Türkiye’nin ilk Alevilik Araştırma Enstitüsü 6 Temmuz 2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan karar doğrultusunda İnönü Üniversitesi bünyesinde kuruldu. “Alevilik konusunda bilimsel temel üzerine oturmuş doğru bilgiyi hem akademik camiaya hem de topluma anlatmamız lazım… Enstitümüz toplumda Alevi Sünni bütünleşmesini, kaynaşmasını, Alevilikle ilgili toplumda oluşan ön yargıları da ortadan kaldırma adına bilimsel bir sorumluluk da üstlenmiş olacak.” diyen İnönü Üniversitesi Alevilik Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mehmet Dönmez ile enstitünün hayata geçişini, yapılan çalışmaları, enstitüde verilen dersleri ve daha fazlasını konuştuk.

Alevilik Araştırma Enstitüsü ne zaman kuruldu?
6 Temmuz 2018 tarihli Resmi gazetede yayınlanan karar ile İnönü Üniversitesinde Alevilik Araştırma Enstitüsü resmi olarak kuruldu. Bu Enstitüsü’nün kurulması ve bu aşamaya gelene kadar resmi bazı prosedürlerin olması lazımdı. Bu enstitünün kurulmasında büyük emek veren, sorumluluk üstlenen, adeta taşın altına elini koyan Sayın rektörümüz Prof. Dr. Ahmet Kızılay’a Ben teşekkür etmek istiyorum.

Malatya’da Alevilikle ilgili STK’lar, Cem Vakfı, Zeynel Abidin Vakfı, Hacı Bektaşi Veli Kültür Merkezi Vakfı gibi birimler İnönü üniversitesi bünyesinde Alevilikle alakalı bir enstitünün kurulmasının gerekli olduğunu, Alevi gençlerinin bu enstitüde eğitim alması gerektiğini, Aleviliğin bilimsel olarak doğru bir şekilde, kamuoyuna öğretilmesi zamanının artık geldiğini ve böyle bir enstitüye ihtiyaç olduğunu sıklıkla Hem bana hem de Sayın rektörümüze toplantılarda, bir araya gelmelerimizde dile getiriyorlardı. Önceki valimiz Ali Kaban Bey bu enstitünün kurulmasında çok büyük sorumluluk üstlendi. Rektörümüzü cesaretlendirdi STK’ları biraraya getirerek enstitü ile ilgili istişarelerde bulunduk. Eski Milli Eğitim Bakanımız İsmet Yılmaz çok ciddi insiyatif üslendi ve sürece sahip çıktı. Enstitü kurulurken Türkiye’de çok ciddi bir heyecan yarattı. Bu enstitü Alevilik ismiyle Türkiye’de kurulan ilk enstitü olma özelliğine sahiptir. Böylece Malatya’mıza ve İnönü üniversitesi ‘ne Türkiye’de ilk olan bir enstitüye kazandırmış olduk.

Geçen 6 aylık süreçte kendi altyapımızı enstitü olarak oluşturmaya çalıştık. İdari birimlerimizi, yönetim kurumumuzu oluşturduk. Ve geçen ayda YÖK’e müracaat ederek Alevilik-Bektaşilik Araştırmaları Anabilim Dalının Enstitü bünyesinde kurulmasına YÖK onay verdi. Alevilik araştırmaları yüksek lisans programının açılmasına da YÖK onay verdi. 15 gün önce ilana çıkarak enstitümüzün ilk öğrencilerini almış olduk. 5 günlük bir ilan sürecinde 106 öğrenci Yüksek lisans için bize müracaat etti. Basında kamuoyunda hiçbir şekilde yüksek lisans alımı duyuru olmadığı halde, sadece üniversitemizin web sayfasına bu ilanı koyabildik. Çok kısıtlı bir zamanda olmasına rağmen 106 tane öğrenci müracaat etti. Enstitümüz multidisipliner bir enstitü. Multidisipliner olduğumuz için de ilk aşamada 10 tane öğrenciyi Yüksek lisans için aldık.


Bu kapsamda enstitüde öğrenciler hangi dersleri alacaklar, kimler ders verecek?
Sadece bu bahar döneminde açılan derslerden size örnek vereyim, bilimsel araştırma tekniklerini öğrenecekler. Bir diğer dersimiz Alevi inanç ve kültürü, ilk defa açılan bir ders diğer dersimiz Bu anlamda Türkiye’de ilk açılan derslerden olacak Türkiye’nin toplumsal yapısı ve Alevilik dersi. Türkiye’nin toplumsal yapısı açısından Aleviliğin Hangi konumda olduğu, toplumsal yapı içerisinde nasıl konumlandığı ile ilgili akademik düzeyde bilgimiz o kadar az ki… Az olan bilgi den dolayı Alevilikle ilgili kararlar verilirken bazen bu kararlar istenmeyen yönde de gelişebiliyor. Ya da beklenmeyen bir yönde tepki de görebiliyor toplum tarafından. Bizim öğrencilerimiz Türkiye’nin toplumsal yapısı ve Aleviliği bilimsel olarak öğrenmiş olacaklar.

Bir diğer dersimiz Osmanlı Türkçesi dil bilgisi, Farsça dilbilgisi, Arapça dilbilgisi. Bu dil bilgisi derslerinin 2. dönemleri de var. 2. dönem de bu Derslerle ilgili Alevilik metinlerini nasıl çözümleyecekler bunu öğrenecekler. Osmanlı’da Alevilikle ilgili bir sürü kaynak var bizim geçmişimiz mazimiz. Ve Alevilik konusunda uzmanlaşan kişilerin mutlaka ve mutlaka Arapça, Farsça ve Osmanlı Türkçesi bilmesi gerekiyor. Bunları Bilmeden ve bunların üzerinde uzmanlaşmadan Alevilik üzerinde sağlıklı bir bilimsel çalışma yapmanız mümkün değil. Bu programla da diğer Enstitüleri sosyal bölümlere nasıl bir yüksek lisans yaptırmaları gerektiğini, formasyonumuzla ilgili ciddi bir örnek teşkil etmiş oluyoruz. Kalite getiriliyor, rekabet geliyor. Enstitümüz toplumdan Alevi Sünni bütünleşmesini, kaynaşmasını, Alevilikle ilgili toplumda oluşan ön yargıları da ortadan kaldırma adına bilimsel bir sorumluluk da üstlenmiş olacak.

Enstitü hangi saç ayakları üzerine kuruldu?
Enstitümüzün 3 tane saç ayağı üzerine inşa ettik. Birinci ayak enstitülerin kurulmasındaki en temel amaç lisansüstü eğitim yaptırmak, yüksek lisans ve doktora yaptırarak bilim adamı yetiştirmek. Biz Araştırma Enstitüsü olduğumuz için bir diğer Saç ayağı Alevilikle ilgili sahada araştırma yapmak. Bunu da yaparken Aleviliğin tarihi eserlerini, kayıtlarını, belgelerini dokümanlarını ortaya koyup bunları günümüz Türkçesine çevirerek yayınlamak ilk önce bilim adamlarının sonra da halkın, bilgilerden, belgelerden haberdar olmasını sağlayacağız. Ancak bunu yaparsak toplumdaki Alevilikle ilgili ön yargıları ortadan kaldırabiliriz. Diğer bir ayağımız saha araştırması yaparak Aleviliğin günümüzde nasıl algılandığını ve sorunlarını tespit edip talep eden kamu kurumlarına sunmaktır. Bize bir talep gelmesi durumunda devletin farklı kurumlarında Alevilikle ilgili seminerler düzenlemek. Mesela Milli Eğitim gibi, Diyanet gibi, diğer üniversiteler gibi. Alevilikle konusunda bilimsel temel üzerine oturmuş doğru bilgiyi hem akademik camiaya hem de topluma anlatmamız lazım.

Bu açıdan Enstitümüz halk ile de iç içe olacaktır. Bunu seminerler, konferanslar ve eğitimlerle sağlayacağız. Ulusal ve uluslararası çalışmalar yapmayı planlıyoruz ve bunun alt yapısını oluşturuyoruz.

Rahime Gül Erbaş’ın Röportajı

Tüm forumdan rastgele konular:

  • » Serbest kıyafet endişelendiriyo r
  • » Torun Ömer protokolde.........
  • » Klimayla serinleyenler dikkat(!)
  • » René Descartes
  • » InDesign’ dePaste inside yapımı
  • » Gecmisten bugüne Kapanan Alevi forum ve...
  • » "Gık Bile Diyemezsin...
  • » Halk Ekmek zam yaptı
  • » Hz.Üseyin'in Türbesi
  • » Böbrek taşına karşı limonata

Aynı kategoriden rastgele konular:

  • » 'Alevilik bir dindir'
  • » Cemevi caminin alternatifidir!
  • » 29 Ekimde Ata'nın astıkları resmine bak
  • » Biz Alevileri Sunniler Tanımlamasın
  • » KKTC Alevi Kültür Merkezi’nden Türkiye...
  • » Bir İşgali Yaşayan, Harabati Baba...
  • » Alevi ve Sünnilerin kaynaşması için...
  • » CHP'li Çakırözer: Cemevlerinin...
  • » Alevi derneği başkanından şok sözler!..
  • » 12 Gerekçeyle Aleviler Neden “HAYIR”...