Çukurbağ’da da duramazlar. Geyikli Dağına doğru hareketlenirler. Önce Gıranyurdu’na konarlar. Oradan Öletlibelen’e geçerler. Bergama’da kayıtlara geçen 1838-1842 yıllarında büyükbir veba salgını olmuştur. Gıranyurdu’nda insanların kırılması, kitlerler halinde ölmesi(Günde 3 ölüm bile görülmüştür. Sonucu Öletlibelen’e geçilmiştir. Burada da ölümleri arkası kesilmemiş, sonunda yavaş yavaş bugünkü Yerlitahtacı köyüne tek odalı toprak damlı evler yaparak yerleşmeye başlamışlar.

    Biz önce Gıranyurdu’nun ardından da Öletlibelen’in terk edilmesini Bergama’daki veba salgınına bağlıyoruz. Tarih 1940’lı yılların sonu olmalıdır. O sıralarda Köy, 12 haneli bir rum köyüdür. Zaman içerisinde Rum nüfus azalır. Sonunda Rumlar tamamen göçüp giderler. Köyün adındaki “Yerli” sözcüğü daha önceki yerleşik Rumları, “Tahtacı” sözcüğü de sonradan gelip buraya yerleşen atalarımızı ifade etmektedir. Bir zaman köyde yaşayan Rumlardan kalan bazı yer isimleri halen kullanılmaktadır.
    Araştırmacı Sinan Kahyaoğlu, “Ege’de en eski Tahtacı köyünün tarihi 250 yıldan öteye gitmektedir” demektedir. Çocukluğumda yaşlılar “bizim köy200 yıllıktır” derlerdi. Aradan 50 yıl geçtiğine göre Sinan Kahyaoğlu’nun ifadesi doğrudur diyebiliriz.

    Yerlitahtacı köyü’nde kutsal yerler çoktur. Geyikli Baba, Bazayıt Dede ve Genç Dedesi. Mezarlıktaki Dede Mezeri, İmamın mezeri, Derviş Dede, Yaren Dedesi, Panafır Dede, Dibecik Dedesi, kayabaşı ilk akla gelenler.

    Demircidere köyü de aşiretin bir kolunun Bergama’dan daha ileri yakınındaki Kozak yaylasına yerleşmesi ile oluşmuştur.Belgelerde eski adı Temurcudere olarak geçer.

    Demircidere Köyü’nde iki kutsal yer bulunmaktadır. Biri köyün üst yanındaki fıstık çamlarının altındaki yatır, diğeri de Demircidere ile AşağıBey köyleri arasında yol üzerinde kabaağaçların(ulu meşe ağaçların) içindeki yatırdır. Demircidere köylüleri adaklarını ikinci yatırda yaparlar.

    Kapukaya ile Gültepe köyleri Cumhuriyetin ilk yıllarında kurulmuşlardır.

    Kapukaya köyüne yerleşen Tahtacılar önce kozak yoluna yakın, şimdiki köy yolunun başlarındaki alana konmuşlar. Burada eşkiyaların rahat vermemesi sonucu, eski bir yörük köyü(İncecikler’in bir parçası) olan bugünkü köye çekilmişlerdir. Farklı yerlerden başka Tahtacıların da gelmesiyle Yörükler yerlerini, yurtlarını, evlerini, Tahtacılara satmışlar ve kendi köylerine çekilmişlerdir.

    Eskide Kapukaya’nın da bir Aşağı mahallesi vardı. 1970’lerden sonraki birkaç yıl içinde Bergama Feyzipaşa Mahallesine göçmüşlerdir.

    Kapukaya köyünde Kepenekli Dede, Çıbab Dedesi, eski okuldaki yatır kutsal yerlerdir.
    Gültepe köyü de yine dağınık bir şekilde göçebe yaşayan Tahtacıların yıllar içinde karalar köyünün yukarısını yurt tutmasıyla kurulmuştur. ilk adı Karalabaşı ike 1991 yılında Gültepe ismini almıştır.

    Gültepe’de de bir yatır vardır: Resul Dede köyünün hemen yakınında, Aykırı çeşmelere giden yol üzerindedir.
    Bergama’da bir süre yerleşilen sonra dağılan kaybolan Tahtacı köyleride vardır: Mahmudiye Tahtacı ve Akçaalan gibi. Bu konular da araştırmayı gerektirmektedir. Bugün Bergama’nın Mahmudiye isimli bir köyü vardır. Sunni inançlıdır.

    Acaba Mahmudiye Tahtacı köyü Sünnileşmişmidir ? Yoksa dağılıp daha sonra Kapukaya ve Gültepe köylerindemi toplanmışlardır ?

    Musa Güneş
    Kaynaklar: Hasan Çetin, Cafer Akkılıç, Süleyman Şengül, Fatma Ardıç, Sinan Kahyaoğlu

    alevikoyleri.com

    Tüm forumdan rastgele konular:

    • » İşte cemaatlerin referandum oyu
    • » Diyanet: 'Alevilik diye bir din yok'
    • » Dijital Medya Uzmanı
    • » Kriz tüketim mallarını vurdu
    • » Atlantis'ten jubile
    • » Sevilay Yükselir kovuldu
    • » Kadere İman, Hayır ve Şer Allah’tandır,...
    • » Merhaba
    • » Atatürk'ün Türk Çocuklarına Yönelik...
    • » 'AKP'nin siyaseti buraya getirdiğine...

    Aynı kategoriden rastgele konular:

    • » Battal gazi ocaği
    • » Kayserideki Alevi Köyleri
    • » Erzincan'in Cemevleri (Listesi)
    • » Saribal ocaği
    • » Imam zeynel abidin ocaği
    • » Ali Pir Civan Ocağı
    • » Artvin Alevi Köyleri
    • » Çorum Alevi köyleri
    • » Çorum Alevi Köyü Mecitözü
    • » Imam musa-i kazim ocaği
    ALİ ÇOKTUR ŞAH-I MERDAN BULUNMAZ.

    Dönen dönsün, ben dönmezem yolumdan...

    MUSTAFA ŞEREF,
    KEMAL GURUR,
    ATATÜRK ONURDUR...

    Memleketim Yozgat Yemen'dir ilim
    Horasan köyünden geliyor pirim
    Kırklar binasında var oldu yerim
    Sıfatı Zöhre Ana Ali'dir dilim.
    Pir Zöhre Ana

  2. #2
    Üyemiz
    Üyelik Tarihi
    08-11-2016
    Yaş
    24
    Mesajlar
    55
    Ettiği Teşekkür
    0
    1 mesaja 1 teşekkür aldı
    Tecrübe Puanı
    4

    Standart

    Bilmediğimiz birçok köy varmış.

  3. #3
    Yeni Üye
    Üyelik Tarihi
    10-11-2019
    Mesajlar
    1
    Ettiği Teşekkür
    0
    0 mesaja 0 teşekkür aldı
    Tecrübe Puanı
    0

    Standart İsim deiştirilmesi

    Beyfendi ben tekkedere mahallesinin muhtarıyım tekkedere yazdığınız mahalle yörük köyüdür sizin aslında bahsettiğiniz köy sarıderedir sizden ricam bu ismin değiştirilmesidir.

  4. #4
    Söz Ola Beri Gele donanma44 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik Tarihi
    06-12-2007
    Bulunduğu Yer
    Şırnak
    Mesajlar
    9.757
    Ettiği Teşekkür
    117
    202 mesaja 250 teşekkür aldı
    Tecrübe Puanı
    30

    Standart

    Alıntı Emin Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster
    Beyfendi ben tekkedere mahallesinin muhtarıyım tekkedere yazdığınız mahalle yörük köyüdür sizin aslında bahsettiğiniz köy sarıderedir sizden ricam bu ismin değiştirilmesidir.
    Emin bey merhaba, öncelikle Zöhre Ana Foruma hoşgeldiniz.
    İçerik başka bir siteden olduğu gibi sitemize aktarılmıştır. Söylediklerinize istinaden içerik güncellenecektir. İginiz için teşekkür ederim.
    [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...] - [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...] -[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...] - [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

    [Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

Konu Bilgileri

Bu konuyu görüntüleyenler

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

HAK SAHİPLERİNE ve YASAL MAKAMLARA Sitemiz, hukuka, yasalara, telif haklarına ve kişilik haklarına saygılı olmayı amaç edinmiştir. Sitemiz, 5651 sayılı yasada tanımlanan "Yer Sağlayıcı" olarak hizmet vermektedir. İlgili yasaya göre, site yönetiminin hukuka aykırı içerikleri kontrol etme yükümlülüğü yoktur. Bu sebeple, sitemiz uyar ve kaldır prensibini benimsemiştir. Telif hakkına konu olan eserlerin yasal olmayan bir biçimde paylaşıldığını ve yasal haklarının çiğnendiğini düşünen hak sahipleri veya meslek birlikleri, [email protected] mail adresinden bize ulaşabilirler. Buraya ulaşan talep ve şikayetler Hukuk Müşavirimiz tarafından incelenecek, şikayet yerinde görüldüğü takdirde ihlal olduğu düşünülen içerikler sitemizden kaldırılacaktır. Ayrıca, mahkemelerden talep gelmesi halinde hukuka aykırı içerik üreten ve hukuka aykırı paylaşımda bulunan üyelerin tespiti için gerekli teknik veriler sağlanacaktır.